BRAK MIESICZKI, chocia nie jeste w ciy i nie przechodzisz menopauzy? Diagnostyka konieczna

Nieregularne lub przeduajce si cykle, czy brak miesiczki - u kobiet w wieku rozrodczym to problem, ktrego nie mona bagatelizowa. Nie musi oznacza wycznie trudnoci z zajciem w ci, ale i kopot zdrowotny, np. z tarczyc, rzutujcy na funkcjonowanie caego organizmu.
Sam brak miesiczki (ac. amenorrhea) nie jest chorob, a objawem zaburzonej rwnowagi hormonalnej. Stan ten moe mie wiele przyczyn: by skutkiem niewaciwego trybu ycia, ale rwnie powanych, wymagajcych leczenia chorb.

Docz do serwisu Zdrowie na Facebooku!

Miesiczka spniona czy brak?

O braku miesiczki mwimy dopiero wtedy, gdy nie pojawia si ona wcale u kobiety, ktra ukoczya 16 lat (posta pierwotna) lub nie byo krwawienia przez trzy kolejne cykle u kobiety, ktra wczeniej regularnie miesiczkowaa (posta wtrna). Do naturalnego wygasania czynnoci jajnikw dochodzi okoo 50 roku ycia. U kobiet modszych to patologia, wymagajca leczenia. Powodem moe by obniona rezerwa komrek rozrodczych. Wwczas nawet perspektywa ciy z in vitro jest wtpliwa ( czytaj wicej na ten temat ).



U Polek menopauza (rozumiana jako ostatnia miesiczka w yciu) wystpuje zwykle pomidzy 45. a 55. rokiem ycia, rednio w 51 roku ycia. Zatrzymanie miesiczkowania moe zdarzy si wczeniej. U czterdziestolatki zatrzymanie miesiczki bywa objawem fizjologicznym. Warto jednak wyjani to z ginekologiem. Zreszt, kobiecie w kadym wieku, ktra przekwita, przyda si nadzr specjalisty. Choby po to, by zagodzi nieprzyjemne objawy typowe dla menopauzy ( czytaj: Menopauza nie przestaa by kobiet ).

Jeli nawet w twoim przypadku nie ma mowy o "braku miesiczki", a "tylko" o opnieniu lub cyklu owulacyjnym nieregularnym, zalecana jest wizyta u specjalisty. Przecitnie dugo cyklu miesiczkowego u kobiety utrzymuje si w przedziale 26-32 dni (liczymy od pierwszego dnia krwawienia). Niektre panie maj cykle 25-dniowe, inne trwajce do 35 dni, a wci jest to norma. Jeli jednak nie miecisz si w tym szerszym zakresie, porozmawiaj z ginekologiem koniecznie.

Nieregularne miesiczki zdarzaj si fizjologicznie nastolatkom (w okresie do dwch-trzech lat od pierwszej miesiczki), a take paniom po czterdziestce, wchodzcym w okresu okoomenopauzalny. Niewielkie odstpstwa od normy mog by zwizane choby z trybem ycia (brak snu, podr, stres, nawet intensywne uprawianie sportu - to wszystko moe przyspieszy lub opni miesiczk). Nie uzasadnia to jednak w peni bardzo duych "skokw" dugoci cyklu czy zatrzymania miesiczki i wymaga wyjanienia. Cykl bezowulacyjny (gdy brak jajeczkowania, nie ma potem miesiczki w spodziewanym terminie) nie powinien zdrowej kobiecie zdarzy si czciej ni raz - maksymalnie kilka razy w roku. Czy jest to jeszcze norma czy ju nie - spraw powinien rozstrzygn lekarz. Odpowiednia diagnostyka moe potwierdzi, e problem by przejciowy, albo taka ju "twoja uroda", niewykluczone jednak, e poza badaniami ginekologicznymi niezbdna bdzie konsultacja u endokrynologa.

Czytaj: 12 pyta o miesiczk

Brak miesiczki: najczstsze przyczyny

U kobiet, ktre stosuj drastyczne diety odchudzajce, niedoywionych, nieracjonalnie si odywiajcych, zwolenniczek "mieciowego arcia", czasem dochodzi do zatrzymania miesiczki. Podobnie organizm moe zareagowa na nadmiar kilogramw, otyo. Dlaczego? Przyczyn moe by hormon kobiecy estrogen, ktry jest czciowo, poza jajnikami, wytwarzany w komrkach tkanki tuszczowej. Kobiety z nadwag mog wic mie problemy przez nadprodukcj estrogenu, te z niedowag: niedobr hormonu. Skutek podobny: zachwianie proporcji midzy hormonami i w efekcie brak owulacji, a potem menstruacji.

Najczstszym zaburzeniem endokrynologicznym u kobiet w wieku rozrodczym jest zesp policystycznych jajnikw (PCOS). Podstaw rozpoznania PCOS s zaburzenia miesiczkowania w postaci cykli bezowulacyjnych. Towarzyszy mu zwikszone wydzielanie mskich hormonw (zwaszcza testosteronu), hormonu luteinizujcego (LH), oraz insuliny, a w jajnikach s widoczne na usg typowe zmiany (jajniki s powikszone, z obwodowo pooonymi drobnymi pcherzykami i hiperechogenicznym wntrzem, tzw. zrbem jajnika). Jeli rozpoznano u ciebie PCOS, a chcesz zosta mam, nie zwlekaj zbytnio z macierzystwem, poniewa moe si zdarzy, e zajcie w ci bdzie nieco trudniejsze i trwao duej, ni u koleanek. Bywa, e konieczne bdzie wywoanie jajeczkowania, a czasem jedyn metod, ktra umoliwi ci zajcie w ci, jest in vitro.

Czytaj wicej o PCOS .

Jeli z przyczyn zdrowotnych kobiecie trzeba usun jajniki (choroba nowotworowa), wraz z ustaniem ich funkcji nie ma ju miesiczki, nie sa rwnie produkowane eskie hormony. Stan ten nazywamy menopauz lub kastracj chirurgiczna. Bardzo typowe dla tej sytuacji s bardzo burzliwe objawy braku estrogenw - podobne jak w naturalnej menopauzie ale o znacznie wikszym nasileniu - wymaga to wdroenia leczenia hormonalnego, o ile nie jest ono przeciwwskazane ze wzgldu na chorob zasadnicz.

Ronie wiadomo znaczenia tarczycy dla naszego zdrowia. Wpywa bowiem ona na nasze samopoczucie, zdrowie i wygld. Nie inaczej bywa w kwestii miesiczkowania. Niejednokrotnie za brak miesiczki odpowiada nadczynno lub niedoczynno tarczycy. Niedoczynno moe skutkowa zaburzeniami podnoci, a przede wszystkim problemami z donoszeniem ciy. Objawia si jednak zwykle nie tyle amenorrhe, co miesiczkami obfitymi, nieregularnymi. Uwaga! Choroby tarczycy, rzutujce na podno, mog jednak nie dawa adnych objaww, std kobiety w wieku rozrodczym powinny skontrolowa jej funkcje, pamitajc, e normy hormonw zwizanych z tarczyc dla nich s inne ni dla caej populacji (wicej na temat tarczycy, w tym o nowych normach TSH, w wywiadzie z endokrynologiem Magorzat Gietk-Czernel ).

Gruczoem, mniej znanym z tej strony, a zarazem majcym znaczcy wpyw na podno, jest przysadka mzgowa. Produkuje ona bowiem midzy innymi hormony FSH i LH, ktre reguluj owulacj. Gdy rozwinie si w niej gruczolak, moe doj do zahamowania, bd rozregulowania produkcji hormonw. Rozpoznawaniem i leczeniem takich problemw take zajmuje si endokrynolog.

Pamitaj, e miesiczki nie ma wiele kobiet karmicych piersi, gdy wydzielany hormon prolaktyna, ktry pobudza produkcj mleka, hamuje on take wydzielanie hormonw rozrodczych. Jednoczenie i karmice matki zachodz w ci, std nie zapominaj o antykoncepcji, jeli nie chcesz wkrtce by ponownie mam.

Jeli stosujesz antykoncepcj hormonaln, zwaszcza wkadk wewntrzmaciczn z hormonami, zastrzyki, krwawienia mog si zatrzyma i nie powrci zaraz po zaprzestaniu antykoncepcji. Chocia to normalne, u lekarza trzeba si upewni, e przyczyna nie jest inna.

Pierwotny brak miesiczki

To, kiedy kobieta miesiczkuje po raz pierwszy, zaley od wielu czynnikw, w tym genetycznych. Zwykle crki zaczynaj miesiczkowa nieco wczeniej ni ich mamy, ale nie musi tak by. Kobieta ma prawo dojrzewa "we wasnym tempie", ale zasadniczo diagnostyk pierwotnego braku miesiczek rozpoczyna si u szesnastolatki, jeli do tego czasu nie pojawio si pierwsze (nawet pojedyncze) krwawienie lub czternastolatki, jeli nie obserwuje si u niej cech rozpocztego procesu dojrzewania (powikszajce si gruczoy piersiowe, choby drobne owosienie onowe, itd.). Z nastolatk trzeba uda si do ginekologa, najlepiej specjalisty od dzieci i modziey (s specjalne poradnie przeznaczone dla nieletnich), by wykluczy problem genetyczny lub wad rozwojow macicy, pochwy.

Leczenie wtrnego, ale i pierwotnego, braku miesiczki najczciej nie jest skomplikowane: wystarcz odpowiednio dobrane tabletki hormonalne. Nie jest jednak tak zawsze, a sprawa bardziej si komplikuje, jeli planujesz powikszenie rodziny. Wwczas kluczow rol odgrywa czas. Zatem, jeli cokolwiek ci niepokoi w kwestiach miesiczkowania, najlepiej jeszcze dzi umw si do lekarza.

Konsultacja: dr nauk med. Marzena Dbska, ginekolog poonik, Szpital Bielaski w Warszawie, poradnia Dbski Clinic

Te nie masz miesiczki? Popytaj na Forum Gazeta.pl:
Brak miesiczki po tabletkach antykoncepcyjnych?
Kiedy okres po porodzie?
Brak miesiczki po porodzie - mog uprawia seks?

Czytaj:

Jajniki, niepozorne rdo ycia

Oblicz dni podne

Przysadka mzgowa - p grama wielkiej mocy