Ziemniak nie tuczy. Burak nie leczy raka. Seler uspokaja. Jesienne warzywa i ich tajemnice

Jedz warzywa, bdziesz zdrowszy. A dlaczego, tak konkretnie? Ktre s najbardziej wartociowe, a ktre troch mniej? Czy smaczniejsze s lepsze, czy wrcz przeciwnie?
Warzywa. Ceny ywnoci rosn, inflacja przyspiesza Warzywa. Ceny ywnoci rosn, inflacja przyspiesza Fot. Cezary Aszkieowicz / Agencja Gazeta

Potga warzyw - dlaczego s takie zdrowe i potrzebne?

Warzywa nie tucz i s zalecane niemal wszystkim. Dostarczaj witamin i mineraw, zaopatruj nas w bonnik, usprawniajc przemian materii.

Sprawdzaj si jako dodatek, ale take podstawa wielu da.

Towarzysz nam kadego dnia, a jednak niewiele o nich wiemy i wierzymy w dziwne mity na ich temat.

Idzie jesie, a wraz z ni najlepszy warzywny okres. Ogromny wybr, ceny (przynajmniej z zaoenia) w d. Korzystaj zatem do woli, a zarazem optymalnie. Poznaj tajemnice popularnych jarzyn. Wiele ci zaskoczy.

Czytaj take:

Najlepsze owoce

Owoce i warzywa: kolor ma znaczenie

Nie przepadasz za zielenin, a chcesz schudn? Poznaj prawdziwych zabjcw tuszczu, ktrymi najesz si do syta:

Ziemniaki Ziemniaki stu_spivack, https://www.flickr.com/photos/stuart_spivack/, (CC BY-SA 2.0)

Ziemniak: zdrowszy, ni mylisz!

Kartofle s obwiniane za nadwag, choroby cywilizacyjne czy problemy trawienne. Z pewnoci nie zasuyy na tak z saw. Wrcz przeciwnie.

Docz do Zdrowia na Facebooku!

Ziemniak: niewiele kalorii

Dorodny ziemniak, taki jesienny, way ok. 100 g. Jego warto kaloryczna to 80-90 kcal.

Niby niemao jak na warzywo, ale mnstwo produktw, ktrych nikt nie obwinia za negatywny wpyw na nasz sylwetk, dorwnuje mu kalorycznoci, a nawet przewysza. Choby: serek tofu (125 kcal w 100 g), awokado: 160 kcal, kolba kukurydzy: 110 kcal, kieki soczewicy: 120 kcal, serek owocowy: ok. 100 kcal, dorsz wiey: 78 kcal (wdzony ju 94 kcal).

Czy to oznacza, e te produkty s niezdrowe i tuczce? Nie! Kalorie (skorzystaj z tabeli) maj znaczenie, ale nie tylko one i nie ma sensu ich przecenia.

Ziemniak: sporo dobrego paliwa

Zadaniem ziemniaka w diecie czowieka, podobnie jak innych rde wglowodanw zoonych, jest dostarczanie paliwa. Ma by odywczy (i jest!), a tuczcy bywa wtedy, gdy le go przyrzdzimy: podamy jako frytki, okrasimy skwarkami, zawiesistymi sosami, usmaymy w gbokim tuszczu, etc. Sam ziemniak to gwnie woda (a 77proc.) i wglowodany (18 proc.), w wikszoci skrobia. Zawiera jeszcze 2 proc. biaka, 1,5 proc. bonnika i znikome iloci tuszczu (0,1 proc.).

Zasadniczo biaka rolinne nie s tak dobrze przyswajane jak zwierzce, ale te zawarte akurat w ziemniakach to chlubny wyjtek. Podane iloci s oczywicie orientacyjne, bo zawarto poszczeglnych skadnikw w ziemniakach zaley od wielu czynnikw, w tym sposobu przechowywania, odmiany, etc. Dla przykadu: im modszy ziemniak, tym wicej w nim wody.

Ziemniak to skarbnica witamin i mineraw. Zawiera choby potas, magnez, wap, witaminy z grupy B, witamin D, K i C. Tej ostatniej jest naprawd sporo. Wprawdzie znacznie ubywa jej podczas gotowania, jednak straty bd zdecydowanie mniejsze, gdy ziemniaki w celu ugotowania wrzucimy ju do wrztku, a nie do zimnej wody.

Najlepiej gotowa ziemniaki w upinach i na parze. Trac wtedy tylko 10 proc. witaminy C, a gotowane bez skrki, s pozbawione 1/4 pocztkowej iloci witaminy. Czyli ile? Przecitna porcja ziemniakw na talerzu osoby dorosej pokrywa 40 proc. dziennego zapotrzebowania na witamin C. Uwaga! Ziemniaki ucierane na tarce (np. na placki)s jej pozbawione, bo tarcie sprzyja utlenianiu witaminy.

Najlepiej przyswajane s ziemniaki pieczone w upinach. Zaleca si ich jedzenie nawet osobom otyym. Wymienitym daniem dla odchudzajcych s takie ziemniaki maczane w chudym jogurcie (a nie polewane masem!) i obficie posypane zioami (przyprawy przyspieszaj przemian materii).

Ziemniak: dla zdrowia

Spoywanie ziemniakw ma niebagatelny wpyw na ukad pokarmowy, krwionony, nerwowy i moczowy. Wpyw pozytywny.

Przyjacielem serca jest niewtpliwie zawarty w ziemniakach potas, ktry obnia cinienie ttnicze. Z nadcinieniem pozwala te ziemniakom walczy substancja o nazwie kukoamina.

Magnez korzystnie wpywa na nastrj, ale dla pracy mzgu z pewnoci wiksze znaczenie maj dobre wglowodany. Skrobia rozkada si wolno, wic duej cieszymy si uczuciem sytoci, a poziom cukru we krwi jest pod kontrol (od ziemniakw nam nagle nie skoczy).

Ziemniaki s tak agodne dla ukadu pokarmowego, e zaleca si je jako element diety lekkostrawnej, np. po zatruciu, u osb z chorob wrzodow. Dziaaj moczopdnie, zatem s wskazane dla osb, ktre maj problemy z drogami moczowymi. Przeciwwskazaniem jest jednak niewydolno nerek, gdy lekarz zaleca ograniczenie spoycia potasu.

Nie graj w zielone!

Uwaaj na ziemniaki, ktrych skrka jest zabarwiona na zielono. To znak, e uaktywnia si solanina, substancja szkodliwa, typowa dla dugo, niewaciwie magazynowanych warzyw. Jest nawet podejrzewana o dziaanie rakotwrcze, z pewnoci moe podrania odek i powodowa ble gowy. Lepiej nie spoywa zzieleniaego miszu ziemniaka.

Moc barwnikw owocw i warzyw. Ktry kolor najzdrowszy?

Kartofel - polskie dobro narodowe, a film bardzo przyjemny dla oka. Przekonaj si:

Pomidory s bardzo zdrowe take na ciepo ze wzgldu na spor zawarto likopenu Pomidory s bardzo zdrowe take na ciepo ze wzgldu na spor zawarto likopenu Mark Mrwizard, https://www.flickr.com/photos/mark_mrwizard/, (CC BY 2.0)

Pomidor: doskonay i ze soika

Niewtpliwie najsmaczniejszepomidory to te, ktre dojrzewaj w penym socu, najlepiej w klimacie cieplejszym od naszego. Zarazem i te szklarniowe, rne odmiany, s niezwykle cenne dla zdrowia.

Pomidory s cenione za obfito mineraw i witamin. Kiedy jednak zbadano dokadnie zawarty w miszu tych warzyw barwnik likopen i odkryto jego znaczenie dla organizmu, pomidory zyskay opini skarbnicy witalnoci, urody i formy.

Likopen lubi ciepo

Dugo mona wymienia zalety likopenu. Przede wszystkim dziaa przeciwnowotworowo (zapobiega choby rakowi macicy i prostaty), obnia poziom cholesterolu i cinienia ttniczego, zapobiega zawaom serca i miadycy. Jako uznany antyoksydant jest te swoistym eliksirem modoci (czytaj wicej na ten temat).

Co wane: w przypadku tej substancji wcale nie potwierdza si zasada, e im mniej przetworzone warzywo, tym lepiej. Soki, sosy, keczupy i koncentraty pomidorowe zawieraj wicej likopenu, ni 'czyste' warzywa. Proces przetworzenia nie prowadzi bowiem do ich ubytku. Substancja ta doskonale czuje si zawieszona w tuszczu i podgrzana, dlatego sosy do spaghetti czy pizzy s bardzo zdrowe. Zdrowa jest te zupa pomidorowa, bo nawet gotowanie nie pozbawia pomidorw cakowicie walorw. Dobrze jednak jest dodawa pomidory na kocu, niepotrzebnie ich nie wyjaawia, choby ze wzgldu na inne skadniki. A te rwnie s nie do pogardzenia.

Wszystko o LIKOPENIE

Pomidory: witamina C czeka

Dwa solidne pomidory zaspokoj dobowe zapotrzebowanie nawitamin C. Ta jest nieoceniona w okresie jesienno-zimowym, gdy wzmacnia odporno, wpywajc na zwikszenie produkcji przeciwcia i uszczelniajc naczynia krwionone. Pomaga te przyswoi elazo, wpywajc pozytywnie na dotlenienie komrek i funkcjonowanie ukadu krenia.

W pomidorach jest sporo witaminy E, nieprzypadkowo zwanej witamin modoci i seksapilu i dziaajcych korzystnie na ukad nerwowy witamin z grupy B (nie do pogardzenia, gdy z powodu stresw czy infekcji masz nos spuszczony na kwint).

Wrd mineraw zawartych w tych warzywach najwaniejszy zdaje si by potas. Jest go na tyle duo, e u osb z nadcinieniem ttniczym regularne spoywanie pomidorw moe realnie wpywa korzystnie na cinienie. Pomidory s polecane wszystkim, ktrzy dbaj o serce.

Zahamowa apetyt

Masz skonno do przejadania si i niekontrolowanego przybierania na wadze? Postaw na pomidory. Maj zaledwie ok. 20 kcal w 100 g czy mililitrach czystego soku. Zarazem obfituj w bonnik i daj uczucie sytoci. S cennym elementem zarwno zdrowej, klasycznej diety, jak i kuracji odchudzajcych.

Pomidor to nie tylko element zdrowej diety, ale i dobry kosmetyk naturalny. Smarowanie twarzy czy rk sokiem z tych warzyw rozjania przebarwienia oraz agodzi zmiany trdzikowe.

Buraki nie wylecz, gdy dopadnie ci powana choroba, ale na pewno maj mnstwo cennych waciwoci Buraki nie wylecz, gdy dopadnie ci powana choroba, ale na pewno maj mnstwo cennych waciwoci Nick Saltmarsh, https://www.flickr.com/photos/nsalt/, (CC BY 2.0)

Burak: stawia na nogi

Kubek gorcego barszczu wzmocni kadego. Trudno sobie wyobrazi lepszy rodek rozgrzewajcy, gdy przemarzniesz w chodny dzie.

Wyjtkowa skarbnica?

Przesad byoby stwierdzenie, eburaki to witaminowa bomba, chocia maj sporo kwasu foliowego i witaminy C (najwicej jest jej w kwasie buraczanym, gdy w procesie fermentacji uwalniany jest kwas askorbinowy). Obfituj jednak w bezcenne sole mineralne, cenne wglowodany, dodajce energii (nie tylko buraki cukrowe maj sporo cukru: nawet w przypadku wikowych a 9.5 proc. skadu stanowi wglowodany) i betanin, barwnik nalecy do antocyjanw, skutecznie hamujcy namnaanie bakterii. Uchodzi rwnie za cenny antyoksydant, ktry moe nawet kilkakrotnie poprawi dotlenienie komrek organizmu, a tym samym funkcjonowanie niemal wszystkich narzdw.

Ulubieniec szarlatanw

Od czasu do czasu w mediach pojawiaj si informacje na temat roli buraka w leczeniu nowotworw. Ogaszaj si te "uzdrowiciele", oferujcy "cudowne wycigi z buraka oparte o unikaln receptur" itp. erowanie na ludzkim nieszczciu nie jest zjawiskiem nowym. A fakty takie:

  1. Chocia setki naukowcw przebaday buraka i jego skadniki na wszelkie moliwe sposoby, nie znalazy w nim niczego, co pozwalaoby wierzy, e burak jest poszukiwanym przez cay medyczny wiat cudownym lekiem na raka.
  2. Kady przypadek, gdy kto gwarantuje cakowite wyleczenie raka lekiem buraczanym, najlepiej zgasza policji (nawet, gdy robi to osoba twierdzca, e jest lekarzem), szczeglnie gdy zaleca natychmiastow rezygnacj z terapii konwencjonalnej (a bywao i tak).
  3. Buraki s rzeczywicie uwaane, nawet przez onkologw, a nie tylko znawcw medycyny naturalnej, za cenny skadnik diety osb cierpicych na chorob nowotworow,szczeglnie w przypadku biaaczek i w trakcie stosowania chemioterapii. Maj jednak stanowi uzupenienie terapii konwencjonalnej, nic wicej.
  4. Nie do koca wiadomo, dlaczego wspomagaj leczenie, a rzeczywicie tak jest. Podejrzewa si, e moe to by skutek dziaania obecnych w warzywie polifenoli (w tym wspomnianych antocyjanw) albo rzadkich metali (rubidu i cezu), ktre mog hamowa rozwj komrek raka. Pewnoci jednak nie ma.
  5. Dowiedziono natomiast, e buraki na pewno maj znaczenie profilaktyczne, nie tylko w przypadku raka,lecz take anemii (dlatego s zalecane kobietom w ciy), chorb wtroby, osteoporozy czy infekcji wirusowych. W przypadku tych ostatnich wyranie skracaj czas powrotu do zdrowia.

Czytaj take: Rak karmiony niewiedz. Chiskie zika i sok z buraka to wci polska rzeczywisto onkologiczna

Najzdrowszy jest sok ze wieych burakw albo wiee warzywa starte i podane w formie saatki. Podczas gotowania najmniej strac, jeli ugotujemy je w skrce i obierzemy dopiero potem.

Burak: im bardziej, tym lepiej

Dobre warzywo to takie, ktre jest ciemne (im ciemniejsze, tym wicej antocyjanw), ma mikk skrk i byszczcy misz, bez zdrewnie (taki burak jest najtrudniejszy do strawienia). Nie kupuj przeronitych warzyw, tylko takie o rednicy do 8 cm. Zazwyczaj to wanie najwiksze egzemplarze maj liczne celulozowe wkna. Wprawdzie celuloza to bonnik, a ten ma zbawienny wpyw na nasze zdrowie (czytaj: wszystko o bonniku), jednak nasz ukad pokarmowy nie lubi go w takiej skondensowanej, "niemodej" formie.

Burak jest silnie zasadotwrczy, dlatego jedzony do regularnie, agodzi dolegliwoci tych, ktrzy czsto cierpi z powodu powodu zgagi czy "pieczenia" w odku.

100 g buraka to tylko 38 kcal.

Papryka, w zalenoci od koloru, rni si nieco walorami zdrowotnymi Papryka, w zalenoci od koloru, rni si nieco walorami zdrowotnymi Daniel Kruczynski, https://www.flickr.com/photos/29759986@N03/, (CC BY-SA 2.0)

Papryka: liczy si kolor

Nie wszyscy j kochaj. Dla niektrych nadaje si jedynie jako przyprawa, inni wol wiee warzywa, jeszcze inni toleruj papryk jedynie jako danie faszerowane. Zasadniczo zawsze warto po ni siga.

Lepsza ni cytryna

W kadej wieej papryce jest sporo witamin z grupy B i witaminy C oraz zwizkw mineralnych: wapnia, potasu, elaza czy magnezu. Warzywo to ma te sporo bonnika (ok. 2 g w 100 g, porwnywalnie do burakw). Oczywicie, daleko papryce do takich rekordzistw, jak awokado, bb czy korze pietruszki, ale i te iloci s nie do pogardzenia.

Papryka ma tyle witaminy C, e synna cytryna nawet si z ni mierzy nie moe. Co wicej, podczas obrbki termicznej traci jej mniej, ni inne warzywa czy owoce, gdy szybko osiga mikko, wic 'mczymy' j krcej. Mitem jest jednak opinia, e tylko papryka wcale nie traci swoich waciwoci podczas gotowania czy pieczenia. Straty s jednak niewielkie.

Liczy si barwa

Od koloru papryki zale jej waciwoci. Najpeniej wykorzystasz t skarbnic zdrowia, mieszajc (choby w saatce) kilka barwnych odmian.

Papryka czerwona dostarczy mnstwo beta-karotenu, czyli prowitaminy A. Ju 100 g papryki powinno zaspokoi ok. 70proc. zapotrzebowania czowieka na wit. A (dua papryka way ok. 230 g). Zapewni nam wic pikn cer o zdrowym odcieniu. Wsparta przez wit. C (tej w czerwonej papryce jest zwykle najwicej) zwolni proces powstawania zmarszczek.

Poniewa zawiera te rutyn, jest nieoceniona, gdy masz kruche naczynka krwionone.

Papryka zielona zawiera sporo kwasu foliowego (jeden strk pokrywa ok. 25 proc. dziennego zapotrzebowania na t witamin), zatem polecana jest przyszym mamom (ze wzgldu na wpyw kwasu foliowego na rozwj cewy nerwowej u podu), ale i wszystkim tym, ktrym zaley na dobrym nastroju i poprawie parametrw krwi (wpywa bowiem pozytywnie na ukad nerwowy i dziaa krwiotwrczo). Papryka zielona, podobnie jak pomidory, jest take dobrym rdem witaminy E.

Cenn witamin E ma i papryka ta. Szczeglnie jednak jest ceniona jako rdo luteiny i zeaksantyny (przeciwutleniacz nalecy do barwnikw karetonoidw), ktre potrafi unieszkodliwi wolne rodniki w siatkwce oka, a nam zapewni dobre widzenie.

Smak te ma znaczenie. Ostre papryki s polecane przede wszystkim tym, co na diecie odchudzajcej, gdy hamuj aknienie. Jalapeno, chili czy habanero zawieraj alkaloid kapsaicyn. Kiedy uwaano, e moe mie ona znaczcy wpyw na aknienie, a take tempo spalania kalorii, dopiero w ilociach nieznonych dla ludzkiego podniebienia. Amerykaskie badania dowiody jednak, e nawet niewielka ilo kapsaicyny moe pomc w odchudzaniu (wicej na ten temat).

Czujno alergika wskazana

Uwaga, papryka do czsto wywouje uczulenia. Wprawdzie sprawc alergii moe by niemal kada substancja, jednak im bardziej 'obcy' nam produkt (a z punktu widzenia organizmu papryka jest w polskiej kuchni 'nowa'), tym wiksze prawdopodobiestwo problemw. Warto pamita, e czasem pierwszym objawem alergii pokarmowej u dziecka jest niech do produktu, stwierdzenie: 'to mi nie smakuje' i wwczas warto zachowa ostrono, a ju na pewno nie zmusza do jedzenia. Niemal dla wszystkiego mona znale akceptowalne zastpstwo. Wybr warzyw jest przecie duy.

Jeszcze wicej o papryce

Kiszona, wiea, odpowiednio przyrzdzona: kada kapusta to skarbnica zdrowia Kiszona, wiea, odpowiednio przyrzdzona: kada kapusta to skarbnica zdrowia Shutterstock

Kapusta dobra niemal na wszystko

Wedug medycyny ludowej kapusta to bezcenny lek naturalny. Stosowana zewntrznie agodzi obrzki, owrzodzenia, zranienia, siniaki... Uwaa si, e dziaanie cigajce, przeciwblowe i przeciwzapalne to skutek zawartoci zwizku o nazwie metylo-S-metionina, a take sporych iloci siarki.

Ten makroelement nie tylko wpywa korzystnie na wygld skry i jej przydatkw (wosw, paznokci), ale moe leczy jej pewne problemy. Siarka w kontakcie ze skr ulega przemianie do siarczkw, a te zwalczaj bakterie i grzyby. Sam pierwiastek dziaa wysuszajco. Oczywicie, kapusta agodzi objawy, a nie leczy chorb, wic mona j traktowa jedynie wspomagajco i wtedy, gdy zmiany nie s zbyt powane. Powaniejsze problemy ze skr powinien leczy specjalista dermatolog (wicej na ten temat: Zdrowotne mity? A jednak to prawda).

Kapusta jest cenn skarbnic witamin i mineraw (przede wszystkim witaminy C, troch witamin z grupy B i wit. A, wspomnianej siarki, wapnia, elaza, potasu) , dostpn przez cay rok, gdy atwo j przechowywa: w formie gwek lub w postaci kapusty kiszonej.

Jest niskokaloryczna (kapusta biaa: 28 kcal/100 g, kiszona 16 kcal), a zarazem, gwnie dziki bonnikowi, szybko zapewnia uczucie sytoci. Uwaga! Ogromne znaczenie ma to, z czym kapust jemy. Zasmaona z boczkiem, ze spor iloci tuszczu w bigosie, przestaje by ju daniem dietetycznym. Chocia... klasyczny, domowy bigos (bez tuszczowych szalestw) nie jest kaloryczn bomb, gdy w 100 g ma rednio 93 kcal (dla przykadu: faszerowany boczek ponad 500, niewinny barszcz z uszkami 350, batonkarmelowy 275).

Kapusta: komu ciko?

Wspczenie kapusta uchodzi za danie cikostrawne, tymczasem w staroytnym Rzymie lekarze wanie ni, a dokadniej sokiem z kapusty, leczyli wszelkie dolegliwoci trawienne, choroby wtroby, wrzodowy odka i dwunastnicy (czytaj o wspczesnych sposobach, by pokona chorob wrzodow).

wczeni lekarze po prostu mylili si? Niekoniecznie! Cikostrawne s zazwyczaj misa, ktre z kapust czymy, a nie ona. Kuracja sokiem z kiszonej kapusty doskonale oczyszcza organizm. Dzisiaj i badania naukowe potwierdzaj, e kiszona kapusta sprzyja profilaktyce i zwalczaniu chorb nowotworowych, a spoywanie przynajmniej raz w tygodniu kapusty (najlepiej w formie surowej) znacznie obnia ryzyko zachorowania na raka odka, dwunastnicy czy jelita grubego. Regularne jedzenie kapusty likwiduje te zaparcia.

Kluczowe dodatki

Jeli do kapusty dodamy przypraw uatwiajcych trawienie (kminku, majeranku, bd koperku), nawet najwraliwszy ukad pokarmowy nie powinien si buntowa. Unikniemy wzd i kopotw z wtrob.

Czytaj take:

Wtroba a moe pcherzyk? Co naprawd ci boli?

Kapusta kiszona i jej zalety

A ta kapusta jest pikna! Przekonaj si:

Marchewk polecamy na surowo. Gotowana ma do wysoki indeks glikemiczny Marchewk polecamy na surowo. Gotowana ma do wysoki indeks glikemiczny paukrus, https://www.flickr.com/photos/paukrus/, (CC BY-SA 2.0)

Marchewka: przyjacika twojej cery

W korzeniu marchewki mieszcz si prawie wszystkie wczeniej wymieniane skarby witaminowe i mineralne (choby witaminy A, C, K, witaminy z grupy B, potas, wap, elazo) oraz cynk, ktre zespoowo wyjtkowo skutecznie dbaj o nasz urod. Zapewniaj bystry i dobry wzrok, jdrne ciao, pikne wosy i paznokcie, adn cer. Synce z dbaoci o wygld Francuzki zw marchewk najtaszym i najlepszym kosmetykiem. Z pewnoci nie przesadzaj.

Marchewka: prawie jak lek

Silny przeciwutleniacz, jakim jest witamina A, wspiera odporno i opnia procesy starzenia. Marchew z pomoc bonnika pomaga pozby si szkodliwego cholesterolu, chronic nas przed miadyc i chorob wiecow. Wiele skadnikw marchewki krzepi, zapobiega anemii, reguluje prac odka, poprawia prac wtroby i usprawnia metabolizm.

Na indeksie...

Zwolennicy diety Montigniaca na pewno wiedz, e marchewka jest wrcz symbolicznym przykadem produktu, ktry w zalenoci od sposobu przyrzdzania ma pozytywny bd negatywny wpyw na nasz figur. Surowa ma bowiem bardzo korzystny indeks glikemiczny (IG)= 35, a ugotowana ju 85 (wicej na ten temat). Zatem stawiamy na marchew surow, take ze wzgldu na walory odywcze, a gotowan z groszkiem traktujemy jako dopuszczalny od czasu do czasu grzeszek.

Wicej o zaletach marchwi: czytaj

Nie bj si marchewki!

Korze pietruszki, natka: samo zdrowie Korze pietruszki, natka: samo zdrowie michael clarke stuff, https://www.flickr.com/photos/michaelclarke/, (CC BY-SA 2.0)

Pietruszka: boskie rdo relaksu

Dopiero w XVI wieku czowiek zaprosi pietruszk do kuchni w roli warzywa, chocia uprawiana bya ju w staroytnej Grecji i Rzymie. Jako rolina symbolizujca bogini podziemnego wiata, Persefon, bya wykorzystywana w obrzdach pogrzebowych. Rzymianie chtnie ozdabiali ni pomieszczenia i przyprawiali potrawy. Medycyna ludowa przypisywaa jej waciwoci regenerujce i relaksujce. Nie bez racji...

Biae czy zielone?

Zdrowy jest i korze, i natka, a nawet mniej popularne w Polsce nasiona, chocia na jest z pewnoci najcenniejsza. Jest dobrym rdem magnezu, elaza, potasu, wapnia, fosforu, witamin z grupy B, witaminy C i A. Ma sporo biaka.

Korze dostarcza gwnie witamin C i A, potas (mniej ni na) oraz substancj o nazwie apipol, dziaajc moczopdnie, rozkurczowo (agodzi dolegliwoci kobiece) i usprawniajc prac ukadu pokarmowego. Nasiona dziaaj jak skondensowany korze.

Natka z pietruszki pomaga usuwa przykry zapach z ust. Dodana do sosw misnych lub jajek, zwiksza przyswajalno elaza z tych produktw. Kosmetyki naturalne z natk pietruszki s przeznaczone gwnie dla osb z cer trdzikow. Pomagaj te wybiela przebarwienia.

Lekko!

Korze pietruszki zalecany jest w profilaktyce cukrzycy. Cae warzywo, wedug amerykaskich bada, ma zapobiega nowotworom. W 100 g (korze przecitnej wielkoci way ok. 90 g) jest ok. 50 kcal.

W korzeniu sia! O pietruszce i reszcie

Cukinia bez smaku? To kwestia waciwego przyprawienia Cukinia bez smaku? To kwestia waciwego przyprawienia nociveglia, https://www.flickr.com/photos/40385177@N07/, CC BY 2.0)

Cukinia - uniwersalne wsparcie przemiany materii

Zupa krem, duszona cukinia z ryem lub makaronem, smaone talarki, ciasto z cukini... Pomysw kulinarnych na to zdobywajce od kilkunastu lat coraz wiksz popularno warzywo, jest naprawd sporo.

Duo dobrego

Cukinia jest poywna (ma sporo dobrych cukrw: ok. 2,5 g na 100 g warzywa i troch biaek), a zarazem lekkostrawna, chocia nie obfituje w bonnik (1 g na 100 g). Ma niewiele kalorii (16 kcal w 100 g), agodny, sodkawy smak, ktry zazwyczaj odpowiada dzieciom. Warto j im dawa, chocia na pewno w rankingu warzyw - naturalnych lekw cukinia nie zrobi kariery. Nie zmienia to jednak faktu, e jest zdrowa, choby ze wzgldu na obfito wczeniejopisywanych witamin A i C oraz zawarto witamin z grupy B, krwiotwrczego elaza i fosforu- przyjaciela koci oraz zbw.

Skd wzi?

Cukinia jest dostpna niemal w kadym wikszym sklepie i na bazarach. Coraz czciej jest uprawiana na dziakach, gdy naley do rolin niezbyt wymagajcych, a zarazem wdzicznych: bez problemu mona wyhodowa cukinie o dugoci 40 cm. Uwaga jednak: nie warto! Najzdrowsze, a przede wszystkim najsmaczniejsze, s egzemplarze do 15-20 cm.

Odchudzanie z cukini? Tak!

Seler nie naley do urodziwych warzyw, ale z pewnoci jest zdrowy Seler nie naley do urodziwych warzyw, ale z pewnoci jest zdrowy David Blaine, https://www.flickr.com/photos/39718079@N00/, (CC BY 2.0)

Seler: korzenia moc i nie tylko

Podobnie jak pietruszka, seler przez wieki kojarzony by z siami podziemia. W staroytnym Egipcie suy do tworzenia girland dekorujcych egipskie mumie. W staroytnej Grecji i Rzymie symbolizowa bogw podziemia i zmarych. Warzywem uprawnym sta si jeszcze pniej, ni blada krewniaczka, bo w XVII wieku.

Spokj i skuteczno

Od czasw Hipokratesa seler by uywany jako rodek uspokajajcy. Mia te dodawa panom mskoci i poprawia libido (wicej o naturalnych afrodyzjakach).

Wspczenie amerykaskie i japoskie badania naukowe dowiody, e w selerze jest a 86 rnych substancji, ktre pozytywnie wpywaj na zdrowie czowieka. Nale do nich biologicznie czynne olejki lotne (agodzce problemy z grnymi i dolnymi drogami oddechowymi), przeciwzapalne flawonoidy (cenne antyoksydanty wspierajce odporno), furanokumaryny (dziaaj moczopdnie i rozkurczajco), witaminy (C i B), mineray. Zawarty w nim magnez ma zbawienny wpyw na ukad nerwowy. Ze wzgldu na obfito elaza seler jest szczeglnie zalecany kobietom w ciy oraz karmicym piersi.

Dla dzieciakw

Seler ugotowany jest warzywem lekko strawnym, mona wic do wczenie (okoo 6-go miesica) wprowadza go do diety niemowlt. I oczywicie starannie obserwowa reakcj organizmu dziecka. Gwnie ze wzgldu furanokumaryny seler moe wywoywa alergi, a take sprzyja nadwraliwoci skry na promienie soneczne.

W 100 g selera jest wicej witaminy Cni w cytrusach (nawet 150 mg, przy przecitnym dobowym zapotrzebowaniu ok. 50 mg). Witaminy C zasadniczo nie mona przedawkowa, gdy nadmiar jest usuwany wraz z moczem (wyjtek stanowi niektre osoby z chorobami drg moczowych, np. kamic, ale wwczas to lekarz nefrolog lub urolog powinien zgosi odpowiednie zastrzeenia dietetyczne: zwykle bowiem i chorym dobrze robi zakwaszenie moczu). Rzecz jednak w tym, e niewielu jest amatorw ostrego smaku selera, ktrzy byliby gotowi zjada go w sporych ilociach. Raczej jest dodatkiem do da.

Seler zawiera te kompleks witamin z grupy B.

Wyjtkowy!

Seler, nawet jak na warzywo, ma bardzo mao kalorii: w bulwach ok. 7 kcal na 100 g, w naci jeszcze mniej. W korzeniu jest sporo bonnika (ok. 5 g na 100g), zatem z pewnoci poprawia on trawienie i zasuguje na uwag, gdy ustalasz menu podczas diety odchudzajcej.

Seler oczyszcza organizm z toksyn i pobudza przemian materii. Jest niezastpiony dla rekonwalescentw.

Jeli na co dzie wykorzystujesz go tylko w zupie, wyprbuj seler inaczej. Moe ci posmakuje? Herbatka z nasion selera (dostpnych w sklepach zielarskich), dziaa moczopdnie, agodzi infekcje drg oddechowych, obnia cinienie krwi, dziaa przeciwstresowo. Instrukcj, jak zrobi dobry napar, znajdziesz na opakowaniu.

Do saatek nadaje si seler naciowy, ale i starty korze. wieo wycinity sok z selera jest nie tylko wzmacniajcy, ale i poprawia wygld skry.

Poeracze tuszczu. Jesz i chudniesz

Brzuch jak balon? Jest na to rada!