wierzb: jak wyglda, objawy, diagnoza i leczenie

wierzb jest chorob zakan, dlatego leczeniem naley wszystkich domownikw. Diagnoza wierzbu zwykle wymaga pobrania przez lekarza zeskrobiny z miejsc chorobowo zmienionych. Jak wyglda wierzb? Na pocztku przypomina zaczerwienione grudki, ktre pojawiaj si na doniach i ramionach oraz na skrze zwykle przykrytej ubraniem lub biuteri. Objawem wierzba jest swdzenie, ktre jest szczeglnie uciliwe noc. Jednak zanim zmiany na skrze zaczn swdzie, moe min nawet kilka tygodni.
Zobacz wideo

Co to jest wierzb?

wierzb jest pasoytnicz chorob skry i jednoczenie jedn z najstarszych znanych czowiekowi chorb. Pierwsze opisy wierzbu pochodz ju z czasw staroytnych. Mimo upywu wiekw choroba ta wci dotyka ludzi na caym wiecie. Co kilka, kilkanacie lat lekarze obserwuj zwikszenie liczby zachorowa i lokalne epidemie.

Przyczyny wierzbu

wierzb wywoywany jest przez wierzbowca ludzkiego (Sarcoptes scabiei). Jest to pasoyt zewntrzny nalecy do rzdu roztoczy. wierzbowiec rozmnaa si na powierzchni skry czowieka oraz zwierzt i ywi si jej komrkami. Do zakaenia wierzbem moe doj na skutek kontaktu bezporedniego (np. podanie rki) lub poredniego, czyli przez wsplne korzystanie z niektrych przedmiotw codziennego uytku np. rcznikw, pocieli, pluszowych zabawek. Poza organizmem ywiciela wierzbowiec jest w stanie przey nawet do 3 dni.

Nie potwierdzono zalenoci wystpowania choroby od warunkw socjoekonomicznych, pci lub wieku chorego. Stwierdzono jedynie, i w rodowiskach zaniedbanych zakaenie szerzy si atwiej i szybciej. Zamknite skupiska ludzi takie jak szkoy, domy opieki, szpitale stwarzaj sprzyjajce warunki do wystpowania mnogich zakae. Czsto pierwszym rdem infekcji s osoby z obnion odpornoci, np. w wyniku leczenia immunosupresyjnego lub zakaenia wirusem HIV.

Objawy wierzbu

W przebiegu wierzbu dominuj objawy skrne. Pojawiaj si wielopostaciowe wykwity w formie grudek, pcherzykw, bbli pokrzywkowych lub przeczosw, czyli linijnych ubytkw w skrze powstaych w wyniku drapania. Rozdrapane wykwity skrne mog zosta wtrnie zakaone bakteriami. Charakterystycznym objawem jest intensywny wid, nasilajcy si w nocy i po gorcej kpieli na skutek zwikszonej aktywnoci wierzbowca ludzkiego.

Klasycznym objawem zakaenia wierzbowcem jest jednak wystpowanie norek wierzbowcowych w warstwie rogowej naskrka. S one drone przez samice wierzbowca, ktra w korytarzach skada jaja. Pocztkowo lady maj kolor rowy. Wraz z trwaniem choroby wypeniaj si one kaem bytujcych w nich pasoytw zmieniajc kolor na ciemny. Powoduje to te narastanie widu. Zmiany zlokalizowane s typowo w przestrzeniach midzypalcowych stp i rk, na okciach, w okolicy narzdw pciowych (moszna), ppka, brodawek sutkowych, a u dzieci na skrze owosionej gowy.

wierzb norweski

Jest jedn z odmian wierzbu. Stanowi duy problem diagnostyczny i terapeutyczny, a liczba odnotowywanych przypadkw w ostatnich latach wci wzrasta. wierzb norweski atakuje najczciej osoby starsze, upoledzone, chore psychicznie lub leczone immunosupresyjnie. Zmiany skrne przybieraj inny obraz ni w klasycznym wierzbie. Objawiaj si one jako ogniska rumieniowe ze zwikszon hiperkeratoz (rogowaceniem). Zlokalizowane s najczciej w okolicy skry owosionej gowy, okci, kolan, tuowia. Co jest istotne, pacjenci ze wierzbem norweskim wykazuj siln zakano dla otoczenia z powodu olbrzymich iloci pasoytw w zmianach skrnych. Stanowi to ryzyko wystpienia epidemii, gdy choroba pojawi si na oddziale szpitalnym czy w domu opieki spoecznej.

wierzb u dzieci i noworodkw

U dzieci modszych przewaaj wykwity pcherzykowe i grudkowo-rumieniowe. Dugo utrzymujce si zmiany guzkowe mog natomiast wystpowa u dzieci starszych. Zmiany lokalizuj si w okolicy stp, poladkw, owosionej skry gowy bd mog dotyczy caego ciaa. W przeciwiestwie do wierzbu u dorosych wid nie jest zazwyczaj nasilony.

Osutki wierzbopodobne

S to zmiany o charakterze grudkowym i pokrzywkowym poczone ze widem, ktre mog wystpowa na skutek kontaktu ze wierzbowcami zwierzcymi (od kota, psa) lub roztoczami bytujcymi np. w kurzu. Pasoyty te nie s zakane dla czowieka, a wywoane zmiany maj jedynie charakter alergiczny.

Leczenie wierzbu

Lekarz dokonuje wyboru sposobu leczenia na podstawie wieku pacjenta, jego stanu oglnego i moliwoci ekonomicznych. Terapi rozpoczyna si po potwierdzeniu rozpoznania i wykazaniu wierzbowca w badaniu bezporednim pod mikroskopem. Chory musi pamita, eby w czasie leczenia dba o higien (zalecane s kpiele) i odpowiednio czsto zmienia bielizn i odzie. Wszystkie ubrania, rczniki majce kontakt z ciaem w czasie trwania choroby, powinny by oddzielnie wyprane, wyprasowane i nastpnie pozostawione nieuywane na okres 2 tygodni. Tyle trwa bowiem cykl rozwojowy pasoyta i po tym czasie przedmioty mona uzna za niezakane. Konieczne jest unikanie drapania swdzcych zmian. W przypadku wystpienia choroby, np. u kilku domownikw, naley leczenie rozpocz u wszystkich chorych jednoczenie.

Przepisanymi przez lekarza preparatami naley smarowa wszystkie okolice ciaa od szyi po pity, fady skrne i okolice podpaznokciowe, gdzie pasoyt mg dosta si w wyniku drapania swdzcych zmian. Skra twarzy rzadko jest zainfekowana, ale w przypadku gdy tak jest (wierzb u dzieci) dokadny obszar aplikacji ustal z lekarzem. Leki powinny by stosowane zgodnie z zaleceniami. Chory nie powinien samowolnie powtarza czy przerywa leczenia.

Najczciej stosowanymi lekami w terapii wierzbu s:

  • Benzoesan benzylu 10 proc. - uywany zazwyczaj w 3-dniowej terapii. Stosowany zbyt dugo i zbyt obficie moe powodowa podranienia skry. U dzieci i kobiet w ciy naley stosowa go ostronie;
  • Permetryna 5 proc. - lek, ktrego jednorazowa aplikacja pozwala, w wikszoci przypadkw, pozby si wierzbowcw. Krem powinien by dokadnie naoony na skr na okres 8-10h (zazwyczaj na noc) i zmyty dopiero po tym czasie wod z mydem. W opornych przypadkach choroby aplikacj powtarza si po 14 dniach;
  • Crotamitone - dziaa przede wszystkim agodzc wid, nie dziaa przeciwko pasoytom. Bezpieczny w leczeniu dzieci i ciarnych. Terapia tym lekiem trwa zazwyczaj 5 dni;
  • Maci siarkowe - 6-10 proc. - dobry lek w leczeniu wierzbu u dzieci i ciarnych. Maci naley smarowa zmiany przez 5 dni;
  • Dodatkowo w leczeniu zmian nadkaonych bakteryjnie stosowane s antybiotyki, a w przypadku silnego, nieustpujcego widu - leki przeciwhistaminowe.

Powikania wierzbu

Do najczstszych powika wierzbu nale odczyny alergiczne, zmiany guzkowe i pcherzykowe oraz utrzymywanie si widu po zakoczeniu leczenia. Moe to by zwizane z obecnoci w norkach czci wierzbowca, jego jaj i odchodw. Pozostaoci te s eliminowane dopiero wraz ze zuszczeniem naskrka, zazwyczaj w przecigu 3 tygodni, po ktrych wid ustpuje.

Wstydliwy problem? Na Forum Gazeta.pl pogadasz o nim anonimowo:

Jak to moliwe, e mnie to dopado?!

Dopado mnie to wistwo, jak walczy ze wierzbem?

Co to jest koci wierzb?