Kodeina - jako narkotyk? Dziaanie i skutki uboczne stosowania kodeiny

Kodeina jest czsto wykorzystywana jako skadnik lekw. Niektrzy jednak traktuj t substancj jako legalny narkotyk. Kodeina jest wydawana bez recepty, a cechuje si waciwociami zblionymi do morfiny. To rodek przeciwblowy, przeciwkaszlowy, antyprzezibieniowy. Kodeina znajduje si np. w syropach na kaszel. Dugotrwae stosowanie substancji koczy si uzalenieniem.

Co to jest kodeina?

Kodeina, zwana inaczej metylomorfin, to organiczny zwizek chemiczny nalecy do grupy alkaloidw fenantrenowych. Co ciekawe, zwizek ten wchodzi w skad opium. Substancja wykazuje silny wpyw na orodkowy ukad nerwowy – zaraz po morfinie to wanie kodeina jest najmocniejszym rodkiem tego rodzaju. Nie powinno to dziwi zwaywszy na fakt, e substancja ta jest pochodn morfiny i przypomina jej dziaanie. Kodeina wywouje eufori, zanik uczucia godu, bog apati, spowolnienie perystaltyki jelit i odka oraz niewraliwo na bl.

Kodeina – dziaanie

Kodeina naley do grupy opioidw. Dziaanie substancji jest zwizane z przemian w morfin. U niektrych osb przemiana ta nastpuje bardzo szybko. Konsekwencj tego jest wystpienie wysokiego stenia morfiny we krwi. Tym samym osoba, ktra j zaya poczuje ustpienie blu (dochodzi do jego zmniejszenia lub cakowitego zlikwidowania) oraz zagodzenie lub zanik kaszlu.

Kodein moemy spotka w wielu lekach przeciwblowych, np.w tych z paracetamolem, ibuprofenem lub kwasem acetylosalicylowym. W Polsce substancja jest obecna w takich lekach, jak: Nurofen Plus, Solpadeine lub Antidol 15. W tabletce Nurofenu znajduje si 12,8 mg pwodnego fosforanu kodeiny, Antidol 15 zawiera 15 mg fosforanu kodeiny, a Solpadeine 8 mg fosforanu kodeiny. Leki te s dostpne bez recepty. Ponadto kodeina to skadnik wielu preparatw przeciwkaszlowych. Ma to zwizek z dziaaniem substancji na orodek kaszlu, ktry znajduje si w ukadzie nerwowym. Syropy z kodein zaleca si w stanach ostrego kaszlu wywoanego rnymi przyczynami. Nie moe by on jednak zwizany z odkrztuszaniem nadmiaru wydzieliny. W Polsce dostpny syrop z kodein to Thiocodin. Take mona go bez recepty.

Ok. 60% kodeiny jest wydalane w cigu dnia wraz z moczem. Substancja dziaa od 2 do 6 godzin.
Powszechnie uznaje si, e nie mona przekracza 30 mg dawki kodeiny w cigu dnia. Trudno jednak zbada, czy pacjenci stosuj si do tej zasady. Niestety, ze wzgldu na swoje narkotyczne dziaanie, kodeina jest naduywana przez osoby szukajce sposobw na tzw. „odjazd”.

Kodeina – skutki uboczne

Zbyt wysokie stenie kodeiny w organizmie moe skutkowa przykrymi konsekwencjami. Nawet mae dawki s w stanie wywoa takie objawy, jak: wymioty, nudnoci, zaparcia, wid lub oszoomienie. Regularne zaywanie lekw z kodein grozi wystpieniem otpienia, apatii, nadmiernej sennoci oraz zawrotw gowy. Ponadto niektrzy pacjenci wskazywali, e kodeina wywoaa u nich reakcje alergiczne, w tym np. wysypk lub swdzenie skry. Kodeina osania koncentracj, w zwizku z czym nie powinna by zaywana przez osoby, ktre prowadz samochd.

Jeli zayta dawka kodeiny bdzie wiksza ni 30 mg, moe doj do wystpienia stanu psnu. Due stenie substancji we krwi skutkuje pojawieniem si zmian w funkcjonowaniu mzgu. Pojawiaj si stany dezorientacji, zamroczenia lub wrcz chwilowej utraty wiadomoci. Zbyt dua ilo kodeiny przyczynia si do zaburze przepywu impulsw nerwowych oraz wystpienia problemw z oddychaniem.

Do objaww przedawkowania kodeiny moemy zaliczy m.in.: nadmierne pobudzenie, wystpienie stanw lkowych i atakw padaczki, agresj, dreszcze (poczone z dygotaniem caego ciaa), zaburzenia rwnowagi, halucynacje.

Kodeina – przeciwwskazania

W latach 2013-2015 Europejska Agencja Lekw wprowadzia zakaz zaywania lekw z kodein przez dzieci, ktre nie ukoczyy 12 roku ycia (dotyczy to zarwno lekw przeciwblowych, jak i przeciwkaszlowych – w szczeglnoci, jeli dziecko ma problemy z oddychaniem). Jedynym wyjtkiem s stany ostrego blu, ktry nie ustpuje, pomimo zastosowania innych lekw. Naley podkreli, e przeciwwskazania te zostay rozpisane po udokumentowaniu kilku przypadkw depresji oddechowej u dzieci, ktre zayy leki z opisywan substancj.

Kodeina jest przemieniana w organizmie czowieka w morfin, majc ogromny wpyw na dziaanie orodka oddechowego. Niektre osoby – a zwaszcza dzieci – wykazuj zdolnoci do bardzo szybkiego metabolizowania kodeiny. Oznacza to, e substancja w przyspieszonym tempie trafia do krwi. Jej nadmiarowo wysokie stenie moe wywoa reakcje niepodane, w tym due trudnoci w oddychaniu.

Wanie dlatego wystosowano przeciwwskazania zwizane z uywaniem lekw z kodein. Oprcz zakazu stosowania tego rodzaju preparatw u dzieci do 12 r. . obowizuj nastpujce obostrzenia:

  • zakaz stosowania lekw z kodein u dzieci, ktre maj zaburzenia oddychania – od 12 r. . do 18 r. .;
  • zakaz stosowania lekw z kodein u matek karmicych (kodeina przedostaje si do organizmu dziecka wraz z mlekiem matki);
  • zakaz stosowania lekw z kodein u osb dorosych, u ktrych stwierdzono zbyt szybki metabolizm kodeiny w morfin;
  • zakaz stosowania lekw z kodein po zabiegu usunicia migdakw/migdaka przy leczeniu obturacyjnym bezdechu sennego u dzieci do 18 roku ycia.

Kodeina a inne leki

Kodeina moe niekorzystnie reagowa z innymi lekami. Depresyjny wpyw substancji na ukad nerwowy wystpuje przy czeniu jej z lekami przeciwhistaminowymi, benzodiazepinami oraz neuroleptykami. Nie przyjmuj bezmylnie kodeiny, jeli cierpisz na takie schorzenia, jak: jaskra, nadcinienie ttnicze, cukrzyca, niedoczynno tarczycy. W takim przypadku, zanim signiesz po lek z pochodn morfiny, skonsultuj si z lekarzem. Pamitaj, e kodeina wzmaga dziaanie rodkw uspokajajcych, lekw nasennych i alkoholu. Z tego powodu, po zayciu leku, wystrzegaj si od stosowania tego rodzaju substancji.

Zobacz wideo

Kodeina a uzalenienie

Kodeina jest w stanie wywoa uzalenienie. Mowa tu zarwno o uzalenieniu fizycznym, jak i psychicznym. O ile pierwsze rozwija si wolniej (od 6 do 12 miesicy), o tyle psychiczne pojawia si bardzo szybko. Wystarczy kilka lub kilkanacie dni regularnego zaywania kodeiny, by pojawiy si niekorzystne objawy odstawienia. Uzaleniony wpada w stan, w ktrym cigle myli o koniecznoci zaycia kolejnej dawki. Uzalenienie fizyczne cechuje si typowymi symptomami zespou abstynencyjnego. Mowa tu m.in. o braku chci do dziaania, draliwoci, problemach ze snem, blach gowy oraz silnej potrzebie zaywania narkotykw.

Przypadki uzalenienia od kodeiny notuje si przede wszystkim wrd modych ludzi. Najczciej eksperymentuj oni ze stosowaniem syropw na kaszel. Bardzo czsto nastolatkowie zaywaj tego rodzaju leki bez wiedzy rodzicw i lekarza. Korzystaj z tego, e syropy s sprzedawane bez recepty.

Moe ci rwnie zainteresowa: