HIV: co to za wirus i co trzeba o nim wiedzie

Dzi zakaenie HIV nie budzi ju takiego lku jak kiedy. To bd. Wirus wci jest grony, a jego mutacje odsuwaj perspektyw odkrycia leku, ktry pozwoli cakowicie zwalczy wirusa i unikn AIDS.


HIV (ang. human immunodeficiency virus) to ludzki wirus niedoboru odpornoci. Skrt HIV zawiera sowo wirus, std: do powszechnie stosowane okrelenie "wirus HIV" jest niepoprawne (samo HIV wystarczy).



Spis treci:

1.HIV: czym jest?
2.HIV: objawy
3.HIV forum - dla kogo?
4.Test na HIV
5.Jak mona zakazi si HIV
6.HIV i AIDS


1. HIV: czym jest?

HIV to wirus z rodzaju lentiwirusw, z rodziny retrowirusw, odkryty (wyizolowany) w 1983 roku. Atakuje gwnie limfocyty T-pomocnicze, odpowiedzialne w ukadzie odpornoci za odpowied immunologiczn organizmu na atak drobnoustrojw i nowotworzenie. Czyli: w wyniku zakaenia HIV po latach, jeli nie zostanie ono wykryte i prawidowo leczone, nosiciel staje si bezbronny wobec infekcji i zakae infekcyjnych, co w ostatecznoci prowadzi do mierci. Kadego dnia prawie 7 tysicy osb na wiecie dowiaduje si, e s nosicielami HIV. Rocznie z powodu AIDS, bdcego konsekwencj HIV, wci umiera ponad 1,5 miliona ludzi. Ocenia si, e w Polsce moe by ponad 35 tysicy zakaonych HIV, ale prawie 70% o tym nie wie.



2. HIV: objawy

Pierwsze objawy HIV pojawiaj si zwykle po ok. 2-4 tygodniach od zakaenia wirusem lub nie ma ich wcale.

Objawy HIV w tym pierwszym okresie s niecharakterystyczne, atwo je pomyli z gryp czy przezibieniem. Pojawia si bowiem: gorczka, osabienie, powikszenie wzw chonnych, ble staww i mini, czasem wysypka, itp.

Zarazem w tym okresie - namnaania si wirusa u nosiciela - HIV jest bardziej zakany i stanowi najwiksze zagroenie dla partnera. Dua cz nowych zakae nastpuje wanie wtedy.

Potem przez lata nic nie wskazuje na to, e jestemy nosicielami HIV. Czasem u nosicieli obserwuje si nawracajce drodyce i infekcje wtroby lub skar si oni na nieuzasadnione uczucie zmczenia i oglnego osabienia.

Dopiero po 10-15 latach pojawiaj si nasilone objawy HIV, a dokadniej ju AIDS, czyli choroby bdcej konsekwencj zakaenia wirusem, a rokowania s zdecydowanie gorsze ni u osb z szybko rozpoznanym problemem. Osoba zakaona, prawidowo leczona, moe bezpiecznie uprawia seks, zaoy rodzin, mie zdrowe dzieci. Mona te zminimalizowa ryzyko zakaenia partnera, regularnie przyjmujc leki.

Czytaj wicej o objawach zakaenia HIV



3. HIV forum - dla kogo?

"Forum HIV" - to bardzo popularna fraza w internecie. Nic dziwnego. Dla lekarza zakaenie HIV i w efekcie choroba AIDS to taki sam problem spoeczny, jak cukrzyca czy choroby krenia. Dla pacjentw i osb obawiajcych si zakaenia HIV to wci temat tabu.

Nietrudno o pokus, by "diagnozowa" HIV na forach internetowych, na nich te szuka informacji o drogach zakaenia czy grupach wsparcia. Zasadniczo: nie ma w tym nic zego, jeli ma si wiadomo, e uzyskiwane tak informacje mog mie ograniczon warto merytoryczn, a nawet wprowadza w bd. Z drugiej strony: w takich miejscach staraj si dziaa aktywnie specjalici, przeszkoleni wolontariusze, itp., wic nie brakuje te pomocnych danych. Warto jednak pamita, e najpeniejsze aktualne informacje, take telefon zaufania, inne formy poradnictwa, mona znale na stronie Krajowego Centrum ds. AIDS



4. Test na HIV

Zakaenie HIV pozwala wykry proste badanie krwi, w wielu punktach w caej Polsce wykonywane bezpatnie. Test na HIV w rzeczywistoci jest testem w kierunku obecnoci przeciwcia anty-HIV. Taki test nie wykrywa samego wirusa HIV, nie wykrywa te AIDS, a przeciwciaa skierowane przeciwko wirusowi, produkowane przez ukad odpornociowy czowieka zakaonego HIV. Co to za rnica? Wyprodukowanie odpowiedniej iloci przeciwcia, takiej, by bya wykrywalna przez test HIV, wymaga czasu. Dlatego od momentu, w ktrym mogo doj do zakaenia do zrobienia testu powinno si odczeka 3 miesice, jeli chce si unikn wyniku faszywie negatywnego.

Wykonanie testu na HIV wymaga pobrania niewielkiej prbki krwi z yy. Nie trzeba by na czczo.

W zalenoci od miejsca wykonywania testu, czas oczekiwania na wynik to jeden do kilku dni. Pamitaj, pierwsze badanie jest przesiewowym i w przypadku wyniku pozytywnego nie potwierdza ostatecznie rozpoznania.

Jeeli wynik testu przesiewowego okae si dodatni (czyli wskazujcy na zakaenie HIV), konieczne bdzie wysanie krwi do laboratorium wykonujcego testy potwierdzajce zakaenie, gdy zdarzaj si testy faszywie dodatnie. W drugiej kolejnoci wykonywane s dokadniejsze i bardziej czue testy Western blot. To moe si wiza si z duszym oczekiwaniem na wynik. Dopiero dodatni wynik testu Western blot upowania do stwierdzenia, i pacjent jest zakaony HIV.

Wynik ujemny (negatywny) testu przesiewowego na HIV oznacza, e w badanej krwi nie znaleziono przeciwcia przeciwko wirusowi HIV, czyli badana osoba raczej nie jest seropozytywna (nie jest zakaona HIV). Nie ma pewnoci, gdy jeli zostaa zakaona w cigu 3 miesicy poprzedzajcych badanie test przesiewowy moe tego nie wykaza.

Wedug Krajowego Centrum ds. AIDS test na HIV powinien wykona kady, kto:

-kiedykolwiek mia kontakt seksualny z mao znan osob/osobami,
-z osob zakaon HIV,
-z partnerami/partnerkami majcymi wielu partnerów seksualnych,
-mia wielu partnerów/partnerek seksualnych,
-podczas kontaktów seksualnych nie stosowa prezerwatyw,
-przeby jak z chorób przenoszonych drog pciow,
- mia kontakty z osob przyjmujc narkotyki w iniekcjach,
-przyjmowa narkotyki w iniekcjach i uywa do iniekcji narkotyków lub innych substancji sprztu do iniekcji, z którego korzystay inne osoby,
-wykonywa np. tatua lub zaoenie kolczyków (piercing) przy uyciu niedostatecznie wysterylizowanego sprztu,
-straci kiedykolwiek kontrol nad swoim zachowaniem (pod wpywem alkoholu, narkotyków lub innych rodków mieniajcych wiadomo).
Test na HIV powinny wykona rwnie kobiety planujce zajcie w ci lub bdce na pocztku ciy, a take ich partnerzy. Pamitaj, e kobieta zakaona HIV, odpowiednio leczona i nadzorowana w ciy oraz podczas porodu, ma 99% szans na urodzenie w peni zdrowego dziecka.

Zobacz, gdzie w Polsce zrobisz bezpatnie test na HIV





5. Jak mona zakazi si HIV?

Podstawow drog zakaenia HIV jest kontakt seksualny z nosicielem (80% wszystkich zakae na wiecie, w krajach rozwinitych ten odsetek jest jeszcze wyszy).

Zakazi mona si poprzez seks bez zabezpieczenia i kontakt nie tylko ze sperm, ale take pynem preejakulacyjny (przed wytryskiem), wydzielin z pochwy (kobiety te mog zakaa HIV), jeli zetkn si one z uszkodzonym naskrkiem czy bon luzow.

Spokojni w peni mog by zatem tylko ci, ktrzy mieli w yciu tylko jednego partnera i maj pewno, e i on przey z nimi swj pierwszy raz. To mit, e zakaenia HIV dotycz tylko jakich szczeglnych grup ryzyka, czyli np. stosunkw homoseksualnych, analnych. Aktualnie najwicej nowych zakae HIV dotyczy rodowisk heteroseksualnych.

I nie dotyczy to jedynie stosunku waginalnego czy przez odbyt. Zachowania seksualne, takie jak seks oralny, take nios pewne zagroenie

Do zakaenia si HIV moe doj take poprzez:

- korzystanie z igy osoby zakaonej;

- w trakcie porodu jeli matka jest nosicielk wirusa HIV oraz w trakcie karmienia piersi;

- przez krew, np. podczas zabiegw chirurgicznych, jeli nie s zachowane zasady bezpieczestwa,

- kiedy zdarzay si zakaenia po przetoczeniu krwi osoby seropozytywnej.

Tak NIE mona zakazi si HIV:

- przebywajc w jednym pomieszczeniu z osob zakaon/chor na AIDS,

- poprzez uywanie wsplnie przedmiotw codziennego uytku,

- podajc rk czy przytulajc si,

- pywajc razem w basenie czy korzystajc z tej samej wanny, azienki,

- przez "porednictwo" komara czy innego zwierzcia.

Wicej na temat drg zakaenia: Nie ma grup ryzyka, s ryzykowne zachowania

6.HIV i AIDS
AIDS czyli zesp nabytego niedoboru (rzadziej upoledzenia) odpornoci (ang. Acquired Immunodeficiency Syndrome lub Acquired Immune Deficiency Syndrome, SIDA ac. Syndroma Immunitatis Defectus Acquisiti) to kocowe stadium zakaenia wirusem zespou nabytego braku odpornoci (HIV).

AIDS charakteryzuje si bardzo niskim poziomem limfocytw CD4, czyli wyniszczeniem ukadu odpornociowego. Skutkuje to zapadaniem na nowotwory, grzybice, nietypowe zapalenia puc, ktre mog zakoczy si mierci pacjenta. Tylko w 2014 roku z powodu AIDS zmaro 1,2 mln ludzi.

Mimo wielu akcji informacyjnych, wci zdarza si, e HIV jest z AIDS mylony. Tymczasem: HIV jest bardzo gronym wirusem powodujcym AIDS. Zakaenie wirusem, przy prawidowym leczeniu i braku lekoopornoci, nie musi si zakoczy rozwiniciem penoobjawowego AIDS. Kluczowe znaczenie dla rokowania ma wczesne rozpoznanie, nim wirus HIV zdy poczyni spustoszenie w organizmie.

Dzi w przypadku HIV/AIDS nie mwi si o grupach ryzyka, tylko o ryzykownych zachowaniach, ktre mog realnie dotyczy kadego.

Nadal nie udao si opracowa skutecznej szczepionki, ktra chroniaby przed zakaeniem HIV, a w efekcie przed AIDS. Prace trwaj, ale s niezwykle trudne ze wzgldu na wyjtkow zdolno wirusa do mutacji. Wiksze sukcesy medycyna odnosi w opracowywaniu lekw, ktre nie zwalczaj wirusa, ale blokuj jego zdolno niszczenia ukadu odpornoci, zapobiegaj rozwojowi AIDS. Sama choroba AIDS te nie zabija ju tak szybko i skutecznie jak w XX wieku. To czasem prowadzi do upienia wiadomoci zagroenia, a nie wolno zapomina, e AIDS to wci zagroenie miertelne, a wielu zakae mona byoby unikn prawidowo uywajc prezerwatyw.

Wicej o AIDS