Zdrowe oczy do pnej staroci? Wiele zaley od diety

Kopoty ze wzrokiem bywaj skutkiem niedoborw skadnikw odywczych, gwnie witamin i mineraw. Nakarm oczy, jak trzeba, a nie bd szybko si mczy, wzmocnisz ostro widzenia. Zwykle nie trzeba rewolucji, by dostrzec zmiany na lepsze.
Szukasz dobrej diety? Sprawd te ksiki >>

Docz do serwisu Zdrowie na Facebooku!

Sokoli wzrok w znacznym stopniu zaley od naszych genw, trybu ycia, a nawet szczcia. Kiedy oczy najprdzej psuy si "molom ksikowym", po nocach lczcym nad ksikami przy kiepskim sztucznym owietleniu. Dzi szkodz im godziny spdzane przed telewizorem, komputerem, a to dotyczy coraz wikszej czci populacji. Podobnie, jak nadmierne wysuszenie luzwek (zesp suchego oka), bdce skutkiem zbyt dugiej pracy i intensywnego wysiku wzroku, ale i np. dugotrwaego przebywania w pomieszczeniach klimatyzowanych.

Trudno nie zauway, e niektrzy, zwykle rodzinnie, ju we wczesnym dziecistwie maj problem ze wzrokiem i wci nie umiemy genetycznym skonnociom przeciwdziaa. Zarazem - bez regularnych wizyt u okulisty (wiele powanych wad wzroku i chorb oczu dugi czas przebiega bezobjawowo) i rozsdnego gospodarowania czasem (internet od witu do zmierzchu to nie jest dobry plan), nawet osoba, ktra nie jest genetycznie obciona, nie moe liczy na dobre widzenie. Bylejako w odywianiu, tak typowa w zabieganym wiecie, prowadzi do problemw u kadego. Czas zatem zacz je dla oczu.

Dieta dla oczu: znana A

Niewtpliwie najmocniej kojarzon (susznie) przyjacik wzroku jest witamina A. Uwaamy j za skuteczn bro w walce z tzw. "kurz lepot" (trudnoci z widzeniem po zmierzchu). Jej rola dla zdrowia oczu jest jednak szersza. Wspomaga take rozrnianie kolorw i odpowiednie nawilenie oka.

W przypadku niedoboru witaminy A dochodzi do zgrubienia spojwki (bony luzowej oka) i rogwki, warstwy wewntrznej. W oku powstaj do atwe do zaobserwowania przez okulist powierzchowne zmiany. Pocztkowo spojwki wydzielaj pyny ustrojowe o zmienionym skadzie, nie penic ju naleycie funkcji ochronnej. W zaawansowanej fazie rogwka staje si zamglona i przyciemniona, moe te doj do powstania naderki, ktra prowadzi do trwaego uszkodzenia rogwki. Uszkodzona rogwka tymczasem rzeczywicie utrudnia widzenie po zmroku, ale w cigu dnia take.

Do tak powanych zmian dochodzi najczciej u osb z chorobami powodujcymi zaburzanie wchaniania witaminy A, ale nie tylko. Doprowadza do tego i niedoywienie. Trzeba przy tym pamita, e niedoywienie i niedowaga to nie to samo. Bywa, e niedoywienie wystpuje i u osb otyych, ktre maj niedobr konkretnych substancji odywczych.



By go unikn, zadbaj, by w diecie nie zabrako tych, pomaraczowych oraz czerwonych warzyw i owocw. Sporo jej take w szpinaku oraz w saacie. Wprawdzie gotowa do przyswojenia witamina jest pochodzenia zwierzcego (wtroba, tka jaj, nabia), to z rolinn prowitamin organizm radzi sobie wietnie, a my mamy do swobodny wybr: mona siga spord jarzyn i owocw te, ktre nam smakuj.

A - to dla oczu za mao

Witaminy z grupy B, powszechnie wystpujce w pieczywie penoziarnistym, grubych kaszach i drobiu, wspomagaj prac nerwu wzrokowego (skutkiem jego osabienia jest jaskra), agodz objawy zmczenia oczu i poprawiaj ostro widzenia. Uwaga! Zapotrzebowanie na witaminy z grupy B zdecydowanie ronie, gdy w naszej diecie jest za duo zych wglowodanw (gwnie ze sodyczy, biaego pieczywa).

Witamina E chocia bezporednio z oczami nie wydaje si zwizana, uatwia wchanianie witaminy A. Jest witamin modoci, wic i oczom przedua dobre ycie, wspierajc bony komrkowe. Sporo jej w orzechach, penym ziarnie, olejach.

Witamina C, silny przeciwutleniacz, rwnie zmniejsza tempo starzenia si wzroku. Wzmacnia drobne naczynia krwionone, ktre tak chtnie w oczach pkaj, zapewniajc im przy okazji prawidowe dotlenienie. Witamina zmniejsza te ryzyko uszkodzenia fotoreceptorw siatkwki (odpowiedzialnych za widzenie podstawowe czarno-biae i rozrnianie kolorw).

Wedug niektrych bada odpowiednia ilo witaminy C w diecie moe zmniejszy ryzyko zachorowania na zam o ponad 60%. Coraz czciej badacze podkrelaj, e zaleno midzy witamin, a katarakt moe by naprawd spora, gdy sama choroba wydaje si by powizana ze zmianami oksydacyjnymi w oku. A te C normalizuje.

Skd czerpa ten cudowny rodek wiedz ju dzi chyba nawet dzieci: cytrusy, porzeczki, dzika ra, papryka zawieraj jej mnstwo. Z poywienia nie sposb witaminy C przedawkowa, bo nadmiar jest bezpiecznie usuwany.

Oczy? Daj im cynk

Oko potrzebuje te pierwiastkw. Szczeglnie mikroelementw: cynku i selenu. Zapobiegaj one utracie wzroku wraz z wiekiem, prawdopodobnie obniaj ryzyko wystpienia zwyrodnienia plamki tej. Cynk jest szczeglnie potrzebny siatkwce, a jego niedobr prowadzi do krtkowzrocznoci. Zapewnimy organizmowi te pierwiastki wprowadzajc do diety miso drobiowe, penoziarniste pieczywo, owoce morza i orzechy.

Pamitajcie o luteinie

Nietrudno zauway, e rda odywek dla oka si powtarzaj, gdy w dobrym jedzeniu kryje si wiele skarbw. Nie inaczej jest w przypadku kolejnego sojusznika wzroku - naturalnych barwnikw. Jeli ze wzgldu na witaminy jesz sporo warzyw i owocw, nie zabraknie ci i flawonoidw, bezcennych antyoksydantw, ktre zapobiegaj procesom starzenia. Wrd nich wyrniaj si antocyjany (zapewniajce warzywom i owocom kolor intensywnie czerwony, a take niebieskawy, granatowy).

Niewtpliwym przyjacielem wzroku jest te karotenoid - luteina. Gromadzi si przede wszystkim w plamce tej oka i soczewce. Dziaa jak filtr chronicy przed szkodliwym promieniowaniem UVA i UVB. Zapobiega uszkodzeniom delikatnych naczy wosowatych siatkwki i receptorw reagujcych na wiato. Jest wic swoistym tym filtrem, bronicym plamki tej. To wyjtkowo wane. W skrajnych przypadkach zmiany chorobowe w jej obrbie gro utrat centralnego widzenia kolorw, a nawet trudnoci z rozpoznawaniem twarzy i lepot.

Luteiny sporo jest w tku jaja, w szpinaku, kiekach zb, selerze naciowym. Luteina, wraz z zeaksantyn (innym karotenoidem, obecnym np. w kukurydzy) zmniejszaj ryzyko zamy.

Od omega nie uciekniemy

Kwasy omega-3, w ktre obfituj przede wszystkim tuste ryby morskie, s te dobre dla oczu. Zapewniaj im naturaln ochron przed uszkodzeniem warstw zewntrznych, wic i infekcjami, poprawiaj mikrokrenie w oku, generalnie waciwe odywienie.

Ludzki organizm sam ich nie stworzy - trzeba je je.

Nietrudno zauway, e nasze oczy zasadniczo potrzebuj tego, co dietetycy generalnie polecaj czowiekowi. Optymalna dieta dla oka najblisza jest diecie rdziemnomorskiej, traktowanej nie jako kuracja odchudzajca, a racjonalny, stay sposb ywienia.

Przypominamy: w takiej diecie jest mnstwo zdrowych produktw (wymienianych wczeniej), a zarazem brak miejsca na na sodycze, biae pieczywo czy nieuskany ry.

Zobacz take:

Ocena stanu odywienia pacjenta - obowizek szpitala, skala NRS 2002

ABC witamin

Witaminy z grupy B

Cynk I inne mikroelementy