Wizyta u ginekologa - krok po kroku

Jak wyglda "rutynowa wizyta u ginekologa"? Jak si do niej przygotowa, kiedy powinna si odby i dlaczego rwnie dziewica powinna odwiedzi lekarza?
Kiedy wizyta jest konieczna? Kiedy wizyta jest konieczna? Shutterstock

Kiedy jest ten moment?

Kontroln wizyt u ginekologa kada kobieta, niezalenie od wieku powinna odby raz w roku. Najlepszy moment to ok. 10 dzie od zakoczenia krwawienia. W niektrych przypadkach wizyta w czasie miesiczki jest jak najbardziej wskazana. Dotyczy to przede wszystkim tych kobiet, ktre chc zaoy lub wymieni spiral.

Docz do Zdrowia na Facebooku!

Raz w yciu do ginekologa?

Mode dziewczyny, ktre jeszcze nie rozpoczy ycia seksualnego i s dziewicami, rwnie powinny spotka si z ginekologiem. Najbardziej optymalny moment to, ten gdy pojawia si pierwsza miesiczka. Zmiany jakie zaczn pojawia si w ciele nastolatki rodz tysice pyta, na ktre mama nie zawsze bdzie moga udzieli odpowiedzi. Im wczeniej dziewczyna oswoi si lekarzem ginekologiem, od ktrego otrzyma rzeteln wiedz, tym mniejsze jest ryzyko ignorowania nie tylko kontrolnych wizyt, ale i stanu wasnego zdrowia w przyszoci.

Kobiety zbliajce si do 30-tki. powinny si kontrolowa, choby z powodu wysokiego ryzyko endometriozy, ktra w tym wieku rozpoznawana jest najczciej. Konsultacje obowizuj take panie w trakcie, jak i po menopauzie. U tych pierwszych lekarz pomoe dobra hormony (tzw. zastpcza terapia hormonalna), ktre zagodz wahania i dolegliwoci typowe dla menopauzy. Po 45 roku ycia podnosi si ryzyko rozwoju raka trzonu macicy. Natomiast panie po 70., ktre np. nigdy nie rodziy lub urodziy dziecko w wieku 35 lat, s obcione genetycznie, pno przeszy menopauz (tj. po 55 roku) lub zaczy miesiczkowa bardzo wczenie (12 lat), lub wczeniej leczyy si ze schorze w obrbie piersi s naraone na rozwj raka sutka.

Konsultacja ginekologiczna jest konieczna w sytuacji gdy:

- miesiczki nie s nieregularnie (przez pierwsze kilka lat cykle s nieregularne i nie ma powodu do paniki), gdy nie ma ich wcale, zwaszcza gdy dziewczyna skoczya ju 16 lat, lub gdy s zbyt obfite (zuywasz wicej ni 10 podpasek dziennie lub musisz wymienia tampon czciej ni co 2-3 godziny)

- po lub w czasie stosunku pojawia si silny bl lub dyskomfort

- podejrzewasz, e jeste w ciy

- chcesz dobra antykoncepcj

Czytaj take: Antykoncepcja dugoterminowa - metoda idealna dla kadej kobiety

Pochwica

Jak si przygotowa? Jak si przygotowa? Shutterstock

Jak si przygotowa?

Wizyta w gabinecie ginekologicznym nie wymaga specjalnych przygotowa.

Nie naley jednak zapomina o podstawowych zasadach higieny, ale i tu lepiej nie przesadza. Dezodoranty czy pudry, ktre maj poprawi samopoczucie i doda kobiecie pewnoci w czasie wizyty mog jedynie skomplikowa badanie. Ich stosowanie sprawia, e zmienia si zapach, a take konsystencja wydzieliny, a jej ocena ma rwnie due znaczenie diagnostyczne. Niejednokrotnie pozwala rozpozna m.in. infekcj grzybicz. Wicej o schorzeniu przeczytasz tutaj.

Badanie ginekologiczne wymaga rozebrania si od pasa w d. Moe si zdarzy, e nie w kadym gabinecie znajdziemy specjalne narzutki.

Trzeba pamita by na 2-3 dni przed wizyt nie uywa lekw dopochwowych oraz nie przeprowadza irygacji (tj. pukania pochwy specjalnymi preparatami rozpuszczanymi w wodzie). Zaleca si take kilkudniow abstynencj seksualn (dwa dni bd wystarczajce).

Czytaj take: Probiotyki dla kobiet - dziwna moda czy konieczno? Kiedy warto po nie sign?

Wywiad Wywiad Shutterstock

Po pierwsze - wywiad

Wywiad z pacjentk to podstawa i nie ma znaczenia czy idziesz po raz pierwszy czy dziesity. Oczywicie zestaw pyta bdzie si rni, ale jest grupa pyta, ktre powinny si powtarza przy kadej kolejnej wizycie, zwaszcza jeli nie masz "swojego" ginekologa i odwiedzasz rnych lekarzy.

Pierwsze pytanie, ktre pokieruje i wyznaczy przebieg to pytanie o dat ostatniej wizyty (teoretycznie moe si zdarzy, e lekarz przejdzie od razu do rzeczy i jeli to twoja pierwsza wizyta w yciu trzeba o tym powiedzie lekarzowi). Dalej ginekolog bdzie pyta o:

- pierwsz miesiczk (wystarczy, e podasz wiek z dokadnoci do roku)

- dugo cyklu miesiczkowego (za prawidowy uznaje si ten, ktra trwa nie krcej ni 21 dni i nie duej ni 35)

- dat ostatniej miesiczki i ile dni trwaa, czy krwawienia s regularne (jeli nie s to na pewno zapyta o szczegy tj. o ile dni si przesuwaj, czy dotyczy to kadego cyklu) oraz jaka jest ich obfito (Wszystko, co trzeba wiedzie o miesiczce znajdziesz tutaj).

- syndrom napicia przedmiesiczkowego (PMS) i czy krwawieniom towarzysz jakie dolegliwoci (chodzi przede wszystkim o silne ble podbrzusza, zawroty gowy czy nudnoci)

- ycie seksualne - przede wszystkim czy wspyjesz (jeli jeste dziewic musisz o tym powiedzie lekarzowi poniewa badanie dziewczyny, ktra jeszcze nie uprawiaa seksu wyglda troch inaczej), kiedy je rozpocza, czy masz staego partnera oraz jakie rodki antykoncepcyjne stosujesz, czy kontaktom seksualnym towarzysz jakie dolegliwoci tj. bl czy sucho pochwy

- zabiegi ginekologiczne oraz o to, czy w rodzinie (mama, babcia, ciocia czy siostra) kto chorowa na raka piersi lub szyjki macicy

- cie, porody (przede wszystkim o to jak drog dziecko przyszo na wiat) oraz ewentualne poronienia

Czytaj take: Rak szyjki macicy

Nowoczesna antykoncepcja - co to w ogle znaczy?

Badanie wziernikiem Badanie wziernikiem Shutterstock

Nie takie straszne badanie wziernikiem

Wziernik to urzdzenie szeroko wykorzystywane w medycynie i pozwala utrzyma rozwarcie badanych szczelin lub rozszerzenie otworw. Ten wykorzystywany w ginekologii ksztatem przypomina troch dzib ptaka i za kadym razem lekarz powinien uywa jednorazowego, sterylnie zamknitego aparatu. Zanim lekarz wprowadzi wziernik najpierw palcem sprawdzi pooenie szyjki macicy oraz kt, jaki znajduje si midzy ni a wagin. Nastpnie wkada wziernik, "otwiera" go, co delikatnie rozwiera ciany pochwy. To rozszerzenie pozwoli lekarzowi dokadnie obejrze tarcz oraz szyjk macicy. To take dobry moment na pobranie materiau do badania cytologicznego. Nastpnie "zamyka" wziernik i wysuwa z pochwy.

Jak wyglda cytologia, jak czsto trzeba j powtarza i jak si do niej przygotowa? Przeczytasz o tym tutaj.

Kiedy wziernik nadal rozszerza ciany pochwy i jeli istnieje taka potrzeba wykonuje si tzw. badanie czystoci pochwy. To, nic innego jak pobranie wymazu z przedniej ciany pochwy, cewki moczowej, sklepienia pochwy oraz gruczou Skenego i Bartholina (mieszcz si po obu stronach cian pochwy). Nie jest to rutynowe badanie, dlatego wykonuje si jedynie w przypadkach gdy kobieta zgasza dolegliwoci typowe dla infekcji tj. swdzenie, pieczenie czy upawy. Jest ono konieczne w przypadku podejrzenia stanu zapalnego drg moczowych, a take kontrolnie by oceni skuteczno leczenia.

Czytaj take: Zapalenie gruczou Bartholina

Wirus HPV - jak si przed nim broni?

Badanie palpacyjne Badanie palpacyjne Shutterstock

Badanie palpacyjne

To ta cz badania, ktra moe uchodzi za nieprzyjemn. Ze wzgldu na konieczno ucisku okolic pcherza i odbytnicy konieczne jest skorzystanie z toalety przed sam wizyt i oprnienie pcherza. Aby badanie poszo szybko i sprawnie dobrze jest rozluni minie brzucha, to bardzo uatwia ogldziny drg rodnych. Jedn do lekarz kadzie na podbrzuszu, ktre bdzie delikatnie uciska. Drug do (rkawiczka pokryta jest elem polizgowym, ma on na celu zagodzi i zminimalizowa dyskomfort), a dokadnie dwa palce wkada do pochwy. Po co to robi? W ten sposb sprawdza ruchomo i rozmiar zarwno macicy, jak i przydatkw, czyli jajnikw i jajowodw. Mimo e badanie nie jest bolesne, to czasem moe si on pojawi bl i tego sygnau nie mona zlekceway i naley poinformowa o tym lekarza. Zdarza si, e bl towarzyszy stanom zapalnym np. w obrbie miednicy mniejszej.

Tu teoretycznie badanie mogoby si zakoczy, jednak cz lekarzy, przy okazji wykonuje badanie per rectum. Wbrew pozorom nie jest ono wykonywane tylko u panw w celu wykluczenia lub potwierdzenia zmian w prostacie. W przypadku pa suy ono ocenie tylnej czci macicy, grnego odcinka pochwy, jajnikw, szyjki macicy. Umoliwia sprawdzenie zagbienia maciczno-odbytniczego. U kobiet w ciy pozwala oceni gwk podu. Ale to nie jedyne jego zalety.

Bardzo czsto zdarza si, e ginekolog, podczas badania per rectum rozpoznaje schorzenie z innej "dziaki". Chodzi przede wszystkim o zmiany rakowe w jelicie grubym, dotyka on przede wszystkim osoby po 50 roku ycia. A badanie proktologiczne to najprostszy sposb na jego wczesne wykrycie.

Czytaj take: Konizacja szyjki macicy

Rak jelita grubego

Pierwsza wizyta u ginekologa: kluczowy jest wywiad. Ma sens, jeli jeste przygotowana i znasz odpowiedzi na podstawowe pytania dotyczce twojego ciaa Pierwsza wizyta u ginekologa: kluczowy jest wywiad. Ma sens, jeli jeste przygotowana i znasz odpowiedzi na podstawowe pytania dotyczce twojego ciaa Shutterstock

Jestem tu pierwszy raz i jestem dziewic!

Na pierwsz w yciu wizyt najlepiej wybra si gdy dziewczyna zaczyna miesiczkowa. Bona dziewicza to delikatny i cienki fragment bony luzowej. Budow przypomina piercie (na jej rodku znajduje si may elastyczny otwr), co teoretycznie pozwala na uycie wziernika, ten jednak musi by znacznie mniejszy by jej nie zerwa. Duo czciej praktykuje si badanie przez odbyt i nie rni si ono od typowego badania per rectum. Ginekolog wsuwa do odbytnicy palec na gboko maksymalnie 7-8 centymetrw. W ten sposb ocenia stan szyjki macicy, jajnikw oraz grnego odcinka pochwy. Wprawdzie taka forma badania ma na celu zachowanie i nie uszkodzenie bony dziewiczej to w niektrych przypadkach jej "przebicie" przez lekarza jest konieczne. Dzieje si tak w sytuacjach gdy jej zerwanie nie jest moliwe w naturalny sposb lub jest na tyle gruba, e nie pozwala przepuci krwi menstruacyjnej.
W obu przypadkach konieczna jest interwencja chirurga.

U dziewic oraz kobiet, ktre maj mniej ni 26 lat, zamiast cytologii czciej praktykuje si szczepienia przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego, czyli HPV.

Czytaj take: Dziewictwo - powd do wstydu?

USG USG Shutterstock

USG powok brzusznych i transwaginalne

Badanie palapcyjne to czasem za mao. Aby dokadnie przyjrze si narzdom rodnym kobiety konieczne jest wykorzystanie ultrasonografu, czyli aparatu do badania USG. W gabinetach ginekologicznych wykonuje si dwa rodzaje takich bada. Pierwsze z nich, czyli tzw. powok brzusznych zleca si przede wszystkim modym dziewczynom, ktre jeszcze nigdy nie wspyy. Jednak, aby obraz by wiarygodny pacjentka musi mie peny pcherz (wystarczy, e przed badaniem wypije ok. jednego litra pynw). Aparat potrzebny do badania wyglda jak klasyczny ultrasonograf.

USG transwaginalne (przezpochwowe, domaciczne) zazwyczaj wykonywane jest u kobiet w ciy, szczeglnie na pocztku ciy gdy istnieje prawdopodobiestwo poronienia. Pozwala dokadanie obejrze szyjk macicy. Ale to nie jedyne sytuacje, kiedy jest konieczne. Takie USG to najlepsza metoda pozwalajca na wczesne wykrycie raka jajnikw, a take przy podejrzeniu torbieli czy zespou policystycznych jajnikw). Stanowi pierwszy etap diagnostyczny przy szukaniu przyczyn:

- krwawie z narzdw rodnych, ktre nie s miesiczk

- blu w podbrzuszu

- zaburze miesiczkowania

- dokuczliwych miesiczek

- niepodnoci

Ma ogromne znaczenie diagnostyczne przy podejrzeniu wad w budowie narzdw rodnych oraz przy ocenie owulacji.

Gowica, ktra przekazuje obraz do komputera jest wska i duga, zanim lekarz wprowadzi j (na ok. 2 cm) zakada na ni prezerwatyw.

Jeli istnieje taka potrzeba lekarz moe wykona ten rodzaj badania rwnie przez odbyt, dotyczy to przede bardzo modych dziewczyn, nieaktywnych seksualnie.

Przed kolejnym takim badaniem naley przedstawi lekarzowi wyniki poprzednich bada USG. W razie wykrycia niepokojcych zmian bdzie mia materia do porwnania.

Czytaj take: Krwawienie z pochwy po stosunku - wany sygna ostrzegawczy

Badanie piersi Badanie piersi Shutterstock

Koniecznie badaj piersi

Badanie piersi rwnie powinno wchodzi w ?skad? kadej wizyty u ginekologa. Najczciej ze stosowanych metod w gabinetach jest USG. Daje ono moliwo kilkukrotnego obejrzenia tego samego miejsca oraz pozwala odrni agodn torbiel od masy bdcej zoliw zmian. Nie jest to jednak metoda doskonaa i nie wykrywa wszystkich nieprawidowoci, przede wszystkim zogw wapniowych. Dlatego, w niektrych przypadkach lekarz zleca dodatkowo mammografi, niezalenie od wieku pacjentki.

Panie po 40. powinny j wykonywa raz na dwa lata. Jeli kobieta znajduje si w grupie ryzyka naley wykona j ju wieku 35 lat.

Nie bez powodu zarwno sam wizyt, jak i badanie piersi ma najwikszy sens ok. 10 dnia po miesiczce. Organizm zdy si ju uspokoi i wszystkie dolegliwoci okoomiesiczkowe mijaj. To take korzystny czas na badanie piersi (ginekolog ma obowizek take obejrze piersi kobiety). Zgoszenie si na badanie wczeniej mogoby wywoa niepotrzebny stres i lk. Zdarza si, e burza hormonw powoduje chwilowe zatkanie gruczow, a te staj si atwo wyczuwalne pod skr.

Wicej o badaniu piersi przeczytasz tutaj.

Czytaj take: Skuteczna profilaktyka w walce z rakiem piersi - ktra metod wybra?

Piersi: seksualny wabik, miernik zdrowia. Co mwi o tobie?