Endometrioza: jako ycia zagroona

Jeli odczuwasz bl podczas stosunku, mimo podniecenia i odpowiedniej wilgotnoci pochwy, cierpisz z powodu bolesnych miesiczek, blu miednicy, rwnie poza menstruacj, a take masz problem z zajciem w ci, bardzo prawdopodobne, e cierpisz na jak form endometriozy. Ocenia si, e choruje na ni nawet 10-15% miesiczkujcych kobiet.
Choroba zazwyczaj dotyczy pa zaraz po trzydziestce, ale bywa, e atakuje znacznie pniej. To mit, e niemal zawsze wymaga leczenia chirurgicznego. Czasem wystarczaj dobrze dobrane piguki antykoncepcyjne. W przypadku endometriozy sprawc kopotw jest rozsianie endometrium poza macic lub jego nienaturalny rozrost.



Endometrium nie jest z zaoenia wrogiem kobiety. Wrcz przeciwnie. To inaczej bona luzowa jamy macicy, zwana te luzwk macicy. Peni funkcje ochronne i czciowo, pod wpywem hormonw jajnikowych, umoliwia przygotowanie organizmu do kolejnego cyklu miesicznego, a w rezultacie i do rozrodu. Niestety, tylko wtedy, gdy pozostaje na swoim miejscu. Wci nie wiemy na pewno, dlaczego czasem si "przenosi". adnej z wielu obowizujcych teorii (w tym o refluksie krwi miesiczkowej i zaburzeniach na etapie embrionalnym) nie udao si ostatecznie udowodni.

Kiedy luzwka macicy znajdzie si poza macic nadal reaguje na hormony i zachowuje si tak, jak endometrium w macicy, czyli uszczy si i krwawi podczas miesiczki. Narzdy, do ktrych potrafi si "wczepi", czasem bardzo odlege, nie mog pozosta na t sytuacj obojtne.

Endometrioza zewntrzna i wewntrzna

Bywa, e choroba atakuje kobiety, ktre nie jajeczkuj (przed okresem dojrzewania i po menopauzie), ale to sporadyczne wypadki. Jest przede wszystkim problemem pa w przedziale wiekowym 30-45 lat.

Powszechnie uwaa si, e z powodu endometriozy cierpi gwnie kobiety w okolicach trzydziestki, ktre jeszcze nie rodziy. Rzeczywicie dzieje si tak w przypadku tzw. endometriozy zewntrznej. luzwka macicy umiejscawia si wwczas w innych narzdach okolicznych miednicy: w jajnikach, jajowodach, pcherzu moczowym, jelicie grubym, itp. Najczstsze objawy to: bl podczas stosunku, ble miednicy (przede wszystkim w tych miejscach, gdzie znajduje si niechciane endometrium), bolesne i bardziej obfite miesiczki (zuszczajcej si luzwki jest wicej, ni normalnie, w dodatku w niewaciwym miejscu), czasem bl podczas stosunkw pciowych. Bywa te tak (niemal u co czwartej chorujcej), e endometrioza nie powoduje adnych konkretnych dolegliwoci, a powd, dla ktrego pacjentki s diagnozowane, to przede wszystkim trudnoci z zajciem w ci. Zaatakowane przez "obc" sobie luzwk inne narzdy rozrodcze nie mog sprawnie pracowa. Gwnie endometrioza jajowodw i jajnikw staje si przyczyn niepodnoci. Zaawansowane stadium choroby prowadzi do tworzenia si zbitych, twardych, wknistych zrostw, a te znieksztacaj narzdy i upoledzaj ich funkcje.

Endometrioza zewntrzna moe rwnie umiejscowi si w narzdach i tkankach poza miednic. Nie tylko w jamie brzusznej czy w bliznach pooperacyjnych, ale nawet i pucach. Zdarza si to jednak bardzo rzadko.

Endometrioza wewntrzna, zwana te adenomioz, jest natomiast chorob, ktra dotyczy gwnie kobiet bdcych matkami. Zdarza si naprawd czsto, a statystyki nie oddaj w peni skali zjawiska, gdy kobiety, ktre na ni choruj, czsto nie odwiedzaj lekarza i s niediagnozowane. Choroba pojawia si midzy czterdziestym, a pidziesitym rokiem ycia, czyli pniej, ni endometrioza zewntrzna.

Adenomioza zasadniczo polega na tym, e endometrium, ktre "normalnie" powinno jedynie wyciela jam macicy, umiejscawia si w jej warstwie miniowej. Prawdopodobnie jest te problemem 25-30% kobiet z wycit z rnych powodw macic. Zbdna luzwka w patologiczny sposb zaczyna j "zastpowa". Zazwyczaj ten rodzaj endometriozy nie powoduje adnych dolegliwoci, ale to nie oznacza, e mona go lekceway. Fakt, e kobieta nie moe ju by mam, naprawd nie jest wystarczajcy, by zaniedba regularne wizyty u ginekologa. Absolutne minimum to kontrola raz do roku. Jeli pojawiaj si jakiekolwiek niepokojce objawy (w przypadku endometriozy wewntrznej s nimi bolesne miesiczki, uczucie cikoci lub cinienia w obrczy miednicznej i dolegliwoci ze strony pcherza moczowego), trzeba umwi si z lekarzem jak najszybciej. Nie jest to wprawdzie sytuacja alarmowa, wic nie musisz pdzi na ostry dyur, ale zaplanuj wizyt w najbliszym tygodniu. Nie potrzebujesz skierowania, by skonsultowa si z ginekologiem.

Endometrioza wewntrzna wymaga konsultacji lekarskiej i leczenia. Nie tylko dlatego, e moe doprowadzi do krwotoku menstruacyjnego. Jest te swoistym systemem alarmowym. Czsto wspwystpuje z wkniakiem macicznym i polipami, wymagajcymi pilnej interwencji chirurgicznej. Zatem objawy wskazujce na endometrioz w praktyce mog oznacza powaniejszy problem ginekologiczny.

Endometrioza: diagnostyka

Zazwyczaj endometrioza jest wykrywana podczas zwykego badania usg jamy brzusznej, rzadziej za pomoc tomografii komputerowej czy rezonansu magnetycznego. Przy wyjtkowo nietypowym umiejscowieniu endometrium czasem konieczne s bardziej szczegowe badania, np. badanie radiograficzne jelita w poczeniu z kolonoskopi (w przypadku zmian obejmujcych jelita), czy urografia i cytoskopia (np. problem zlokalizowany w pcherzu moczowym). Bywa, e w celach diagnostycznych stosuje si laparoskopi: zwaszcza wtedy, gdy na podstawie objaww lekarz podejrzewa endometrioz, a diagnostyka nieinwazyjna nie daje jednoznacznej odpowiedzi.By ostatecznie potwierdzi diagnoz, konieczne jest badanie mikroskopowe pobranych wycinkw.

Zaawansowanie choroby bada si za pomoc kryteriw opracowanych przez American Fertility Society, uwzgldniajcych objawy choroby, ilo i rozlego lokalizacji zmienionej tkanki. Mwimy o endometriozie agodnej (stadium I oraz II), umiarkowanej (stadium III ) oraz zaawansowanej (stadium IV).

Leczenie

Niezalenie od rodzaju endometriozy mona leczy j chirurgicznie lub farmakologicznie. Bywa, e ustpuje sama, bez leczenia, ale na ten optymistyczny wariant raczej nie warto liczy. Wybr metody terapeutycznej zaley od stadium choroby, wieku kobiety, a take tego, czy planuje jeszcze dzieci. W leczeniu farmakologicznym wykorzystuje si hormony, w tym doustne tabletki antykoncepcyjne. Jeli oka si nieskuteczne, z pomoc przychodzi laparoskop. Klasyczna chirurgia inwazyjna jest stosowana (coraz rzadziej) w przypadku kobiet, u ktrych zmiany s bardzo rozlege i powane. W przypadku walki z niepodnoci musisz pamita, e piguka antykoncepcyjna czy inna metoda hormonalna nie pomoe zaj w ci. Dziaa trzeba szybko (wicej na ten temat: "Endometrioza: obalamy mity" ). Niejednokrotnie jedyn szans na powikszenie rodziny okazuje si wwczas in vitro.

Czytaj: In vitro - krok po kroku

Endometrioza, niestety, ma skonno do nawrotw. Potrafi jednak i mile zaskoczy. Bywa, e u kobiety ciarnej zmiany ustpuj samoistnie.

Docz do Zdrowia na Facebooku!