Rak karmiony niewiedz. Polska rzeczywisto to wci chiskie zika, sok z buraka i skrajne, prowadzce do mierci, niedoywienie

Internet obfituje w proste i przyjemne przepisy leczenia raka diet, nawet w zaawansowanych stadiach choroby. Koci pazur ma uzdrawia dziki unikalnym alkaloidom, grzyby reishi za pomoc polisacharydw, a algi to moc spiruliny. S i "leki" z warzywniaka, choby wycig z buraka czy pestek moreli. Dietetyk z Centrum Onkologii odczarowuje mity.
Docz do Zdrowia na Facebooku!

Z jednej strony prby "leczenia diet", opart na suplementach, pestkach i tajemniczych zioach z Dalekiego Wschodu. Z drugiej eliminowanie z jadospisu niezbdnych skadnikw odywczych i brak pomysu, czym je zastpi. Zdezorientowani pacjenci, czsto milczcy lekarze i pole do popisu dla szarlatanw. Ocenia si, e 30% pacjentw trafia do szpitala niedoywionych, a z tej grupy 75% pogbia niedoywienie. Wielu mona przeduy ycie i poprawi jego jako, choby egzekwujc obowizujce ju niemal od roku prawo i doceniajc rol ywienia klinicznego i dietetyki w leczeniu - przekonuje Aleksandra Kapaa z Centrum Onkologii Instytutu im. Marii Skodowskiej-Curie w Warszawie.



Eliza Dolecka: Skuteczna dieta na raka powinna zawiera...

Aleksandra Kapaa: Po pierwsze nie ma "diet leczcych raka". Waciwe ywienie wspomaga leczenie onkologiczne, ale nigdy nie moe go zastpi! Zastanawia mnie ta dysproporcja, dlaczego osoba, ktra zadaje dziesitki pyta co do skutkw przyjmowania chemioterapii w kontekcie objaww ubocznych (i susznie!), bez obaw yka suplementy, zioa i inne "cudowne" leki, nie pytajc ani o skad, ani o dowody na ich dziaanie.

P biedy, kiedy pacjenci sigaj po antynowotworowe produkty spoywcze jak brokuy, soki, orzechy. Oczywicie i one mog spowodowa dolegliwoci i skutki odmienne od zamierzonych, jednak zdecydowanie "nie otruj". Bywa jednak, e chory w ogle nie wie, co przyjmuje. Siga na przykad po chiskie zioa, ktrych sprzedawca zasania si "tajemnic handlow", a przecie niewykluczone, e poszczeglne skadniki mog powodowa istotne efekty uboczne.

Bo wierzy, e to tylko "zika", wic nie zaszkodz? Niejeden pacjent ufa, e skoro nie zrezygnowa z klasycznego leczenia, to dodatkowe wsparcie moe tylko pomc.

A.K.: Zioa, pestki rolin bywaj niebezpieczne choby ze wzgldu na interakcje z lekami. Niektre, nawet obojtne na co dzie, w trakcie chemioterapii przeszkadzaj w leczeniu - mog wpywa na funkcje nerek, wtroby, pytek krwi. Wspomniana wczeniej amigdalina jest metabolizowana m.in. do cyjankw. Nie udowodniono jej "zabjczego" wpywu na komrki nowotworowe, za to moe mie wpyw toksyczny na zdrowe komrki nerek, czy wtroby, szpiku. Na ponad 200 bada dotyczcych amigdaliny, adne nie speniao kryteriw dobrze zaplanowanego badania, ktre miaoby rzeczywista warto naukow.

Sprzedawcy "cudownych" lekw take powouj si na badania, uywaj medycznej terminologii. Sugeruj, e "spisek onkologw" i "cynizm firm farmaceutycznych" nie pozwala chorym wraca do zdrowia. Vilcacora czeka na rejestracj w Instytucie Lekw...

A.K.: Chciaam podkreli, e onkolodzy, pracownicy firm farmaceutycznych take umieraj na raka. Koci pazur, czyli czepota puszysta czeka na rejestracj ju ponad 20 lat i koca nie wida, a normalnie taka procedura wg Instytutu Lekw zajmuje 210 dni. Po tym czasie Instytut zwraca dokumentacj do uzupenienia i mona zoy wniosek o rejestracj ponownie. Zawsze mona wwczas powiedzie "czekamy na rejestracj". Brak wiarygodnych dowodw, niespenienie wymogw formalnych, takich, jakie obowizuj wszystkie rodki lecznicze sprawia, e koci pazur w Polsce jest jedynie suplementem diety. Z drugiej strony stanowczo odpieram zarzut, e medycyna konwencjonalna lekceway leki pochodzenia naturalnego! Sporo chemioterapeutykw pochodzi ze wiata rolinnego jak choby paclitaxel, ktry pochodzi z cisu, albo winkrystyna - z barwinka, to podstawowe leki uywane w wielu schematach chemioterapii. Po prostu te substancje udowodniy swoje dziaanie antynowotworowe w rzetelnym procesie naukowej weryfikacji. Brak prawnych uregulowa, umoliwiajcych skuteczne ciganie za nieprawdziwe informacje, albo nawoywania do przerwania terapii konwencjonalnej, brak caociowych, rozsdnych programw edukacyjnych w zakresie ywienia - to wszystko sprawia, e jest luka, ktr zapeniaj fanatycy, albo oszuci. Szczliwie, zdecydowana wikszo pacjentw onkologicznych, z ktrymi mam kontakt, stosuje si do zalece lekarzy. Moja praca polega midzy innymi na tym, by odsetek atwowiernych, zdezorientowanych by jeszcze mniejszy.

A cudowne uzdrowienia? wiadectwa "ocalonych"? Wszystko "faszywki"? Przecie s dostpne oficjalne wspomnienia, zdjcia, wyniki...

A.K.: Uzdrowienia... Wrd tych pacjentw wolnych od raka i wierzcych, e pomoga im medycyna alternatywna, s w wikszoci tacy, ktrzy korzystali z medycyny konwencjonalnej. Nawet, jeli przerwali cykl leczenia, przyjte leki czy napromienianie, przebyta operacja zrobiy ju swoje. Czsto te cudowne ozdrowienie to po prostu remisja choroby, a pniej niestety jej nawrt, o ktrym nikt ju nie wspomina. Wreszcie nie kady guz to zaraz rak. Wic wyleczenie z guza, to czasem de facto zniknicie zmiany agodnej, albo zapalnej. Niezwykle rzadko zdarzaj si take spontaniczne remisje choroby, obserwowane np. w przypadku czerniaka, albo raka nerki. Pacjenci dajcy wiadectwo niejednokrotnie posuguj si t terminologi do swobodnie. Niekoniecznie w zej wierze, ale mog kogo wprowadzi w bd.

Nawet pacjenci, ktrzy znaj te fakty, czasem po prostu chc si udzi. wiadome dorose dzieci staj przed dylematem, co robi z chorym rodzicem, ktry lepo wierzy w jakie suplementy, nawet zapewnia, e po aloesie z pektynami naprawd poczu si lepiej. Wyglda zdrowiej, lepiej znosi dolegliwoci... Trudno ubezwasnowolni dorosego czowieka, tylko dlatego, e jest chory, wymiewa co, co "dziaa".

A.K.: Kwestia psychiki jest niezmiernie wana. Niezaprzeczalnie. Bezpieczne rozwizanie jest jedno: zapyta lekarza. Najlepiej prowadzcego onkologa. Czasem pacjenci si wstydz. Wwczas mona zapyta innego, kompetentnego lekarza, ale majc wiadomo, e musi mie pen informacj na temat stanu pacjenta. Nie zapominajmy, e s metody alternatywne, ktre lekarze akceptuj. Mona pi napar z pokrzywy jako rdo elaza i innych mikroelementw, wspiera si naparem z jagd przy biegunce, albo siemieniem lnianym przy zapaleniu luzwki przewodu pokarmowego. Suplementacja w tabletkach te bywa pomocna, ale trzeba wiedzie, kiedy mona j stosowa, a kiedy nie. Pamitajmy, e nie ma wskaza do suplementacji witamin czy pierwiastkw poza stanami ich udowodnionego niedoboru! Nadmiar witaminy A moe prowadzi do uszkodzenia wtroby, a jodu do rozwoju nadczynnoci tarczycy, szczeglnie u osb w wieku podeszym. Nawet zwyke produkty o dziaaniu antynowotworowym: orzechy, brokuy, olej lniany mog spowodowa niestrawno lub biegunk jeli jest ich w diecie za duo. Nie ma sensu zwikszanie porcji! Wszystko musi by zbilansowane.

Jak pacjent ma to bilansowa? Lekarz mu nie pomoe w ukadaniu kadego jadospisu, a wiedza, e potrzeba tyle i tyle gramw czy mikrogramw jakiego skadnika odywczego to realnie niewiedza...

A.K.: Nikt o zdrowych zmysach nie bdzie oczekiwa od pacjenta onkologicznego, by samodzielnie ukada swj jadospis. To powinien zrobi dietetyk i/lub lekarz zajmujcy si ywieniem klinicznym. Powoli zaczynamy to w Polsce realizowa. Taki jadospis musi by dla pacjenta czytelny, jasny. Niemal kady ma w domu wag, wic podanie masy produktu np.ryu (nie iloci konkretnego skadnika np. Wit.C) wystarcza. Czasem stosujemy te przeliczniki na szklanki, yki, etc. Dietetyka to potna wiedza. Jeli umiemy z niej korzysta, naprawd wiele mona. Jeli pacjent jest wegetarianinem, nie ma sensu przestawia go na miso. Nie mona jednak zarazem nie zaopatrzy go w biako. Wracajc do domu, pacjent wyleczony z choroby nowotworowej, musi wiedzie, co ma zrobi dalej. Niedobory w iloci i jakoci kalorii s dla pacjenta onkologicznego zgubne, prowadz do powika, ze mierci wcznie.

Jak taki jadospis dla chorego powstaje? Mona go cign z internetu?

A.K.: Wycznie indywidualnie! Jadospis dla kadego, to jadospis dla nikogo. Pacjent, poza tym, e cierpi na chorob nowotworow, ma wiele cech wpywajcych na optymaln diet. Istotna jest pe, w przypadku kobiety to czy jest przed menopauz, czy po, wiek, schorzenia wspistniejce, choby cukrzyca, choroby nerek i wtroby, a take gwne dolegliwoci: bl, wymioty, zaparcia, biegunki. Wany jest oczywicie rodzaj choroby nowotworowej, jak i stopie zaawansowania, stosowane leczenie i jego etap. Inaczej bdzie ywiony kto, kto zaczyna walk z chorob i kto na kocu drogi, wycieczony samym schorzeniem i leczeniem. Niestety czsto si zdarza, e dopiero wtedy pacjent do nas trafia...

W pewnym sensie ma szczcie, jeli w ogle trafia. Wielu pacjentw nie dlatego szuka "diety na raka" w internecie, e nie ufa lekarzom, ale dlatego, e innej drogi uzyskania informacji nie zna...

A.K. Nieprawda, wiele jest do zrobienia w zakresie prawnym, jednak od stycznia 2012 roku mamy przeom: obowizuje rozporzdzenie ministra zdrowia o koniecznoci oceny stanu odywienia pacjenta (karta NRS 2002). Na kadym oddziale - uwaga - na kadym oddziale szpitalnym jest obowizek wypenienia karty stanu odywienia pacjenta. Karta nie musi by wypeniana jedynie w oddziaach hospitalizacji jednodniowej i SOR, bo te speniaj specyficzn rol. Karta NRS 2002 jest prosta, punktowa, nie zabiera duo czasu, by odpowiedzie na zawarte w niej pytania. Jeli wynik jest rwny, bd wikszy ni 3 punkty, naley skierowa pacjenta na konsultacj do zespou ywieniowego lub i/lub poradni dietetycznej. Zgodnie z projektem rozporzdzenia taki zesp powinien by w kadym szpitalu, np. w Centrum Onkologii w Warszawie jest od sierpnia 2012. MZ ostateczne rozporzdzenie w sprawie powstawania Zespow ywieniowych odoyo na rok 2013. Z skada si z lekarza, dietetyka, farmakologa klinicznego, wykwalifikowanej pielgniarki i ewentualnie pracownika socjalnego. Jest zobowizany zaproponowa choremu pomoc w zakresie poprawy stanu odzywienia. Kady pacjent ma prawo poprosi o ocen stanu odywienia.

Kronika raka, jedna ze stu najwaniejszych ksiek stulecia wedug magazynu "Time". Sprawd>>

Czy ocena dotyczy take pacjentw jeszcze w dobrej formie, z wag w normie, etc.?

A.K.: Jak najbardziej! NRS 2002 trzeba wykona u kadego chorego, bez wzgldu na wyjciow mas ciaa. NRS 2002 jest skal wykrywajc niedoywienie i ryzyko jego rozwoju. Trzeba take myle perspektywicznie: co z tym pacjentem bdzie si dziao dalej. Jeli np. wanie wchodzi w 16-tygodniowy schemat radioterapii, to wiem, co bdzie dalej, jak go zaopatrzy, najskuteczniej chroni, nim dojdzie do wyniszczenia organizmu. Gdy ju dochodzi do skrajnego wyczerpania, jestemy bezsilni, niezalenie od metod odywiania, a pewne procesy metaboliczne s ju nieodwracalne! Trzeba dziaa wczenie - na etapie prekacheksji (przed wyniszczeniem) - i tu otwiera si nieskoczone pole do dziaania dla poradni dietetycznych. Waciwa dieta jest zalecana na kadym etapie leczenia! - w przeciwiestwie do ywienia do- czy pozajelitowego, ktre ma swoje cise wskazania i wikszo naszych chorych nie bdzie go nigdy potrzebowao.

Jeli pacjent zakoczy hospitalizacj, objty jest jedynie opiek ambulatoryjn - kto zajmuje si jego diet?

A.K.: Niestety, w Polsce brakuje poradni dietetycznych, nawet przy szpitalach onkologicznych, nie mwic ju o innych. adna porada dietetyka nie jest kontraktowana przez NFZ, wic dla szpitala to strata. Dietetycy s zwalniani ze szpitali. Zatem - w szpitalu, tam gdzie istnieje zesp ywieniowy pomoc jest, a potem pojawiaj si trudnoci. Jeli pacjent wymaga specjalistycznej procedury, np. ywienia dojelitowego, nie ma problemu. Jest konsultowany przez specjalistw, a procedura refundowana. Jeli nie wymaga ywienia sztucznego, porad dietetyczn uzyska w prywatnych poradniach dietetycznych - za wasne pienidze. Najlepiej, by znalaz dyplomowanego dietetyka lub lekarza zajmujcego si ywieniem klinicznym.

A co z pacjentami w najgorszym stanie? Specjalici od ywienia pozajelitowego alarmuj, e Polacy nie otrzymuj nalenej pomocy, co prowadzi do mierci wielu chorych

A.K.: Tak, to prawda, e na ywienie pozajelitowe w warunkach domowych oczekuje wielu chorych, a redni czas oczekiwania to 4 tygodnie. Jednak ywienie pozajelitowe w onkologii to bardzo wska grupa wskaza, kosztowna, trudna i obarczona najwikszym odsetkiem powika. Wskazana tylko w przypadku cakowitej niewydolnoci jelit (niedronoci, cikiego zapalenia lub w przebiegu schematw chemioterapii do przeszczepienia szpiku). W wikszoci przypadkw moemy pomc stosujc waciw interwencj dietetyczn, doustne, medyczne diety pynne i ywienie dojelitowe. Jest zdecydowanie bezpieczniejsze dla chorego, bardziej fizjologiczne i tasze. Istotne, by specjalici wkraczali na czas. W zakresie ywienia w onkologii wci raczkujemy, mamy jakie 20 lat zapnie w stosunku do innych krajw Europy, USA i Australii. S zaniedbania, ale i pierwsze wyrane zmiany na lepsze. Choby to rozporzdzenie i coraz powaniejsze traktowanie wytycznych ESPEN (Europen Society for Clinical Nutrition and Metabolism). Waciwe ywienie to nie tylko poprawa wynikw leczenia pacjenta onkologicznego, ale i zdecydowanie nisze koszta dla budetu pastwa.

Lek. med. Aleksandra Kapaa, specjalistka chorb wewntrznych i absolwentka dietetyki z Oddziau Chemioterapii Dziennej i Szpitalnego Zespou ywieniowego, Centrum Onkologii Instytutu im. Marii Skodowskiej-Curie w Warszawie

Wicej na ten temat: Facebook- dietoterapia w onkologii lub Dietetyka medyczna - strony prowadzone przez doktor Aleksandr Kapa

Czytaj wicej o NRS 2002

Zobacz take:

Wywiad z onkologiem prof. Piotrem Rutkowskim o ochronie skry przed socem


Wywiad z prof. Piotrem Kaliciskim na temat przeszczepu wtroby u dzieci


Wywiad z prof. Wojciechem Maksymowiczem: Komrki macierzyste w neurochirurgii - jeszcze nie leczymy, robimy badania