Miażdżyca nóg: przyczyny, leczenie

Miażdżyca nóg powodowana jest postępującym zamykaniem się światła naczyń krwionośnych, prowadzących do kończyn dolnych, w wyniku narastania blaszki miażdżycowej. W efekcie dochodzi do postępującego niedokrwienia kończyn dolnych i coraz większych kłopotów z poruszaniem się. Powikłania natomiast to m.in. zwiększone ryzyko zawału serca czy udaru mózgu.

Miażdżyca nóg - przyczyny powstawania miażdżycy

Miażdżyca nóg (miażdżyca kończyn dolnych, miażdżyca zarostowa kończyn dolnych) jest chorobą naczyń obwodowych kończyn dolnych. Do miażdżycy nóg dochodzi, gdy w wyniku uszkodzenia ścian nabłonka zwężeniu ulegają tętnice, doprowadzające krew do nóg. W rezultacie do tkanek w kończynach dolnych dochodzi mniej krwi, a więc jednocześnie mniej tlenu i mniej składników odżywczych. Odpowiedzią są pojawiające się problemy z chodzeniem, ból nóg, skurcze, szybkie męczenie się mięśni. Miażdżyca powstaje w wyniku nadmiaru cholesterolu we krwi i odkładania się tzw. blaszek miażdżycowych na ściankach naczyń krwionośnych. Częściej dotyka mężczyzn powyżej 50. roku życia. Może rozwinąć się na bazie hipercholesterolemii. Do rozwoju miażdżycy nóg przyczyniają się także: palenie tytoniu, brak ruchu, nieleczone nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i otyłość. Miażdżyca nóg dotyka też częściej osoby, które mają w rodzinie przypadki takich chorób jak: choroba niedokrwienna serca, zawał i udar mózgu.

Miażdżyca nóg - objawy

Początki choroby są prawie niezauważalne. Dopiero w miarę zamykania się światła tętnic, czyli narastania blaszki miażdżycowej w tętnicach prowadzących do nóg, pojawiają się pierwsze objawy:

  • bolesne skurcze mięśni łydek w trakcie wysiłku fizycznego - jest to tzw. chromanie przestankowe, pojawiające po przejściu pewnego, coraz mniejszego dystansu
  • nocne bóle nóg (łydek, podudzi, czasem też w obrębie biodra)
  • drętwienie nóg
  • osłabienie mięśni w nogach
  • wolne gojenie się ran na nogach
  • zmiana zabarwienia nóg, które stają się sine i mają niższą temperaturę niż reszta ciała
  • strata owłosienia na nogach, paznokcie u nóg zaczynają wolniej rosnąć
  • mężczyźni mogą cierpieć także na zaburzenia erekcji
Zobacz wideo

Miażdżyca nóg - diagnoza

O rozwoju miażdżycy świadczą, m.in badania krwi określające stężenie cholesterolu, trójglicerydów i glukozy we krwi (tzw. profil lipidowy). Przeprowadza się także badania specjalistyczne, takie jak wskaźnik kostka-ramię, czyli porównanie ciśnienia skurczowego mierzonego w kostce z ciśnieniem mierzonym na ramieniu. Ponadto wykonuje się badania dopplerowskie (USG Doppler), czyli badanie ultrasonograficzne, pokazujące obraz przepływu krwi w naczyniach krwionośnych oraz umożliwiające oszacowanie parametrów przepływu - kierunku i prędkości. Do diagnozowania miażdżycy nóg wykorzystuje się także angiografię, czyli badanie stanu naczyń krwionośnych przy użyciu środka cieniującego i aparatu rentgenowskiego (lub rezonansu magnetycznego).

Miażdżyca nóg - leczenie

Miażdżycę nóg należy bezwzględnie leczyć, ponieważ może skończyć się zawałem serca lub udarem mózgu. Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych noże doprowadzić do powikłań, takich jak np. martwica nóg, a w konsekwencji amputacja.

W leczeniu stosuje się środki farmakologiczne połączone z zaleceniami, dotyczącymi zmiany stylu życia pacjenta. Przede wszystkim należy zadbać o obniżenie poziomu cholesterolu w organizmie, a więc zmienić dietę i - jeżeli trzeba - walczyć z otyłością. Jeżeli miażdżycy towarzyszą inne inne choroby, np. nadciśnienie, trzeba podjąć leczenie.

Walka z miażdżycą nóg polega nie tylko na przyjmowaniu leków. Konieczna jest także radykalna zmiana sposobu odżywiania się, aby obniżyć poziom złego (LDL) cholesterolu w organizmie. Źródłem cholesterolu są produkty pochodzenia zwierzęcego, które należy ograniczyć. Pomocna jest także umiarkowana gimnastyka nóg, albo codzienny solidny spacer. Można ponadto, w celach profilaktycznych, zażywać codziennie niewielkie dawki aspiryny.

Ciężka, niepoddająca się leczeniu farmakologicznemu miażdżyca, która uniemożliwia już chodzenie, jest wskazaniem do zabiegu chirurgicznego. Wykonuje się wtedy tzw. wszczepienie bypassów, czyli stworzenie dodatkowego kanału przepływu krwi, omijającego zatkany fragment. Inna metodą leczniczą jest angioplastyka balonowa, polegająca na udrażnianiu żył w nogach za pomocą cewnika z balonikiem, który wprowadza się do zatkanej żyły i próbuje ją poszerzyć. I wreszcie trzecia metoda to tromboliza celowana, a więc rozpuszczanie skrzepu w żyle, który narasta na blaszce miażdżycowej, przy pomocy leku wtłaczanego bezpośrednio w miejsce zwężenia.