BL BRZUCHA - poznaj przyczyny dolegliwoci. Poka, gdzie boli, powiemy dlaczego [RYSUNKI]

Poniej 10 ilustracji wraz z objanieniami, ktre pomog ustali, co ci w brzuchu boli. Pamitaj jednak, e ostateczn diagnoz zawsze stawia lekarz.
Ile razy w sytuacji stresowej dokucza ci brzuch? To moe by skutek skoku hormonu stresu i za moment wszystko wrci do normy. Czasem jednak sprawa jest powaniejsza Ile razy w sytuacji stresowej dokucza ci brzuch? To moe by skutek skoku hormonu stresu i za moment wszystko wrci do normy. Czasem jednak sprawa jest powaniejsza Shutterstock

BL BRZUCHA - poznaj przyczyny dolegliwoci. Poka, gdzie boli, powiemy dlaczego [RYSUNKI]

Poniej 10 ilustracji wraz z objanieniami, ktre pomog ustali, co ci w brzuchu boli. Pamitaj jednak, e bl brzucha bywa zwodniczy. Nie zawsze dokucza dokadnie tam, gdzie ley przyczyna dolegliwoci.

Pamitaj: ostateczn diagnoz zawsze stawia lekarz.

Uwaga! Jeli dolegliwoci dotycz narzdw parzystych, np. jajnikw, zrobilimy jeden opis, dla jednej strony. Dla drugiej postpowanie i rozpoznanie jest analogiczne.

Opisujemy objawy typowe. Czasem zdarza si choby, e trzustka dokucza po lewej stronie. Bardziej charakterystyczne s jednak dolegliwoci generalnie w nadbrzuszu, nieraz promieniujce (w obie strony) i inne objawy (np. utrata wagi czy stolce tuszczowe).

Wicej na ten temat

Std: nie dziw si, jeli "brakuje" jakiej lokalizacji. Zapewne nie jest kluczowa dla rozpoznania.

Takiego blu nigdy nie bagatelizuj!

Uporczywy, dugotrway bl brzucha opisywany przez pacjentw jako: "kucie noem", "pieczenie w odku" czy uczucie ciskania, moe oznacza stan zapalny, owrzodzenia, kamic czy niedrono. Bl taki nazywamy somatycznym i wymaga zawsze wizyty u lekarza. Nie wolno te lekceway dolegliwoci, ktre dopadaj nas noc. Jeli bl brzucha jest na tyle silny, ze wyrywa ze snu, trzeba poszuka jego przyczyny jak najszybciej.

Czytaj take:

Gwne przyczyny blu plecw (to nie musi by chory krgosup)

Gwne przyczyny blu gowy

Bl brzucha w okolicy odka czsto jest objawem zatrucia pokarmowego lub przezibienia (infekcji wirusowej) Bl brzucha w okolicy odka czsto jest objawem zatrucia pokarmowego lub przezibienia (infekcji wirusowej) Bl brzucha - grafiki gazeta.pl, Shutterstock

1. Bl brzucha obejmuje gwnie rodkow cz nadbrzusza (powyej ppka)

Bl brzucha bywa promieniujcy, rozlany, std materia ma jedynie charakter orientacyjny. Zwykle dopiero nie tylko profesjonalny wywiad lekarski, ale szczegowe badania mog wyjani, co tak naprawd si dzieje.

Nawet bardzo dokuczliwy bl brzucha nie musi oznacza ani powanych problemw ze zdrowiem, ani choroby ukadu pokarmowego. Czsto to niegrony objaw stresu, godu, przezibienia czy naturalnych, chwilowych kopotw po zbyt obfitym posiku. Bywa jednak i istotnym sygnaem ostrzegawczym, wymagajcym kontaktu z lekarzem.

Docz do Zdrowia na Facebooku

Co oznacza bl brzucha, ktry obejmuje gwnie rodkow cz nadbrzusza?

Bl brzucha w okolicach odka zwykle pojawia si nagle, a nie narasta stopniowo. Mog im towarzyszy wymioty, biegunka, gorczka, ale rwnie dobrze katar, kaszel i uczucie oglnego 'rozbicia'. Czsto dolegliwoci 'rozlewaj si' znacznie szerzej.

Taki bl brzucha moe oznacza:

przezibienie lub zatrucie pokarmowe

Najczciej wystarcza wwczas leczenie zachowawcze, a dolegliwoci mijaj po kilku dniach. Jeli podejrzewasz przezibienie, moesz sign po sprawdzone domowe sposoby (wicej na ten temat). Nic si nie stanie, jeli 2-3 dni ograniczysz jedzenie, szczeglnie, gdy boli ci gardo lub wymiotujesz, ale absolutnie nie zapominaj o uzupenianiu pynw. Pij jak najwicej, maymi ykami, wod, ale i herbatki czy kompot. Wymioty powstrzymuje herbatka imbirowa i mita, biegunk wgiel medyczny, ale i borwka czernica. Gorczk powyej 38.5 st. C obni leki bez recepty(typu paracetamol lub ibuprofen). Przy niszej temperaturze pozwl pracowa ukadowi odpornoci i ogranicz si do sposobw domowych (herbatka z lipy, eby si wypoci lub chodna kpiel: obie metody skuteczne).

Pamitaj, e to, co dobre dla ciebie, niekoniecznie sprawdza si w przypadku dzieci (np. nie rozgrzewamy gorczkujcego malca, a wycznie ochadzamy, ze wzgldu na niedoskonay jeszcze system termoregulacji), a tym razem zajmujemy si przede wszystkim dolegliwociami osb dorosych. Dotyczy to wszystkich wymienionych rodzajw blu brzucha.

Bl brzucha: Koniecznie skontaktuj si z lekarzem pierwszego kontaktu, jeli:

- masz objawy odwodnienia (mocz ciemny i skpy, uczucie rozdranienia, obnione cinienie i ttno, skra zwiotczaa, po wziciu w palce dugo nie przyjmuje pierwotnego ksztatu),

- wymioty s bardzo obfite lub nie sabn przez sze godzin,

- biegunka utrzymuje si duej ni cztery doby,

- w stolcu jest luz lub krew,

- gorczka przekracza 39 st. C. lub utrzymuje si ponad trzy doby.

Uwaga! Czasem zdarza si, e taki bl brzucha, zwaszcza, gdy przypomina ciskanie w doku, to objaw stresu. Stres moe zreszt dawa bardzo zrnicowane objawy i wymaga osobnego potraktowania.

O tym jak z nim walczy i rozpozna realne zagroenia z nim zwizane czytaj tutaj

Bl brzucha u dziecka - sposoby

Palcy, piekcy bl w okolicy odka moe oznacza chorob wrzodow Palcy, piekcy bl w okolicy odka moe oznacza chorob wrzodow grafiki gazeta.pl, Shutterstock

2. Bl w rodkowej czci brzucha

Taki bl brzucha czsto promieniuje do opatek i krgosupa. Pozornie bardzo przypomina wczeniejszy przykad. Zasadnicza rnica dotyczy jednak charakteru samego blu. Nie jest jednorazowy, nagy. Zazwyczaj objawia si pieczeniem albo uczuciem godu. Blowi brzucha towarzysz mdoci, odbijanie, gazy, czasem te wymioty. Dolegliwoci nasilaj si jesieni i wiosn. Ocenia si, e ich intensywno jest zalena od wieku chorego: osoby modsze maj bardziej zaostrzone objawy.

Taki bl brzucha moe oznacza:

owrzodzenie odka i/lub dwunastnicy

Dla wrzodw odka typowe jest zaostrzenie blu ok. p godziny po posiku oraz wzdcia, nudnoci lub wymioty. Przy owrzodzeniu dwunastnicy palcy bl pojawia si zaraz po przebudzeniu i trwa nieprzerwanie, a zmniejsza si 2-3 godziny po posiku. Czsto w nocy lub wczesnym rankiem jest sscy. agodzi go jakakolwiek przegryzka.

Wrzodw odka i dwunastnicy nie wyleczysz jednak przekskami i domowymi sposobami. Kiedy wierzono, e owrzodzenia powstaj przede wszystkim w wyniku dziaania stresu i niewaciwej diety. Dzi wiemy, dziki dwm Australijczykom Barry'emu J. Marshallowi oraz J. Robinowi Warrenowi, e najczstszy sprawca kopotw to bakteria Helicobacter pylori. Naukowcw docenili nie tylko lekarze i pacjenci, wreszcie skutecznie leczeni, ale i Komitet Noblowski, przyznajc w 2005 roku nagrod w dziedzinie medycyny za to przeomowe odkrycie.

Jeli podejrzewasz wrzody, nie zwlekaj z wizyt u gastrologa (skierowanie wystawia lekarz pierwszego kontaktu). Tylko on moe ci skutecznie pomc na ten rodzaj blu brzucha.

Przede wszystkim sprawdzi, czy i jak powane s zmiany w odku i dwunastnicy oraz wykluczy inne problemy ze zdrowiem, np. refluks odkowo-przeykowy. Bakterie Helicobacter pylori pokonaj odpowiednie antybiotyki. Dodatkowo lekarz przepisuje najczciej rodki zmniejszajce wydzielanie kwasu odkowego.

Na przebieg choroby i ewentualne zaostrzenie objaww ma take wpyw tryb ycia. Poznaj zatem 9 sposobw na wrzody odka. Antybiotyki to jeszcze nie wszystko.

Bl brzucha nad ppkiem czasem sygnalizuje chorob trzustki Bl brzucha nad ppkiem czasem sygnalizuje chorob trzustki grafiki gazeta.pl, Shutterstock

3. Bl brzucha w nadbrzuszu, czyli powyej ppka, promieniujcy do plecw lub obejmujcy cz eber

Blowi brzucha czsto towarzysz nawracajce wymioty i silne wzdcia, szczeglnie po zjedzeniu obfitego posiku. Bywa, e chory obserwuje te spadek apetytu i wagi ciaa, stany podgorczkowe, pojawiaj si cuchnce biegunki tuszczowe.

To moe by:

choroba trzustki

Nie ma na co czeka: trzeba odwiedzi gastrologa. Zazwyczaj za takimi objawami kryje si przewleke zapalenie trzustki, ale i zmiany nowotworowe.

Uwaga! Niebezpiecznym schorzeniem trzustki jest ostre zapalenie, ktre zawsze wymaga leczenia szpitalnego. Objawia si inaczej, ni inne problemy z tym narzdem. Wystpuj silne, promieniujce ble brzucha bywaj zlokalizowane pod ppkiem, pojawiaj si nudnoci, wymioty, zatrzymanie stolca, gorczka powyej 39 st. C., a take wzrost poziomu cukru we krwi.

Czytaj wicej o chorobach trzustki, ich objawach i leczeniu

Bl w doku, ktremu czasem towarzysz nudnoci, moe oznacza problemy z kreniem Bl w doku, ktremu czasem towarzysz nudnoci, moe oznacza problemy z kreniem grafiki gazeta.pl, Shutterstock

4. Duszcy bl w tzw. doku sercowym

U mczyzn bywa mylony ze zgag. Bl nie ustpuje po nabraniu powietrza, ani zmianie pozycji. Dusi. Obejmuje raczej klatk piersiow ni sam brzuch, nawet jeli tam jest odczuwalne centrum dolegliwoci. U niektrych kobiet pojawia si jedynie pieczenie lub ucisk w 'doku', ktremu czsto towarzysz ble mini. Niespodziewanie pojawia si osabienie lub znuenie. Czasem wystpuj trudnoci z oddychaniem (tzw. krtki oddech), mdoci, wraenie bezwadu rk.

To moe by:

choroba niedokrwienna serca, zawa

To mit, e wszyscy dokadnie wiemy, jak boli serce. U kobiet przy zawale nie wystpuje zwykle typowy bl zamostkowy, nawet jeli zmiany w sercu s rozlege. U mczyzn zawa teoretycznie atwiej rozpozna, ale panowie czasem nie decyduj si na wzywanie pomocy, eby 'nie robi niepotrzebnie zamieszania'. Tymczasem: taka ostrono bywa grona dla ycia.

Jak najszybciej skontaktuj si z lekarzem, zwaszcza jeli masz problemy z ukadem krenia. Trzeba dzwoni natychmiast na pogotowie, jeli blowi towarzyszy duszno, bardzo szybkie lub nierwne bicie serca, tracisz przytomno. Take wtedy, gdy bl trwa ponad 20 minut, dopad osob po czterdziestce, ktra pali papierosy, ma nadwag, nadcinienie ttnicze, cukrzyc, jest obciona wyjtkowo duym stresem (np. stracia blisk osob).

Nawet jeli dolegliwoci ustpiy samoistnie, ale wracaj lub masz jakiekolwiek wtpliwoci co do pracy swojego serca, rozwiej je z lekarzem. Chorobami ukadu krenia zajmuje si kardiolog, do ktrego kieruje lekarz pierwszego kontaktu. Badania, ktre pozwalaj mu precyzyjnie oceni stan serca to EKG (w razie potrzeby tzw. holterowskie, caodobowe), prba wysikowa, badanie echokardiograficzne. Im wczeniej rozpoczniesz leczenie, tym wiksza szansa, e wystarczy zmiana trybu ycia (dieta, rzucenie palenia) i leki doustne (np. dziaajca przeciwzakrzepowo aspiryna). Jeli to zawa, lekarz rozpozna go ju na zwykym zapisie EKG i skieruje ci do szpitala. Niewykluczone, e bdzie konieczne przezskrne udronienie naczy krwiononych, tzw. balonikowanie lub operacyjne, tzw. by-passy. Dzisiaj po zawale wraca si nie tylko do formy na wiele lat, ale nawet do pracy.

Wicej o zawale

Wicej o 'kobiecym' zawale

W grnej czci brzucha, po prawej stronie, dokucza wtroba, ale i pcherzyk ciowy W grnej czci brzucha, po prawej stronie, dokucza wtroba, ale i pcherzyk ciowy grafiki gazeta.pl

5. Bl brzucha po prawej stronie, w grnej czci

Zazwyczaj pojawia si uczucie przepenienia. Bl brzucha jest dokuczliwy, ale niezbyt nasilony. Czasem pojawia si bl ostry, kolkowy, zazwyczaj 2-4 godziny po posiku, pod wpywem silnego stresu, take w nocy bd nad ranem. Nie leczy si go jednak relaksem.

To moe by:

kamica ciowa, dolegliwoci wtrobowe

Kiedy co boli nas po prawej stronie, czsto stawiamy na wtrob. Poniekd susznie: znajduje si przecie pod prawym dolnym ebrem, nieco w gbi. Dokucza po obfitym lub cikostrawnym posiku, gdy nie mogc 'przerobi' posiku, powiksza si i uciska okoliczne narzdy.

Wtroba jednak rzadko boli. Za nasilonymi, nawracajcymi dolegliwociami czsto stoi niepozorny pcherzyk ciowy, a dokadniej zgromadzone w nim kamienie. Zogi mog tworzy si nie tylko w samym pcherzyku, ale i w zweniach drg ciowych oraz w przewodach odprowadzajcych .

Typowe dolegliwoci wtrobowe to rzadko objaw gronej choroby. Jeli bl brzucha pojawi si po przejedzeniu, daj po prostu wtrobie odpocz. Ogranicz alkohol i cikostrawne potrawy. Ulg powinien przynie napar zioowy, np. z rumianku i szawii, ktry dziaa przeciwzapalnie. Pomoe te wiatropdny koper woski, ale take dziurawiec i mita, bo pobudzaj wydzielanie ci.

Jeeli jednak dolegliwoci utrzymuj si przez kilka godzin po posiku, wracaj, nasilaj si, wskazana jest wizyta u gastrologa (wczeniej warto wykona prby wtrobowe i usg jamy brzusznej, na zlecenie lekarza pierwszego kontaktu). Zwaszcza wtedy, gdy problemom towarzyszy zacenie skry, osabienie, utrata wagi, bl utrudnia oddychanie, towarzysz mu wymioty, pojawia si gorczka lub dreszcze. Bardzo prawdopodobne, e to jednak kamienie.

W przypadku kamieni ciowych najczciej konieczna jest operacja, ktra prowadzi do cakowitego wyleczenia. Nie zwlekaj z ni, bo powikania zwizane z kamic ciow bywaj grone. U czci chorych stosuje si leki rozpuszczajce kamienie.

Przy agodniejszych problemach lub po leczeniu znaczenie take ma zmiana diety. Wicej na ten temat

Bl brzucha po prawej stronie nie musi oznacza zapalenia wyrostka robaczkowego. U dzieci podobnie objawia si np. owsica Bl brzucha po prawej stronie nie musi oznacza zapalenia wyrostka robaczkowego. U dzieci podobnie objawia si np. owsica grafiki gazeta.pl, Shutterstock

6. Bl brzucha w prawym dole biodrowym

Pocztkowo pojawia si trudny do zlokalizowania kolkowy bl brzucha. Po kilku godzinach przemieszcza si w praw stron, w okolice biodra. Towarzyszy mu brak apetytu, wymioty, gorczka i tzw. objaw Blumberga (bolesno przy oderwaniu rki po ucisku). U dzieci pojawia si rwnie biegunka i uczucie wzdcia.

To moe by:

zapalenie wyrostka robaczkowego

Nie zwlekaj z wizyt u lekarza, ale te nie panikuj. I nie bd pewien, e czeka ci operacja. Dopiero lekarz, za pomoc badania krwi i usg, potwierdzi rozpoznanie. Podobne objawy wystpuj rwnie przy problemach ginekologicznych bd kopotach z ukadem moczowym, wic moe skierowa ci na dalsze konsultacje i badanie moczu. U dzieci objawy zblione do zapalenia wyrostka towarzysz te owsicy.

Nawet jeli choruje wyrostek, niekoniecznie musisz 'trafi pod n' (wicej na ten temat), ale decyzja zawsze naley do lekarza. Usunicie zapalonego wyrostka robaczkowego to prosty zabieg chirurgiczny, po ktrym pobyt w szpitalu trwa zwykle 2-3 dni. Jednak powikania, jakie mog si pojawi, jeli nie usunie si go na czas, bywaj grone dla ycia.

Pamitaj, e to, gdzie dokadnie boli wyrostek, zaley od jego pooenia, a to, w ograniczonym wprawdzie zakresie ale jednak, jest spraw indywidualn. Zwykle problem dotyczy ludzi modych, jednak moe wystpi w kadym wieku (jeli jeszcze ci wyrostka nie wycito).

W rodkowej czci brzucha czsto dokucza jelito cienkie, ale zwykle nie zapowiada to powanych problemw ze zdrowiem W rodkowej czci brzucha czsto dokucza jelito cienkie, ale zwykle nie zapowiada to powanych problemw ze zdrowiem grafiki gazeta.pl, Shutterstock

7. Brzuch boli wok ppka, zwykle jednak poniej odka

Bl brzucha jest najczciej kolkowy, przemieszczajcy si. Towarzysz mu wzdcia, mdoci, biegunka.

To moe by:

dolegliwo ze strony jelita cienkiego

Jelito cienkie w zasadzie nie choruje powanie, a jeli w ogle, to objawy szybko mijaj. Dolegliwoci agodz zika i leki, takie same, jak przy zatruciu pokarmowym. Jeli jednak systematycznie dokuczaj ci ble jelitowe lub pojawiaj si inne niepokojce objawy (patrz pierwszy slajd), skontaktuj si z gastrologiem (skierowanie wystawia lekarz pierwszego kontaktu).

Gastrolog przede wszystkim sprawdzi (np. za pomoc badania rentgenowskiego z kontrastem), czy w jelicie nie ma przeszkody, ktra utrudnia przesuwanie si pokarmu. Przepisze take leki, ktre usprawni prac jelit.

Wicej na ten temat:

Guzy NET: grone nowotwory, ktre udaj inne choroby

Bl w dole brzucha, raczej centralny, powyej spojenia onowego, czsto oznacza problemy z jelitem grubym Bl w dole brzucha, raczej centralny, powyej spojenia onowego, czsto oznacza problemy z jelitem grubym grafiki gazeta.pl

8. Boli rodkowa cz brzucha i niej

Bl brzucha jest niezbyt nasilony, dugotrway lub napadowy, kolkowy. Towarzysz mu wzdcia, uczucie dyskomfortu, 'przelewanie' w brzuchu, rzadko gorczka. Pojawiaj si biegunki albo zaparcia, czasem jedno i drugie, naprzemiennie. W stolcu mona czasem zaobserwowa luz lub krew.

Krew w stolcu: o czym wiadczy jej kolor?

To moe by:

dolegliwo ze strony jelita grubego

W razie takiego blu brzucha najlepiej nie zwleka z wizyt u gastrologa. Takie objawy nie musz oznacza powanego schorzenia lecz dla pewnoci trzeba wykona szczegowe badania.

Gastrolog zleci wykonanie bada, ktre pozwalaj ustali, co dzieje si w twoim jelicie, np. rektoskopi (badanie kanau odbytu) lub kolonoskopi (badanie wntrza jelita) i na tej podstawie zdecyduje o dalszym leczeniu. Moliwe, e rdem kopotw jest stan zapalny, grony, bo nieleczony moe prowadzi do zmian nowotworowych. Coraz wicej osb cierpi na zesp jelita wraliwego. To mit, e tej choroby nie trzeba leczy. Wprawdzie czsto, by ograniczy dolegliwoci czasami wystarcza zmiana diety lub przyjmowanie lekw poprawiajcych prac jelit, jednak dziaa naley (wszystko o zespole jelita draliwego)

Bl brzucha w dolnej jego czci czsto oznacza problemy z drogami moczowymi i ukadem rozrodczym Bl brzucha w dolnej jego czci czsto oznacza problemy z drogami moczowymi i ukadem rozrodczym grafiki gazeta.pl, Shutterstock

9. Boli d brzucha i nieco po bokach, czasem take pod ebrami

Blowi brzucha towarzysz plamienia i upawy z drg rodnych, pieczenie lub swdzenie okolic pochwy. Czsto bl podbrzusza jest jednak jedynym objawem. Nie musi by bardzo dokuczliwy, czasem nasila si przed miesiczk lub w jej trakcie.

To moe by:

infekcja w ukadzie rozrodczym

Najwyszy czas odwiedzi ginekologa. Badanie w gabinecie, ewentualnie usg i wymazy, pozwol wykry przyczyn kopotw. Zazwyczaj to infekcja, ale za dolegliwociami moe te kry si torbiel czy endometrioza. Leczenie infekcji drg rodnych nie jest zazwyczaj trudne, jednak trzeba je przeprowadzi jak najszybciej i do koca, gdy powikaniem stanw zapalnych bywaj trwae uszkodzenia narzdw, wymagajce nawet ich usunicia (np. jajnika) i trudnoci z zajciem w ci.

Wicej na ten temat:

Dlaczego trzeba chodzi do ginekologa

"Trudne dni" zdecydowanie za trudne

Jeli poza blem brzucha pojawiaj si trudnoci przy oddawaniu moczu to moe by zapalenie drg moczowych Jeli poza blem brzucha pojawiaj si trudnoci przy oddawaniu moczu to moe by zapalenie drg moczowych grafiki gazeta.pl, Shutterstock

10. Brzuch boli tu nad spojeniem onowym, w podbrzuszu, ale czsto obejmuje te d plecw

Bl brzucha jest silny, czsto towarzyszy mu pieczenie przy oddawaniu moczu i potrzeba czstszego oddawania moczu, masz trudnoci z oprnieniem pcherza do koca. W moczu mog pojawi si drobinki krwi.

To moe by:

infekcja lub kamica w ukadzie moczowym

Ta dolegliwo u kobiet, zwaszcza, gdy bl brzucha jest jedynym objawem, bywa czsto mylona z problemami ginekologicznymi. Zdarza si zreszt, e kopoty wystpuj cznie, s ze sob powizane.

Warto jak najszybciej odwiedzi lekarza pierwszego kontaktu oraz wykona badanie oglne moczu i posiew. Na podstawie tych wynikw lekarz wstpnie oceni czy moe leczy ci samodzielnie (np. np. antybiotykiem, agodnymi rodkami zioowymi), czy wymagasz dokadniejszych bada (np. usg), czy te potrzebujesz konsultacji u specjalisty: urologa (np. przy podejrzeniu kamicy) czy nefrologa (np. przy przewlekym stanie zapalnym). Niewykluczone, e konieczne bdzie take leczenie u ginekologa.

Wicej na ten temat:

Nie lekcewa infekcji drg moczowych