Zapalenie rogwki: przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie rogwki ma najczciej ostry przebieg i objawia si blem oka, pogorszeniem ostroci widzenia, zawieniem i pieczeniem w oku, a take zaczerwienieniem, wiatowstrtem i pojawieniem si wydzieliny luzowo-ropnej. Najczstsza przyczyna to zakaenie wirusowo-bakteryjne lub grzybiczne, alergia oraz choroby oglnoustrojowe. Wrd powika gro nam: pknicie rogwki oraz bliznowacenie, wymagajce potem nawet przeszczepu.

Zapalenie rogwki - charakterystyka choroby

Zapalenie rogwki (ac. keratitis) oznacza stan zapalny w oku, a stoj za nim rne czynniki, w tym zakaenia bakteryjne lub wirusowe, uszkodzenia fizyczne, a take czynniki alergizujce. Rogwka znajduje si w przedniej czci oka. Jest to wypuka, zewntrzna, przezroczysta bona, pokrywajca gak oczn, za ktr znajduje si przednia komora, a w niej ciecz wodnista, a nastpnie soczewka.  Rogwka zbudowana jest z nakadajcych si na siebie warstw kolagenowych (nabonka przedniego rogwki, bony Bowmana, istoty waciwej rogwki, warstwy Duy, bony Descemeta i nabonka tylnego rogwki). Ma grubo ok. 0,8 mm. Rogwka ma za zadanie skupia wizki promieni sonecznych. Nie posiada naczy, aby zachowa przezroczysto. Odywiana jest przez zy na drodze dyfuzji. Jest za to mocno unerwiona i bardzo wraliwa na bl.

Wyrnia si nastpujce typy zapale rogwki: infekcyjne (bakteryjne, wirusowe, grzybiczne i pasoytnicze) oraz nieinfekcyjne (immunologiczne, fizjologiczne). Mona te mwi o niewrzodziejcym zapaleniu rogwki, gdy nabonek nie uleg uszkodzeniu oraz o wrzodziejcym zapaleniu (gdy dochodzi do uszkodzenia nabonka rogwki - takie zapalenie pozostawia na og blizny na rogwce).

Zobacz wideo

Zapalenie rogwki - przyczyny

Do zapale rogwki prowadz:

  • infekcje bakteryjne oka - najczstsza przyczyna zapalenia rogwki - w wyniku uszkodzenia nabonka rogwki do wntrza mog wnikn bakterie wywoujce zapalenie: gronkowiec zocisty, paeczki ropy bkitnej, a take Neisseria gonorrhoeae, Haemophilus influenzae, ktre zakaaj nawet, gdy nabonek jest nienaruszony
  • infekcje wirusowe oka - czsto dotykaj osoby z obnion odpornoci - zapalenie rogwki wywouj adenowirusy i wirusy Herpes zoster (ospa wietrzna i ppasiec), a take wirusy opryszczki pospolitej
  • infekcje grzybiczne oka
  • infekcje pasoytnicze oka - pierwotniakowe lub pezakowe  zapalenie rogwki - wywoane przez pierwotniaka Acanthamoeba, ktrym mona si zarazi noszc soczewki kontaktowe i nie przestrzegajc zasad higieny lub uytkujc nieprawidowo, np. noszc zbyt dugo bez odpowiedniej dezynfekcji szkie
  • alergie - alergiczne zapalenie rogwki zwizane jest z reakcjami immunologicznymi organizmu

Inne przyczyny, powizane z zapaleniem rogwki, to:

  • noszenie soczewek kontaktowych, ktre mog spowodowa niewielkie ubytki w zewntrznej warstwie rogwki, przez ktre do wntrza oka wnikaj patogeny
  • zastosowanie zakaonych lekw ocznych
  • podranienie przez skadniki znajdujce si w kroplach i innych rodkach stosowanych do oczu
  • urazy rogwki: rany zewntrzne, obce ciaa wbite w oko, oparzenia chemiczne
  • nieprawidowy skad lub ze wydzielanie filmu zowego (za mao ez, spowodowane np. parowaniem, czy zym wydzielaniem, tzw. zesp suchego oka)
  • choroby oglnoustrojowe, szczeglnie choroby autoimmunologiczne
  • choroby zakane, w tym kia, grulica, HSV (opryszczka), boreliona - wywouj tzw. gbokie zapalenie rogwki
  • choroby skry i towarzyszce im zapalenia, takie jak atopowe zapalenie rogwki
  • niedomykalno powiek, poraenie nerwu twarzowego (zapalenie poraenne rogwki)

Zapalenie rogwki - objawy

  • ostry bl oka
  • zaczerwienienie, tkliwo oka, obrzk powiek
  • pogorszenie widzenia
  • wydzielina luzowo-ropna, sklejajca powieki, szczeglnie widoczna rano
  • wiatowstrt
  • "piasek" pod powiek - uczucie zalegania ciaa obcego w oku

Powierzchniowe, niewrzodziejce zapalenia rogwki zazwyczaj nie pozostawiaj blizn. Jednak wrzodziejca posta choroby zawsze pozostawia blizny na rogwce, pogarszajce widzenie. Nacieki zapalne na rogwce zmniejszaj jej przezroczysto. Widoczna staje si plama biaego lub szarego koloru, a powierzchnia rogwki matowieje. W wyniku procesu zapalnego moe doj do zniszczenia miszu rogwki, a nawet jej pknicia. W nieleczonym oku zaczyna pojawia si ropa w jego przedniej czci, moe doj do unaczynienia rogwki i utraty przezroczystoci (bielmo na oku).

Zapalenie rogwki - diagnoza i leczenie

W celu zdiagnozowania choroby wykonuje si badanie oka przy uyciu lampy szczelinowej, a w niektrych przypadkach take badania mikrobiologiczne (gdy istnieje podejrzenie zakaenia bakteryjnego, grzybowego, pierwotniakowego) lub badania obrazowe przedniej czci oka.

Sposoby leczenia uzalenione s od zdiagnozowanej przyczyny zapalenia. W przypadku zakae bakteryjnych stosuje si antybiotyki, natomiast zapalenie o etiologii alergicznej wymaga podawania kortykosteroidw. Nagminne zapalenie rogwki, wywoane adenowirusami, mona leczy tylko objawowo, przy zakaeniu wirusem ospy wietrznej stosuje si maci oczne. Natomiast w przypadku rozwoju zapalenia i pknicia rogwki konieczny jest natychmiastowy przeszczep rogwki. Take blizny, pozostae po wrzodziejcy zapaleniu rogwki, mog wymaga przeszczepu.