Co to jest luteina (progesteron)? Jakie ma dziaanie?

Luteina to inaczej progesteron - kobiecy hormon, majcy ogromne znaczenie dla prawidowego cyklu miesiczkowego. Bez waciwego stenia substancji niemoliwe jest zajcie w ci oraz jej utrzymanie. W jaki sposb sprawdzi niedobory luteiny? Czy mona je uzupeni farmakologicznie? Jakie konsekwencje ma niedobr luteiny u ciarnych?

Progesteron, potocznie nazywany lutein, jest hormonem produkowanym przez ciako te w jajniku oraz przez oysko. Za wytwarzanie hormonu odpowiedzialna jest take kora nadnerczy (produkcja hormonu odbywa si w warstwie pasmowatej i siatkowatej kory) i rodkowy ukad nerwowy.

Luteina - podstawowe informacje

O tym, jak wysokie jest stenie progesteronu we krwi kobiety, decyduje przede wszystkim faza cyklu miesiczkowego. W pierwszej fazie luteiny we krwi jest bardzo mao. Nie jest ona potrzebna. Wtedy o wiele wiksze znaczenie ma estrogen, ktry odpowiada za owulacj oraz przygotowanie bony luzowej macicy. Luteina zaczyna wzrasta tu przed jajeczkowaniem. Najwysze jej stenie notuje si w 20-22 dniu cyklu. Jeeli doszo do zapodnienia, wytwarzanie hormonu bdzie kontynuowane, poniewa progesteron ma due znaczenie w czasie ciy. Jeli jednak komrka jajowa nie poczya si z plemnikiem, organizm kobiety dostaje informacj o koniecznoci pozbycia si nagromadzonej bony luzowej. Progesteron w ok. 27 dniu spada – wwczas pojawia si miesiczka.

Stenie luteiny mona bada w laboratorium z prbki pobranej krwi.

Grypa: co roku grona i lekcewaona

Luteina - jak dziaa? Za co odpowiada?

W kobiecym organizmie progesteron dziaa za porednictwem specyficznie zlokalizowanych receptorw. Znajduj si one m.in. w gruczoach sutkowych, w macicy, w orodkowym ukadzie nerwowym oraz w przysadce mzgowej. Luteina odpowiada za szereg procesw fizjologicznych. Do jej gwnych zada moemy zaliczy:

  • umoliwienie jajeczkowania,
  • przemian bon luzowych macicy (dziki temu moliwe jest zagniedenie si zygoty),
  • cykliczne zmiany nabonku narzdw pciowych - jajowodw, pochwy, szyjki macicy,
  • regulowanie wzrostu bony luzowej w macicy, ktra rozrasta si pod wpywem estrogenw.

Progesteron jest niezbdny do utrzymania ciy - przez cay okres jej trwania. Odpowiada m.in. za:

  • hamowanie reakcji immunologicznej matki na antygeny podu,
  • znoszenie samoistnych skurczw macicy,
  • produkowanie hormonw podu,
  • inicjowanie porodu.

Warto doda, e w trakcie ciy poziom luteiny wzrasta a stukrotnie. Dziki progesteronowi dochodzi do zmian w gruczoach mlecznych (przygotowanie mleka w laktacji) oraz zatrzymania dojrzewania kolejnych pcherzykw Graffa.

Objawy niedoboru luteiny i nadmiaru luteiny

U kobiety, ktra nie jest ciarna, brak wystarczajcej iloci luteiny objawia si wielorako. Przede wszystkim kobieta notuje wyrane odchylenia w cyklu miesiczkowym. Pojawiaj si nieregularne menstruacje. Czasami dochodzi do bardzo obfitych krwawie. Zdarzaj si take plamienia miesiczkowe (niezwizane z owulacj). Niski progesteron moe mie wpyw na trudnoci z zajciem w ci. Objawy niedoboru luteiny to take nieprawidowy wzrost masy ciaa i wahania nastroju.

Zbyt duo progesteronu sprawia, e kobieta moe narzeka na rozmaite obrzki. Hormon powoduje bowiem zatrzymanie wody w organizmie. Ponadto sprzyja powstawaniu ylakw (wolny przepyw krwi).

Luteina w ciy

Jeli u kobiety w ciy jest za mao luteiny - szczeglnie na wczesnym etapie ciy (do 12-13 tygodnia), wwczas organizm odpowiednio to zasygnalizuje. Pojawi si m.in. plamienia, bl w podbrzuszu, skurcze macicy. Tego typu symptomy mog by wyeliminowane za pomoc podawania syntetycznej luteiny.

Moliwe jest ykanie luteiny w tabletkach (dostpne s preparaty doustne i pod jzyk). W przypadku, gdy lekarz stwierdzi ryzyko przedwczesnego porodu, mona stosowa lutein dopochwowo (ewentualnie w zastrzykach).

Luteina dopochwowa moe by zalecana take tym kobietom, ktrych cia jest zdrowa, ale wczeniej miay problem z jej utrzymaniem.