Zaburzenia pamici u dzieci i dorosych - przyczyny, leczenie

Zaburzenia pamici u dzieci i dorosych mog mie rnorakie przyczyny. Zaburzenia pamici zdarzaj si, w niewielkim stopniu, kademu z nas. Mog by efektem stresu, zmczenia, dekoncentracji. Powane zakcenia pamici mog jednak oznacza grone i czasem nieodwracalne choroby. Do zaburze pamici dochodzi take w wyniku urazw psychicznych, traumy czy wypadku.

Zaburzenia pamici - co to jest pami?

Pami to umiejtno organizmu do zapamitywania, magazynowania i odtwarzania informacji. Orodki pamici znajduj si w mzgu.

Pami dzieli si zazwyczaj na dwa podstawowe rodzaje: pami krtkotrwa oraz pami dugotrwa. Pami krtkotrwaa, a jej ramach tzw. pami operacyjna (robocza), polega na chwilowym przechowywaniu informacji niejako "pod rk", w celu wykonania jakie czynnoci lub operacji mylowej. Powtarzanie informacji prowadzi do jej zapisania w pamici dugotrwaej.

Pami dugotrwaa moe by opisowa (deklaratywna), czyli wiadoma faktw, zdarze, nazw i wasnej historii oraz niewiadoma (niedeklaratywna), w ramach ktrej przechowywana jest wiedza o tym, jak dziaa.

Za pami i uczenie si odpowiedzialne s rne czci mzgu, nie do koca jeszcze rozpoznane przez nauk. I tak: cz patu ciemieniowego odpowiada za wykonywania ruchw wyuczonych, przednia cz patu ciemieniowego to orodek dotyku, pat potyliczny pomaga zrozumie, co wanie widzimy, okolice skroni to orodek zrozumienia i pamici dwikw, tylna cz jest odpowiedzialna za mow.

Zaburzenia pamici u dzieci i dorosych - rodzaje zaburze

Zaburzenia pamici dzieli si na dwie kategorie: ilociowe i jakociowe.

Zaburzenia ilociowe (zwane te dysmnezj) to hiperamnezja (super pami), hipoamnezja (niewielkie kopoty z zapamitywaniem) oraz amnezja (czyli cakowita utrata pamici, dotyczca jakiego zdarzenia lub okresu czasu).

Jakociowe zaburzenia to: zudzenia pamici, kryptomnezje (niewiadome przypisywanie sobie sw i czynw innych osb), konfabulacje (gdy luki w pamici uzupeniane s zdarzeniami zmylonymi).

Zaburzenia pamici u dzieci i dorosych - przyczyny

Powane zaburzenia pamici powodowane s najczciej schorzeniami mzgu, ukadu nerwowego oraz innymi dysfunkcjami organizmu. Istnieje jednak take inna kategoria przyczyn zaburzenia pamici, i to zarwno u dzieci, jak i u dorosych, majca swoje rdo w psychice czowieka. Zaburzenia i luki w pamici (amnezja) bywaj wynikiem szczeglnie mocnych przey, doznanej traumy w wyniku napaci, gwatu czy wypadku. Wszelkiego rodzaju urazy gowy, po upadku lub kraksie, take mog przyczyni si do pniejszych problemw z pamici.

Zobacz wideo

Zaburzenia pamici u dorosych - przyczyny

Zaburzenia pamici krtkotrwaej przydarzaj si kademu z nas. Jeeli jednak przez chwil skupimy si na ostatnich wydarzeniach, zazwyczaj udaje nam si odtworzy kolejno zdarze i przypomnie sobie szczegy, na przykad gdzie zaparkowalimy samochd albo - najpospolitszy przykad - gdzie zostawilimy klucze.

Zaburzenia pamici zaczynaj si, gdy nie jestemy w stanie przypomnie sobie w aden sposb, niedawnych zdarze. Nie ma jeszcze powodu do niepokoju, jeeli nie pamitamy wszystkich szczegw, poniewa bylimy skoncentrowani na innej czynnoci, ktra nas "wcigna". W takiej sytuacji niektre informacje mogy zosta umkn naszej uwadze. Niestety, dotyczy to take depresji, ktra zaburza procesy poznawcze i pami.

Pami z wiekiem zaczyna dziaa coraz gorzej. Zazwyczaj wolniej si uczymy i potrzebujemy wicej czasu na zapamitanie szczegw, ni wtedy, gdy bylimy modzi. Takie osabienie pamici dotyczy nas w rnym stopniu i w niewielkim nasileniu nie powinno budzi nadmiernego niepokoju.

Jeeli jednak zaburzenia pamici pogbiaj si, prowadz do zaburzenia pamici zwanego otpieniem starczym (demencj).

Demencja starcza oznacza znaczne obnienie sprawnoci intelektualnej i wystpuje najczciej w podeszym wieku. W modszym wieku do demencji moe doj w wyniku uszkodzenia mzgu, infekcji, depresji, choroby alkoholowej lub stwardnienia rozsianego.

Demencja to zaburzenia zarwno pamici, jak i funkcji poznawczych. Choroba zaburza postrzeganie rzeczywistoci, chory traci orientacj czasu i przestrzeni. Powoli zapomina, jaki jest wanie dzie, jak trafi do domu, nie pamita nazw przedmiotw. Pojawiaj si problemy z pisaniem, liczeniem, a nawet z mow. Chory moe sta si apatyczny lub przeciwnie - agresywny. Otpienie starcze bywa wynikiem innych chorb, takich jak: choroby neurodegeneracyjne (choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, choroba Picka, plsawica Huntingtona), a take AIDS, zesp przedotpienny oraz hiponatremia. Otpienie starcze dotyka okoo 1 proc. populacji i wystpuje najczciej po 60 roku ycia.

Zaburzenia funkcji poznawczych mzgu mog by spowodowane take: chorobami tarczycy, wtroby, nerek, zakaeniami bakteryjnymi, takimi jak kia, grulica oraz chorobami mzgu (guzy, ropnie, krwiaki, wodogowie) oraz niedoborami witamin z grupy B.

Zaburzenia pamici wystpuj czasem po zayciu niektrych lekw, w tym psychotropowych, przeciwdrgawkowych, znieczulajcych oraz na nadcinienie ttnicze. Ponadto zaburzenia pamici wywouj zatrucia, na przykad alkoholowe, zatrucie metalami cikimi, pestycydami i innymi toksycznymi zwizkami chemicznymi.

Zaburzenia pamici - leczenie

Jeeli sami zauwaamy u siebie objawy zaburze pamici, w pierwszej kolejnoci postarajmy si dociec, kiedy i w jakich okolicznociach si to zdarza. czasami wystarczy zmiana trybu ycia i solidny odpoczynek, aby kopoty z pamici miny. Gdy to otoczenie, rodzina czy znajomi, zauwaaj u nas luki w pamici, a my nie jestemy ich wiadomi, potrzebna nam porada specjalisty neurologa. Take kada gwatowna zmiana, szybko postpujca utrata pamici, wymaga zbadania przez lekarza.

Wykonuje si wtedy szereg bada, majcych pomc w postawieniu diagnozy: badania laboratoryjne krwi, badanie funkcji nerek, wtroby, tarczycy, badanie stenia witaminy B12, tomografi komputerow lub rezonans magnetyczny. Badane s funkcje poznawcze, do czego wykorzystuje si specjalne testy (tzw. przesiewowe badanie testowe). Konieczne jest badanie neurologiczne oraz psychiatryczne, aby zdiagnozowa depresje lub inne dysfunkcje psychiczne, mogce sta za utrat pamici.

Wykrycie przyczyny utraty pamici umoliwia wdroenie odpowiedniego leczenia, ktre moe spowolni rozwj choroby.