Chcesz wreszcie schudn? Upewnij si, e jeste zdrowy. Nadmiar kilogramw bywa skutkiem konkretnej choroby

Odchudzanie nie da oczekiwanych rezultatw, gdy waysz za duo nie tylko z powodu braku ruchu i nadmiaru kalorii. Wiele ukrytych problemw ze zdrowiem utrudnia lub wrcz uniemoliwia efektywn utrat wagi.
Mody, otyy, chory: bez znaczenia, co byo pierwsze. Otyo olbrzymia oraz brzuszna (zagraajca narzdom wewntrznym) wymagaj specjalistycznego leczenia Mody, otyy, chory: bez znaczenia, co byo pierwsze. Otyo olbrzymia oraz brzuszna (zagraajca narzdom wewntrznym) wymagaj specjalistycznego leczenia Shutterstock

Te choroby prowadz do otyoci. Odchudzanie nieskuteczne bez leczenia

Nadwaga najczciej nie jest skutkiem konkretnej choroby, chocia tak si zdarza. Niejednokrotnie to wanie problem z utrat masy naprowadzi lekarzy na waciw diagnoz.

Prawdopodobiestwo, e pierwotn przyczyn problemw z nadmiarem kilogramw jest jednak jakie schorzenie, a nie tylko sam tryb ycia, znacznie ronie w przypadku osb otyych, czyli takich, u ktrych wskanik BMI przekracza 30 (skontroluj swoje BMI).

Docz do Zdrowia na Facebooku!

Jeli otyo jest olbrzymia (BMI przekracza 40), pena diagnostyka jest ju niezbdna, bo wwczas sama otyo jest ju chorob bezporednio zagraajc yciu, a proces leczenia powinien odbywa si pod nadzorem lekarza bariatry.

Otyo powoduje wicej przypadkw raka jelit, nerek, jajnikw i wtroby ni palenie papierosw

Wiele chorb sprzyjajcych otyoci daje charakterystyczne objawy (zaburzenia miesiczkowania, nastroju, przewleke zmczenie, nadmierne wypadanie wosw, itd.). Czasem jednak wyranych symptomw brak. I odwrotnie: niektre choroby jedynie s skutkiem niewaciwego trybu ycia i otyoci wanie.

Jeli chcesz redukowa mas, z pewnoci nie zaszkodzi przej pakietu bada. Taki przegld, od czasu do czasu, przyda si zreszt kademu, a osobie, ktra dwiga baga zbdnych kilogramw, to ju na pewno.

Oczywicie, wykrycie choroby nie oznacza cudu: nie schudniesz bez wysiku. Zarazem, wsparty lekami i odpowiednim programem dietetycznym, wreszcie masz szans na sukces. Pamitaj, e np. wrd osb z niedoczynnoci tarczycy s zarwno te z otyoci, z nadwag umiarkowan, jak i szczupe.

Zobacz take:

ABC nadwagi i otyoci: kalkulatory, definicje, objanienia

Cukrzyca, choroba narodowa

Lipodemia sprawia duy bl Lipodemia sprawia duy bl Monika

Lipodemia

Zaczynamy od tej do czsto wystpujcej, powanej choroby, a jednak mao znanej, nawet wrd lekarzy.

Syndrom bolesnego tuszczu

Lipodemia moe dotyczy nawet kilkunastu procent kobiet po okresie dojrzewania. Schorzenie objawia si tzw. obrzkiem tuszczowym (lipidowym) koczyn dolnych, czasem grnych. Obrzk obejmuje rwnie biodra. Choroba nieraz jest le diagnozowana, uznawana za klasyczn za otyo, czasem obrzk limfatyczny.

Przy lipodemii mona stosowa diety i wiczy, lecz chudnie si z obszaru niedotknitego dolegliwoci, na przykad tuowia. Schorzenie wie si bezporednio z cellulitem, ale bardzo zaawansowanym: III i IV stopnia.

Obrzknite koczyny bol, piek, mrowi, ulegaj deformacji, znacznie utrudniaj poruszanie si, dlatego lipodemia nazywana jest take syndromem bolesnego tuszczu.

Przyczyny lipodemii

Choroba prawdopodobnie uwarunkowana jest genetycznie i zwizana z zaburzeniami hormonalnymi.

Lipodemia to zesp chorobowy czcy zaburzenia metabolizmu tuszczowego, zaburzenia prawidowego odywiania komrek tuszczowych, przepywu limfatycznego w przestrzeniach midzykomrkowych oraz zaburzenia krenia ylnego.

Leczenie lipodemii jest trudne

Podstaw leczenia s masae drenujce, ktre usprawniaj przepyw pynw tkankowych. Wspomagajco dziaa noszenie specjalnych ubra uciskowych, dieta uoona z lekarzem i odpowiedni sport. zalecane bieganie, spinningi, bienie, ale natychmiast po treningu konieczne jest wykonanie masau. Dobrym rozwizaniem jest te pywanie.

Prostym i dajcym do zadowalajce efekty zabiegiem jest presoterapia (spodnie pneumatyczne) - sekwencyjnie pompuje si powietrze, wyciskajc star limf z przestrzeni midzykomrkowej. Jakby przepukujemy przestrze midzykomrkow, wypdzamy wolne rodniki i metabolity, ktre bardzo mocno si gromadz, szczeglnie po wysikach.

Na optymalne efekty pozwala jednak jedynie liposukcja wodna, ktra pozbywa si tuszczu, nie uszkadzajc macierzy komrki.

Zdecydowanie wicej na ten temat:

'Nie jestem gruba, mam lipodemi' - wasze historie

Dieta niedoborowa wyniszcza i sprzyja nadwadze Dieta niedoborowa wyniszcza i sprzyja nadwadze Shutterstock

Niedobr chromu lub magnezu

Przyczyna banalna i zwykle prosta do pokonania (jeli nie s to patologiczne zaburzenia wchaniania), a niejednokrotnie si o niej zapomina. Na co dzie nie mylimy bowiem o tym, e 'gruby' oznacza zwykle rwnie 'niedoywiony'. Obfito tuszczu nie przekada si (chyba, e negatywnie) na zawarto w organizmie niezbdnych substancji odywczych: mineraw, witamin, budulca, itd.

Cukier si nie utrzyma

Gdy w twojej diecie brakuje chromu lub masz problemy z jego przyswajaniem, nie moesz utrzyma staego poziomu glukozy we krwi. A spadek cukru we krwi moe si objawia atakiem wilczego apetytu na cukierki czy ciasteczka.

Wyrany niedobr chromu czasem trzeba uzupeni za pomoc preparatw. Najlepiej jednak nie robi tego samodzielnie. Dawkowanie i form warto uzgodni z lekarzem. Przekraczanie dopuszczalnej dawki chromu przez duszy czas grozi powanymi konsekwencjami zdrowotnymi (np. uszkodzeniem szpiku kostnego). Nawet pozornie bezpiecznych preparatw bez recepty nie mog stosowa samodzielnie osoby z chorobami nerek, luzwki przewodu pokarmowego lub uczulone na drode.

Magnez ucieka

Jeli yjesz w cigym stresie, moesz mie niedobory magnezu, objawiajce si przewlekym zmczeniem, nerwowoci, kopotami ze snem, uczuciem smutku. Gdy te kopoty 'zajadasz' czekolad (bdc bogatym rdem magnezu, wydaje si szczeglnie apetyczna osobom z jego niedoborem), nietrudno o nadwag. Zwaszcza, gdy w ten sposb ratujesz si czsto, o dziwnych porach, np. w rodku nocy. Po ataku wracasz przecie do ka, wic nie masz szans spali nadmiaru energii, dostarczonej wraz ze sodk, kaloryczn bomb.

Dobre rda

W magnez rzeczywicie obfituje czekolada, ale nie jest wcale mineraln krlow, a ten pierwiastek znajdziesz w mniej tuczcych, a nadajcych si na przegryzki, produktach: w pestkach dyni, orzechach, migdaach, rodzynkach, suszonych liwkach i brzoskwiniach, rodzynkach. Pamitaj, e magnez lubi towarzystwo witaminy C (atwiej go wtedy przyswoi) i wapnia (dziki niemu wolniej ucieka z organizmu), zatem twoja dieta powinna obfitowa w chudy nabia, warzywa. Ewentualnie pomyl o preparacie z magnezem, dostpnym w kadej aptece. W doczonej ulotce powinna znale wszystkie zasady dotyczce stosowania preparatu. Najlepiej jednak bdzie, jeli przed zakupem skonsultujesz si z lekarzem pierwszego kontaktu. Ewentualne zaburzenia wchaniania zwykle leczy gastroenterolog.

Wszystko o magnezie, w tym tabela zawartoci w produktach

Gdzie szuka chromu?

Niedoywienie - kiedy o nim mwimy?

Niedoczynno tarczycy niejednokrotnie chodzi w parze z nadwag i otyoci Niedoczynno tarczycy niejednokrotnie chodzi w parze z nadwag i otyoci Shutterstock

Niedoczynno tarczycy

Skoro cay organizm przy niedoczynnoci tarczycy jest na zwolnionych obrotach, nie leczc jej utyjesz nawet przy wyranie ograniczonym apetycie. Niedoczynno tarczycy to objaw kilku schorze (w tym choroby Hashimoto), ale najczciej jest problemem samodzielnym, do atwym do zdiagnozowania (wystarczy skontrolowa poziom hormonw).

Objawy

Proces chorobowy rozwija si powoli, dyskretnie. Pocztkowo przypominasz troch 'lenia': jeste nadmiernie senny, rozkojarzony, osabiony i zmarznity (bardziej ni otoczenie). Pod oczami mog pojawi si obrzki. Wosy, zby i paznokcie osabiaj si, skra staje si sucha, zimna, u kobiet (to najczciej ich problem) wystpuj zaburzenia miesiczkowania.

Nie musisz mie wszystkich objaww. Nie musz by wyrane. Niejednokrotnie o problemach z tarczyc mode kobiety dowiaduj si dopiero przy problemach z podnoci, bd donoszeniem ciy.

Diagnozuj si

Jeli jeste w wieku rozrodczym, koniecznie wykonaj podstawowe badania tarczycy, by w razie czego unikn takich powika. Cz ginekologw zaleca je swoim pacjentkom standardowo. Uwaga! Nie interpretuj samodzielnie wynikw. To lekarz (najlepiej endokrynolog) wie, jak je oceni. Normy laboratoryjne niejednokrotnie nie uwzgldniaj zakresw odmiennych w rnym wieku.

Niedoczynno tarczycy zwalcza si przede wszystkim preparatami doustnymi, zawierajcymi hormony tarczycy i jodem.

Czytaj take:

Wszystko o tarczycy

Wszystko o jodzie

TSH - aktualne normy

Pytania o tarczyc: odpowiada endokrynolog

Od nadwagi do depresji i odwrotnie. Przerwij zamknite koo Od nadwagi do depresji i odwrotnie. Przerwij zamknite koo Shutterstock

Depresja

'Radzenie sobie' ze stresem za pomoc jedzenia to czste (i zgubne w skutkach) zjawisko. Prowadzi do nadwagi, a ta, bdc rdem stresu i kompleksw, obnia nastrj, ktry znowu jest 'leczony' jedzeniem. Kko si zamyka.

Znowu hormony

Skonnoci do takiego 'rozwizania' sprzyja niedobr serotoniny, nazywanej hormonem szczcia. To dziki niej umiemy si cieszy yciem, ale zarazem mamy wikszy apetyt na sodycze, bowiem do produkcji serotoniny potrzebne s cukry i to ona przekazuje do mzgu sygna, e jestemy syci.

W prawidowo funkcjonujcym organizmie wystarczy dostarczenie niewielkiej iloci prostych cukrw (zawartych np. w owocach), by i nastrj by dobry, i uczucie sytoci pene. U osb yjcych w stresie mechanizm ten bywa zachwiany.

Wicej o serotoninie i mechanizmie

Pomoc czasem niezbdna

Jeli masz poczucie winy z powodu nadwagi, nerwy koisz sodyczami czy chipsami, brak ci motywacji do odchudzania, bo nie wierzysz w powodzenie adnej metody, pomyl o rozmowie z psychologiem lub doczeniu do grupy wsparcia (informacji na ten temat powinien udzieli ci lekarz rejonowy, znajdziesz je take w internecie, np. na stronie www.grubasy.pl). Tworz je osoby, ktre maj problemy podobne do twoich i wiedz, e w walka z nadwag w pojedynk bywa czasem zbyt trudna, zwaszcza, gdy wrd najbliszych nie znajdujesz zrozumienia.

Czasowe pogorszenie samopoczucia moesz pokona samodzielnie, znajdujc inne sposoby rozadowywania napicia. Chroniczne zaburzenia nastroju wymagaj jednak profesjonalnego leczenia. Pomocy szukaj u psychologa lub psychiatry. Pamitaj, e depresja to podstpny zabjca. Bez opanowania tego schorzenia nie tylko nie wygrasz z nadwag, ale w ogle nie bdziesz w stanie funkcjonowa.

Psychoterapia pomoe poprawi samoocen i uwierzy, e i bez czekolady moesz poczu si lepiej. Nowoczesne leki przeciwdepresyjne nie uzaleniaj, a pozwalaj twojemu organizmowi przywrci prawidow produkcj neuroprzekanikw (w tym wspomnianej serotoniny), odpowiedzialnych za nastrj. O rodzaju leku decyduje psychiatra. Moliwe, e uzna, i wystarcz ci zioowe leki antydepresyjne, dostpne bez recepty.

Wicej na ten temat: Od nadwagi do depresji... i odwrotnie

Czytaj take:

Psychoterapeuta - na pewno wiesz, jak bdzie ci leczy?

Prozac i nastpcy - jak zmienili wiat

Wiele osb ma problem z okreleniem, gdzie znajduj si nadnercza. Tymczasem: jak sama nazwa wskazuje, znajduj si nad nerkami Wiele osb ma problem z okreleniem, gdzie znajduj si nadnercza. Tymczasem: jak sama nazwa wskazuje, znajduj si nad nerkami Pixologicstudio, Istock

Cushing

Zesp Cushinga to grupa objaww chorobowych, zwizanych z wystpowaniem podwyszonego poziomu kortyzolu (lub innych naturalnych sterydw produkowanych przez gruczo nadnerczy) w surowicy krwi. Najczstsz przyczyn wystpowania zespou Cushinga jest dugotrwae podawanie sterydw w leczeniu innych chorb (np. reumatoidalnego zapalenia staww, astmy).

Kiedy mona podejrzewa problem

Gwne objawy to przyrost masy ciaa i w efekcie otyo. Trzeba jednak wiedzie, e u chorych tkanka tuszczowa nie gromadzi si regularnie. Jej nadmiar pojawia si w charakterystycznych miejscach: na karku, nad obojczykami, na twarzy i tuowiu, a rce i nogi pozostaj szczupe.

Inne symptomy to szerokie, purpurowoczerwone rozstpy na brzuchu, piersiach i poladkach, zaburzenia miesiczkowania, nadcinienie ttnicze, depresja, problemy ze snem.

Uwaga! Identyczne dolegliwoci daje take choroba Cushinga, ktra ma inne przyczyny. Definicyjne rozrnienie pozostawmy specjalistom: oba stany wymagaj ich nadzoru. Warto doda, e nawet endokrynolodzy mwi czasem potocznie po prostu Cushing, pomijajc rozrnienie.

Na pocztku byy sterydy...

By stwierdzi chorob lub zesp Cushinga, zazwyczaj wystarcza okrelenie stenia kortyzolu we krwi oraz wykonanie usg jamy brzusznej z ocen nadnerczy. W zalenoci od przyczyny stosuje si leczenie operacyjne, radioterapi lub farmakoterapi. Jeli przyczyn problemw jest przyjmowanie lekw sterydowych, niezbdnych do leczenia innych schorze, terapia polega gwnie na prbie ich ograniczenia: zawsze w porozumieniu z lekarzem, ktry je przepisa.

Raport o nadcinieniu

Zesp policystycznych jajnikw Zesp policystycznych jajnikw Shutterstock

Zesp policystycznych jajnikw

Problem kobiecy. Mona go podejrzewa, gdy nadwadze, a czsto rwnie i otyoci, towarzyszy zanik miesiczek, albo skpe krwawienia (niezwizane z jajeczkowaniem) i w efekcie trudnoci z zajciem w ci, trdzik i nadmierne przetuszczanie skry, ysienie oraz pojawienie si owosienia na twarzy czy piersiach.

Wiele problemw

Czste choroby wspwystpujce to nadcinienie ttnicze, cukrzyca, schorzenia ukadu krenia i drg ciowych. U wielu kobiet z zespoem policystycznych jajnikw (inaczej PCOS) wystpuje mniejszego lub wikszego stopnia oporno na insulin.

Koniecznie odwied ginekologa, najlepiej zarazem endokrynologa, poniewa to kolejne zaburzenie hormonalne. Niewykluczone jednak, e twoim leczeniem zajmie si kilku specjalistw. Rozpoznanie choroby umoliwi usg. Ocenia si take stenie androgenw (mskich hormonw pciowych we krwi), ktre zazwyczaj s podwyszone.

Wane powizania

Przywrcenie miesiczek i podnoci jest bezporednio zwizane z redukcj masy. Lekarz podpowie, jak to robi skutecznie i bezpiecznie. Zazwyczaj kobiety, ktrym udaje si schudn, pomimo torbielowatych zmian jajnikw, mog cieszy si z narodzin dziecka. Stosuje si te leczenie hormonalne, regulujce cykl miesiczkowy. Zdarzaj si kobiety szczupe z zespoem, bo nie musz wystpi wszystkie cechy. Zarazem znamy osobicie takie, ktre schudy dopiero po podjciu leczenia choroby pierwotnej.

Ginekolog o PCOS

Nawet jeli poziom insuliny jest prawidowy, bywa, e odpowied tkanek na jej obecno jest za saba i w efekcie nie wypenia ona swojej roli. Na zdjciu: insulina Nawet jeli poziom insuliny jest prawidowy, bywa, e odpowied tkanek na jej obecno jest za saba i w efekcie nie wypenia ona swojej roli. Na zdjciu: insulina Robinbeth, Istock

Insulinooporno

Wiadomo, e otyo moe doprowadzi do cukrzycy. Sprzyja jej take insulinooporno. Ta take bywa skutkiem nadmiaru kilogramw, ale zarazem moe do nich prowadzi.

Jeszcze niby nie choroba, ale...

Na pewno trzeba ju si leczy. O insulinoopornoci mwimy wtedy, gdy organizm ma obnion wraliwo na dziaanie insuliny. Oznacza to, e nie odczytuje jej faktycznego poziomu - moe by w normie lub podwyszony, jednak ciao wci myli, e insuliny jest za mao. Zaalarmowany pozornym brakiem insuliny organizm produkuje j w coraz wikszych ilociach (nadprodukcja insuliny to tak zwana hiperinsulinemia).

Objawy

Poza nieuzasadnionym tyciem, gwnie brzusznym, i problemem z chudniciem, insulinooporno objawia si zmczeniem, nadmiern sennoci (gwnie po jedzeniu), zaburzeniami koncentracji, wysokim poziomem cholesterolu, trjglicerydw, kwasu moczowego we krwi, a wreszcie i cukru.

Leczenie

Insulinooporno wymaga przede wszystkim zmiany stylu ycia, ale bywa te leczona farmakologicznie, np. metformin.

Wicej na ten temat

Polimorfizm to nie to samo, co wada genetyczna, ale moe znaczco uatwia nam przybieranie na wadze. Chyba nikt nie ma wtpliwoci, e jednak nadwaga i otyo wystpuj rodzinnie. Teraz wiemy ju dokadnie, dziki ktrym genom, a dokadnie ich niekorzystnym zmianom Polimorfizm to nie to samo, co wada genetyczna, ale moe znaczco uatwia nam przybieranie na wadze. Chyba nikt nie ma wtpliwoci, e jednak nadwaga i otyo wystpuj rodzinnie. Teraz wiemy ju dokadnie, dziki ktrym genom, a dokadnie ich niekorzystnym zmianom Shutterstock

Genetyka?

Dzi twierdzenie, e za otyoci stoj genetyczne predyspozycje nie jest ju traktowane jako tania wymwka. Nie trzeba by wielkim znawc tematu, by zaobserwowa, e jedni tyj atwiej, a inni mog objada niemal si bezkarnie. Za otyo nie odpowiada konkretny gen, ale...

Tzw. polimorfizmy prowadz do otyoci i innych chorb. Otyo po czci mamy zapisan w genach, chocia ostatecznie powoduje j za dieta i brak ruchu.

FTO, TCF7L2, MC4R i MTNR1B: te geny warto zbada, by wykluczy problem. Niezalenie od przyczyny cieka odchudzania zwykle jest podobna. Zmienia si jednak ryzyko schorze towarzyszcych.

Przykadowo: polimorfizm MTNR1B grozi cukrzyc typu 2. Nieprawidowoci w FTO sprzyjaj nadcinieniu i bulimii, a zaburzenia TCF7L2 zwikszaj ryzyko nowotworu.

Zdecydowanie wicej na ten temat:

Geny w rozmiarze XXL, czyli czy otyo jest uwarunkowana genetycznie

Przyjmowane leki mog sprzyja nadwadze i otyoci Przyjmowane leki mog sprzyja nadwadze i otyoci Shutterstock

Skutek leczenia

Przyjmowanie niektrych lekw, na przykad przeciwcukrzycowych, przeciwalergicznych, przeciwdepresyjnych, regulujcych nadcinienie, a nawet rodkw antykoncepcyjnych starszej generacji, sprzyja tyciu. To niekorzystne zjawisko, zwaszcza w przypadku osb, ktre za pomoc tych farmaceutykw lecz powikania otyoci (nadcinienie, cukrzyc, depresj).

Jeli po zastosowaniu jakiego leku gwatownie przybierasz na wadze, porozmawiaj o tym z lekarzem, ktry go przepisa. Zdarza si, na szczcie rzadko, e danego farmaceutyku nie mona niczym innym zastpi. Zazwyczaj jednak s rwnie skuteczne preparaty, ktre bdziesz znacznie lepiej tolerowa.

Reakcja na leki to sprawa indywidualna i nie kademu to samo szkodzi. Czasem jest tak, e lek sprzyjajcy przybieraniu na wadze jest taszy od nowszego, w ktrym ten skutek uboczny ju wyeliminowano. Lekarz przepisa go w trosce o twoj kiesze. Jeli jednak powiesz mu o swoim problemie (im szybciej, tym lepiej), moe znajdzie rozwizanie, ktre pozwoli ci zachowa prawidow wag.

Raport o cukrzycy

ABC nadwagi i otyoci