Borelioza - co to za choroba?

Borelioza to choroba zakana, odkleszczowa, inaczej znana pod nazw choroba z Lyme. Wywouj j bakterie zaliczane do krtkw - Borrelia burgdorferi, Borrelia garinii, Borrelia afzelii, Borrelia japonica. Objawy boreliozy s niejednoznaczne i czsto mylone z objawami wielu innych chorb. Zakaenie borelioz nastpuje najczciej na skutek ukszenia kleszcza, ktry jest nosicielem tej choroby

Jednym z najbardziej charakterystycznych objaww boreliozy jest rumie wdrujcy. Wystpuje on w miejscu ukszenia kleszcza i pojawia si od trzech dni do trzech tygodni od czasu zaraenia si borelioz - jest to tzw. faza wstpna. Rumie wdrujcy to zaczerwienienie o rednicy kilkunastu centymetrw, zazwyczaj ciepe i bolesne przy dotyku. Pojawia si on zazwyczaj, tylko u ok 30 proc. zakaonych. Dodatkowymi objawami ktre czsto s mylone z przezibieniem lub gryp jest gorsze samopoczucie, wystpujca gorczka oraz oglne osabienie. Mog pojawi si rwnie ble staww.

Jeeli leczenie nie zostanie wdroone w odpowiednim czasie, wczesne objawy ustpuj po 1 do 3 miesicy od ugryzienia kleszcza, a borelioza przechodzi w faz rozsian, w ktrej w cigu 2 tygodni do maksymalnie kilku miesicy pojawiaj si objawy wtrne. Najczciej przebiega ona pod postaci zapalenia staww lub neuroboreliozy (choroba ktrej objawy bardzo przypominaj stany depresyjne. Atakuje ona ukad nerwowy, powodujc postpujcy proces zapalny tkanki nerwowej), rzadziej zapalenia minia sercowego.

W niektrych przypadkach, jeeli kleszcz uksi patek ucha, sutek lub moszn, moe pojawi si pseudochoniak boreliozowy - niebolesny naciek zapalny.

Po ok roku, borelioza przechodzi w najgroniejsz faz - przewlek, ktra moe doprowadzi do nieodwracalnych zmian i uszkodze  organizmie czowieka. Faza przewleka jest trudna do rozpoznania, poniewa wystpuj w niej bardzo niespecyficzne objawy. Pojawiaj si gwnie gorczka i dreszcze, a take przewleke zmczenie i osabienie. Jeeli stan ten trwa dugo, mog pojawi si objawy neurologiczne:

Przewleka borelioza przez wiele lat moe moe trwa bezobjawowo.

Borelioza - wykrywanie i diagnoza

Podstaw do diagnostyki boreliozy jest diagnostyka serologiczna. Zazwyczaj jest ona dwuetapowa. Pierwszym etapem jest Test ELISA, dziki ktremu wykrywa si przeciwciaa w klasie IgM, ktre pojawiaj si we krwi 3-4 tygodnie po zakaeniu i znikaj w cigu 4-6 miesicy oraz przeciwciaa IgG - wykrywalne po ok 6-8 tygodniach od zakaenia i utrzymujce si nawet kilka lat u pacjentw, ktrzy byli skutecznie leczeni antybiotykami.

Test polega na pobraniu krwi i analizowaniu jej pod ktem obecnoci przeciwcia IgM i IgG, na odpowiednio do tego przystosowanych pytkach z antygenem. Wynik dodatni wykazuje zakaenie. Obecno przeciwcia IgM wiadczy o tym, e u chorego zakaenie borelioz wystpio pierwszy raz w yciu, natomiast obecno IgG wiadczy o kolejnym zakaeniu.

Drugim etapem jest badanie WESTERN BLOT. Wykonuje si je w celu potwierdzenia testu ELISA, w przypadku gdy da on wynik pozytywny lub wtpliwy. Test western Bold dokonuje dokadniejszej oceny przeciwcia w surowicy krwi. Do tego badania niezbdne jest pobranie krwi pacjenta oraz hodowlane bakterie boreliozy. W wyniku szeregu dziaa, uzyskuje si wynik dodatni, ktry potwierdza borelioz lub wynik ujemy, ktry j wyklucza. Badanie jednak moe da wynik negatywny, jeeli zostanie przeprowadzone w pocztkowym okresie choroby, w pierwszych tygodniach po ukszeniu. Aby ostatecznie potwierdzi wynik, naley przeprowadza badanie co kilka tygodni.

Borelioza - leczenie

Podstaw leczenia boreliozy jest zastosowanie terapii antybiotykowej, trwajcej ok 3 tygodni. W pocztkowym stadium choroby, skuteczno jej wyleczenia wynosi a 90 proc. Im duszy czas trwania choroby, tym dusze i trudniejsze leczenie. Nie ma skutecznej ochrony przez zachorowaniem na borelioz. Jedyn profilaktyk jest ochrona ciaa przed kleszczami, w trakcie przebywania w rejonach ich wystpowania.

Borelioza - skutki

Nieleczona borelioza moe dawa wiele negatywnych skutkw. Najgroniejsze z nich to powikania neurologiczne, stawowe i sercowe. Mog pojawi si u osb, u ktrych leczenie rozpoczo si zbyt pno.

Najgroniejszym powikaniem jest zapalenie opon mzgowych oraz zapalenie mzgu - objawiaj si wysok gorczk, nawet do 40 st., silnymi blami gowy ktrym towarzysz wymioty oraz nudnoci, oglnym osabieniem, a take nadwraliwoci na dwik i wiato.

Kolejnym skutkiem moe by poraenie nerwu twarzowego (Bella) - ktre objawia si opadaniem kcika ust lub niemonoci zmarszczenia czoa.

Ze strony ukadu kostnego moe wystpi boreliozowe zapalenie staww, najczciej kolan, okci, staww biodrowych. Pojawia si uczucie mrowienia, pieczenia oraz drtwienie koczyn.

Objawy sercowo-naczyniowe pojawiaj si stosunkowo rzadko. W nielicznych przypadkach moe wystpi zapalenie minia sercowego, objawiajce si blem w klatce piersiowej, arytmi serca oraz dusznoci. Objawy te mog przypomina ostry zesp wiecowy, do ktrego zaliczamy choroby takie jak zawa serca czy niestabiln dusznic bolesn.

Bolerioza - wystpowanie u psw

Bolerioza u psw wystpuje stosunkowo rzadko, a do zakaenia dochodzi podczas ukszenia kleszcza, tak samo jak w przypadku wystpienia tej choroby u ludzi. Badania wykazuj e objawy pojawiaj si jedynie u ok 5 proc. zakaonych psw i wystpuj dopiero 2-5 miesicy od zakaenia.

Zazwyczaj mona zauway:

  • gorczka ok 40 st.
  • brak apetytu
  • zmniejszenie aktywnoci
  • wtrne zapalenie wtroby i nerek
  • apatyczno
  • padaczka

Niestety ze wzgldu na dug i gst sier, u psw nie ma moliwoci zlokalizowania rumienia wdrujcego.

Leczenie u psw podobnie jak u ludzi polega na dugotrwaej antybiotykoterapii. Oprcz tego lekarz weterynarii moe zaleci pynoterapi lub leki przeciwzapalne, a take wspomagajce prac wtroby oraz nerek.

Profilaktyk przeciwkleszczow u psw jest najczciej stosowanie obroy, kropli i preparatw odstraszajcych kleszcze. Bardzo wane jest take dokadne obejrzenie i wyszczotkowanie zwierzcia np. po powrocie ze spaceru. Usuniecie kleszcza do 48h od ukszenia, zmniejsza ryzyko zaraenia borelioz.