Dializa otrzewnowa: jak przebiega, kiedy wprowadza si dializ otrzewnow

Dializa otrzewnowa jest zabiegiem oczyszczania krwi ze szkodliwych produktw przemiany materii oraz nadmiaru wody, stosowanym w zaawansowanej i ostrej niewydolnoci nerek, zagraajcej yciu chorego. W przeciwiestwie do hemodializy, dializ otrzewnow wykonuje si przez jam brzuszn. Moe by wykonywana samodzielnie przez chorego w domu.

Dializa otrzewnowa - na czym polega?

Jest metod leczenia nerkozastpczego w sytuacji, gdy zaawansowana choroba nerek nie poddaje si ju innemu leczeniu i powoduje powane zaburzenia w organizmie. W ciele chorego zaczynaj si wtedy gromadzi w nadmiarze toksyczne zwizki oraz pyny, ktrych niewydolne nerki nie s ju w stanie usun. Dializa staje si wtedy metod ratujc ycie. Dziki temu zabiegowi usuwa si z krwi i innych pynw ustrojowych szkodliwe substancje, takie jak mocznik, fosforany i inne.

Dializa polega na przepywie pynw pomidzy roztworami o wikszym i mniejszym steniu, przedzielonymi pprzepuszczaln bon. W tym wypadku substancj oczyszczan jest krew, a drug - roztwr z elektrolitami o steniu zblionym do stenia wody w osoczu krwi. Istniej dwa rodzaje dializ: zewntrzustrojowa (hemodializa), wykonywana przy pomocy urzdzenia zwanego "sztuczn nerk" oraz dializa otrzewnowa (wewntrzustrojowa), w ktrej roztwr dializacyjny wprowadzany jest do jamy otrzewnej.

Dializa otrzewnowa wymaga wczeniejszego wszczepienia do jamy brzusznej specjalnego cewnika. Jest to elastyczna rurka, ktr na kilka miesicy przed planowan pierwsz dializ wprowadza chirurg. Wntrze ciaa wyciea otrzewna, czyli cienka bona utrzymujca narzdy wewntrzne w odpowiednim pooeniu. Zbudowana jest z dwch blaszek, z ktrych jedna zewntrzna (otrzewna cienna), wyciela ciany jamy brzusznej, a wewntrzna (otrzewna trzewna) pokrywa narzdy. Pomidzy tymi blaszkami znajduj si niewielkie iloci pynu surowiczego, dziki czemu obie warstwy mog swobodnie lizga si przylegajc do siebie. W otrzewnej znajduj si liczne naczynia wosowate i to tam dochodzi do wymiany pynw przez pprzepuszczaln bon, ktra dziaa jak filtr. Powierzchnia otrzewnej wynosi okoo 1-2 metrw kwadratowych, porwnywalna jest zatem z powierzchni skry.

Dializa otrzewnowa polega na wprowadzeniu do jamy otrzewnej pynu dializacyjnego i wypuszczeniu go po pewnym czasie, gdy dojdzie do wymiany substancji z przepywajc przez naczynia wosowate krwi.

Wrd zalet dializy otrzewnowej jest to, e chory moe pracowa, a nawet podrowa lub wiczy po odpowiednich przygotowaniach. Zachowuje te lepsz jako ycia, mimo koniecznoci cigego wykonywania zabiegu. Przeciwwskazaniem s natomiast liczne przebyte operacje jamy brzusznej, po ktrych pozostay rozlege blizny, zrosty lub przetoki. A take: otyo, zapalenia skry na brzuchu, przepukliny, zmiany torbielowate w nerkach oraz cakowite zatrzymanie moczu.

Dializa otrzewnowa wymaga wczeniejszych przygotowa

Na co najmniej dwa miesice przed planowan dializ choremu wszczepia si do jamy otrzewnej mikk rurk, ktra posuy do wprowadzania i wypuszczania pynu dializacyjnego. Mona j wszczepia dwiema metodami: chirurgiczn lub laparoskopow. T rurk naley utrzymywa w czystoci, poniewa do czstym powikaniem jest zakaenie tkanek wok cewnika oraz zakaenie jamy otrzewnej, noszce nazw dializacyjnego zapalenia otrzewnej. Ponadto dializa otrzewnowa wykonywana jest w domu, zatem wymaga wczeniejszego przeszkolenia osb towarzyszcych, w tym zdobycia umiejtnoci rozpoznawania powika. Do dializy powinno si przygotowa jedno sterylne pomieszczenie, wykorzystywane tylko do tego celu.

W naszym filmie mwimy jak zbudowane s nerki.

Zobacz wideo

Dializa otrzewnowa - jak przebiega?

Istniej dwa gwne rodzaje dializy otrzewnowej: przerywana i ciga. Dializa przerywana wykonywana jest co 1-2 dni i trwa od 8 do 12 godzin. W trakcie jednego cyklu roztwr dializacyjny jest wprowadzany i wyprowadzany z jamy otrzewnej okoo 10-20 razy automatycznie lub pautomatycznie. Taka dializa wykonywana jest w sytuacjach nagych i wymaga obecnoci w szpitalu. Natomiast dializa otrzewnowa ciga moe ju by wykonywana w domu i skada si z 3-6 cykli dziennie, podczas ktrych roztwr dializacyjny znajduje si w jamie otrzewnowej przez 4 do 8 godzin. Krew oczyszczana jest powoli i w sposb cigy, podobnie do naturalnego dziaania organizmu.

Dializa otrzewnowa umoliwia nie tylko przebywanie w domu, ale take podre, co jednak wymaga odpowiednich przygotowa. Sama wymiana pynu jest bezbolesna. Pyn dializacyjny znajduje si w specjalnym plastikowym pojemniku, ktry podcza si do cewnika. Po wpuszczeniu pynu do jamy otrzewnej cewnik zamyka si hermetycznie. Po upywie kilku godzin cewnik zostaje ponownie podczony do pustego worka, do ktrego spywa z jamy otrzewnej pyn zawierajcy toksyny z oczyszczanej krwi. Nastpnie podcza si kolejny worek ze wieym pynem dializacyjnym.

Wyrnia si nastpujce techniki wykonywania dializy otrzewnowej:

  • ciga ambulatoryjna dializa otrzewnowa (CADO)
  • nocna/automatyczna dializa otrzewnowa (NADO/ADO)
  • przerywana dializa otrzewnowa (PDO)
  • ciga cykliczna dializa otrzewnowa (CCDO)
  • dializa typu "tidal" (TDO)
  • ciga ekwilibracyjna dializa otrzewnowa (CEDO)
  • ciga przepywowa dializa otrzewnowa (CPDO)

Przy wymianie pynu dializacyjnego mona uywa niewielkiego urzdzenia o nazwie cykler, ktre umoliwia nocn, automatyczn dializ otrzewnow. Wybr odpowiedniej metody ustala lekarz w porozumieniu z pacjentem i jego opiekunami.

Dializa otrzewnowa - powikania

Po pewnym czasie stosowania dializy otrzewnowej przepuszczalno bony otrzewnej spada i konieczne staje si przejcie na hemodializ.

Wrd powika znajduj si:

Zakaenia leczy si antybiotykami, ale nawracajce zapalenia otrzewnej wymagaj wyjcia cewnika i rozpoczcia dializ zewntrzustrojowych.