Ttniak aorty: przyczyny, objawy, leczenie

Ttniak aorty, czyli uwypuklenie ttnicy, powikszajce rednic naczynia krwiononego o ponad poow, dotyka najczciej osoby ze zmianami miadycowymi lub zwyrodnieniowymi. Moe by take uwarunkowany genetycznie. Ryzyko powstania ttniaka aorty ronie z wiekiem. Do rozwoju ttniaka przyczynia si take palenie papierosw.

Ttniak aorty - co to oznacza?

Zacznijmy od przypomnienia, co to jest aorta. To gwna ttnica w naszym ciele, ktrej odgazienia rozprowadzaj krew ttnicz do wszystkich narzdw i tkanek. Rozpoczyna si w lewej komorze serca i najpierw nosi nazw aorty wstpujcej, nastpnie aorta zatacza uk i zaczyna si najdusza jej cz - aorta zstpujca, ktra z kolei dzieli si na cz piersiow i cz brzuszn aorty.

Aorta, wychodzca z serca, ma okoo 40 mm rednicy i stopniowo si zwa. Powolne rozszerzanie si aorty jest normalne i spowodowane jest starzeniem si organizmu oraz utrat elastycznoci naczy krwiononych i podnoszeniem si cinienia ttniczego. O ttniaku aorty mwimy, gdy w jakim fragmencie dochodzi do jej poszerzenia o minimum 50 proc. Jest to proces, ktra przebiega "w ukryciu", to znaczy, e na pocztku nie daje adnych objaww. Jednak powikszajcy si stale ttniak aorty to potencjalna bomba, ukryta w naszym ciele. Moe bowiem doj do pknicia nadmiernie powikszonego naczynia krwiononego i wylania si krwi ttniczej do jamy ciaa. Dochodzi wtedy do zagroenia ycia czowieka.

Ttniak aorty - przyczyny i typy ttniakw

Ttniak aorty jest powodowany gwnie miadyc, nadcinieniem ttniczym oraz urazami mechanicznymi. W niewielu przypadkach ttniaka aorty wywouj take choroby genetyczne, powodujce wadliw budow naczy, takie jak zesp Marfana i zesp Ehlersa i Danlosa. Ponadto do rozwoju ttniaka aorty przyczyniaj si niektre choroby autoimmunologiczne: olbrzymiokomrkowe zapalenie ttnic i choroba Takayasu, choroby powodujce stany zapalne, czyli kia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, sepsa.

Ze wzgldu na przyjmowany ksztat ttniaki aorty mog by workowate i wrzecionowate. Natomiast, biorc pod uwag lokalizacj ttniaka, mwimy o ttniaku aorty piersiowej, ttniaku aorty brzusznej oraz o ttniaku piersiowo-brzusznym.

Jest jeszcze trzeci podzia, na ttniaki aorty prawdziwe, czyli takie, w ktrych nie doszo do przerwania cigoci ciany naczynia krwiononego, ale do jej uwypuklenia oraz ttniaki rozwarstwiajce, gdy pka wewntrzna cianka naczynia krwiononego i krew przedostaje si midzy warstwy naczynia.

Ttniak aorty - czynniki ryzyka

Ttniak aorty dotyka czciej:

Zobacz wideo

Ttniak aorty - objawy

Ttniak aorty piersiowej daje nastpujce objawy:

  • silny przeszywajcy bl w klatce piersiowej i bl plecw
  • duszno, kaszel, chrypka, zaburzenia poykania, krwioplucie
  • nawracajce zapalenia puc
  • obrzk i zaczerwienienie szyi i twarzy, obrzk rk
  • poszerzenie y szyjnych i y powierzchniowych klatki piersiowej

Ttniak aorty brzusznej moe rozwija si bez objaww i bywa wykrywany dopiero przy okazji bada USG. Objawia si najczciej dopiero, gdy jest ju duy i powoduje stay, gniotcy bl w dole brzucha.

Natomiast pknicie ttniaka jest miertelnie grone. Nage pkniecie ttniaka aorty powoduje ogromny, rozrywajcy bl w klatce piersiowej lub w brzuchu, spadek cinienia ttniczego, tachykardi (zbyt szybkie bicie serca), wstrzs, utrat przytomnoci.

Ttniak aorty piersiowej pka zazwyczaj do jamy opucnej, rdpiersia lub worka osierdziowego lub do przeyku, natomiast ttniak aorty brzusznej pka do przestrzeni zaotrzewnowej, do jawy otrzewnej oraz do dwunastnicy.

Ttniak aorty - rozpoznanie i leczenie

Ttniaki aorty s trudne do wykrycia. Dochodzi do tego zazwyczaj przypadkowo, w trakcie innych bada. W celu zdiagnozowania ttniaka zleca si RTG klatki piersiowej, echokardiografi, USG przezprzeykowe, USG jamy brzusznej oraz angiografi. W przypadkw mniejszych ttniakw konieczna jest wieloletnia obserwacja i monitorowanie stanu zdrowia. Due ttniaki, groce pkniciem, s usuwane chirurgicznie, a w miejsce wycitego fragmentu naczynia krwiononego wszczepia si protez z tworzywa sztucznego. Raczej nie operuje si ttniakw o rednicy mniejszej ni 4 cm. Przy ttniakach rozwarstwiajcych si zszywa si cianki naczynia krwiononego.

Przy ttniakach nieoperacyjnych leczy si zapobiegawczo choroby, bezporednio zwizane ze stanem ttnic, takie jak miadyca i nadcinienie.