Bl neuropatyczny: objawy, leczenie

Bl neuropatyczny jest blem typu przewlekego (czyli trwajcego co najmniej 3 miesice z okresami zaostrze oraz remisji), powstajcym w wyniku uszkodzenia lub choroby ukadu nerwowego. Ukad nerwowy jest zoonym systemem, ktry kontroluje wszystkie procesy zachodzce w organizmie. Dziki niemu moliwe jest odbieranie sygnaw ze rodowiska zewntrznego, jak i z wewntrz organizmu oraz reakcja na nie.

Bl neuropatyczny nie jest chorob, ale kwalifikuje si go jako zesp objaww mniej lub bardziej specyficznych, ktre mog by spowodowane rnymi czynnikami.

Bl neuropatyczny jest skutkiem wielu procesw patologicznych pojawiajcych si w wyniku zaburzenia pracy ukadu nerwowego.

Bl neuropatyczny - diagnostyka

Aby rozpozna bl neuropatyczny naley przeprowadzi bardzo szczegowy wywiad zdrowotny z chorym. Bardzo wan informacj jest czas trwania i charakterystyka blu (jego natenie, zmienno, sposb odczuwania), objawy towarzyszce. Kolejnym wskazaniem jest badanie neurologiczne, ktre powinno ocenia odczuwanie dotyku, blu, temperatury oraz wibracji. Badanie ma na celu ocen obecnoci objaww negatywnych oraz pozytywnych, niezbdnych do postawienia diagnozy.

Ilociowa ocena czucia - jest metod pomiaru progu odczuwania w odpowiedzi na bodce zewntrzne. Jest ona wykorzystywana do oceny blu jak i do uzupeniania badania neurologicznego. Czsto do diagnozy wykorzystuje si take laboratoryjne metody badania przewodnictwa nerwowego.

Bl neuropatyczny - przyczyny

Bl neuropatyczny powstaje wskutek uszkodzenia nerwu lub osonki mielinowej. Moe pojawi si w wyniku przebytych chorb takich jak neuropatia cukrzycowa, ppasiec czy polineuropatie (uszkodzenie wielu nerww), ktre mog mie zwizek z alkoholem lub leczeniem onkologicznym.

Czasami bl neuropatyczny moe wystpi po operacjach (w miejscu blizny), w wyniku urazw lub zmian w okolicach krgosupa szyjnego i ldwiowego. Ble fantomowe (odczuwane po amputacjach) take s rodzajem blu neuropatycznego. Nieleczony bl neuropatyczny moe trwa do koca ycia i nasila si wraz z upywem czasu, skutkujc pojawieniem si upoledzenia, a nawet inwalidztwa. Wedug przeprowadzonych bada wnioskuje si, e bl neuropatyczny dotyka ok 1,5-7,5 proc. populacji europejskiej.

Pojawienie si blu neuropatycznego zaley od upoledzenia procesw przekanictwo nerwowego. Objawy blu zale od czasu ich powstania, miejsca uszkodzenia nerwu, przyczyny wywoywanego blu, chorb wspistniejcych, czynnikw psychicznych.

Przyczyn blu neuropatycznego moe by radioterapia miejscowa w postpujcym zwknieniu splotu ramiennego podczas leczenia raka sutka oraz chemioterapia wskutek leczenia choroby nowotworowej.

Objawy blu neuropatycznego

Bl neuropatyczny najczciej powoduje uczucie pieczenia i mrowienia. Jego objawy czsto opisywane s jako bl stay, kujcy, czasem okrelany jako podobny do blu odczuwanego podczas poraenia prdem elektrycznym. Zazwyczaj jest zlokalizowany gboko, powodujcy uczucie silnego ucisku. Blowi czsto towarzysz ble napadowe, przebijajce, krtkotrwae i bardzo silne. Czsto pojawia si take allodynia - bl spowodowany niebolesnym bodcem, ktry u zdrowych ludzi nie powoduje adnej reakcji np. dotyk. Mog wystpi take deficyty ruchowe oraz hipoalgezja, czyli osabienie czucia oraz mini, a take sprawnoci w okolicach wystpowania uszkodzonego nerwu. Cech charakterystyczn blu s take zaburzenia wspczulne takie jak obrzki, potliwo czy wystpienie osteoporozy, parestezje i upoledzenia czucia.

Bl neuropatyczny bardzo czsto ma negatywny wpyw na chorego, czsto uniemoliwiajc codzienne funkcjonowanie oraz obniajc komfort ycia. Osoby cierpice na ble neuropatyczne czsto maj problemy ze snem, przejawiaj cige zmczenie, maj kopoty z koncentracj i zawroty gowy. Czasem bl moe nasila si do tego stopnia, e uniemoliwia codzienne noszenie ubra.

Typy blu neuropatycznego

Najczciej wystpujce typy blu neuropatycznego to:

  • neuralgia ppacowa - najczciej wystpujce schorzenie po przebytym zakaeniu ppacem. Po przebytej w przeszoci ospie wietrznej oraz po zagojeniu si ran, wirus przedostaje si do zwojw rdzeniowych w ktrych w postaci letalnej (upionej) moe przeczeka kilka lat. Czsto ulega reaktywacji u pacjentw o osabionej odpornoci i schorzeniach immunologicznych (w przypadku nowotworw). Przebyta infekcja wirusowa moe spowodowa uszkodzenie wkiem czuciowych oraz ruchowych. W konsekwencji powstaje zesp blowy okrelany neuropatycznym
  • polineuropatia cukrzycowa - najczciej wystpujce schorzenie wrd cukrzykw, wynikajce z rnych powika choroby. Zazwyczaj objawia si schorzeniem o nazwie polineuropatia czuciowo-ruchowa, ktra powoduje dolegliwoci blowe w dystalnych (kocowych) czciach koczyn. Pacjenci dotknici tym typem blu czsto uskaraj si na symetryczne dolegliwoci blowe objawiajce si pieczeniem czy mrowieniem, pocztkowo w okolicach stp i doni, nasilajce si w nocy lub pod wpywem stresu.
  • bl orodkowy - spowodowany pierwotnym uszkodzeniem orodkowego ukadu nerwowego, zazwyczaj objawiajcy si bdnym odbiorem temperatury. Dolegliwoci mog dotyka czci lub caego ciaa. Najczciej bl orodkowy wystpuje po przebytym udarze mzgu oraz po urazie rdzenia krgowego.
  • Bl neuropatyczny obwodowy - objawy uszkodzenia obwodowych nerww ukadu nerwowego objawiaj si w przebiegu choroby jak jest miadyca, AIDS, szpicak mnogi, bonica, nowotwory, reumatoidalne zapalenie staww, twardzica lub tocze.

Leczenie blu neuropatycznego

Leczenie blu neuropatycznego opiera si na zastosowaniu terapii skojarzeniowej. W tym celu stosuje si leki z rnych grup, o rnym mechanizmie dziaania tj. leki przeciwblowe oraz koanalgetyki - leki stosowane w schorzeniach narzdowych oraz ukadowych, wspomagajce efekt przeciwblowy. Bardzo czsto w farmakoterapii stosuje si leki opioidowe, podawane w duych dawkach, steroidy, leki przeciwdepresyjne a take przeciwdrgawkowe.

Gwn przyczyn stosowania opioidw jest dziaanie przeciwblowe, najczciej chorym podaje si morfin oraz fentanyl. Leki te dziaaj depresyjnie na orodek oddechowy, zmniejszajc dusznoci, jednak ich przedawkowanie moe doprowadzi do mierci.

Podawanie lekw przeciwdrgawkowych polega na zmniejszaniu pobudliwoci neuronalnej.

W przypadku cikich przypadkw choroby, pomocne moe okaza si zastosowanie metody leczenia alternatywnego jak akupunktura, ktra pomaga w leczeniu blw koczyn, szczeglnie po przebytym ppacu.

Inn metod jest zioolecznictwo, ktre w agodzeniu dolegliwoci blowych wykorzystuje liczne zioa i olejki. S to jednak metody leczenia medycyn niekonwencjonaln, ktre mog jedynie wspomaga leczenie farmakologiczne i nie powinny by stosowane jako odrbna forma terapii.

5 prostych bada, ktre ratuj nam ycie