Czym jest miażdżyca i kiedy nam grozi?
Miażdżyca oznacza pogrubienie lub stwardnienie tętnic spowodowane nagromadzeniem się płytki miażdżycowej na wewnętrznej wyściółce tętnicy. Czym jest płytka miażdżycowa? To złogi składające się z substancji tłuszczowych (cholesterolu), komórkowych produktów przemiany materii, wapnia i fibryny. Gdy osiądą w tętnicach, pogrubiają i usztywniają ściankę tętnicy. Zmniejsza to przepływ krwi, a więc dopływ tlenu oraz składników odżywczych do najważniejszych narządów oraz kończyn. Nie do końca wiadomo, jak dokładnie rozpoczyna się ten proces i co go inicjuje. Istnieją jednak pewne czynniki ryzyka, wśród których wymienia się:
- wysoki poziom cholesterolu LDL ("złego cholesterolu) i trójglicerydów we krwi
- wysokie ciśnienie krwi
- palenie papierosów
- cukrzyca
- otyłość
- brak aktywności fizycznej
- dieta bogata w tłuszcze nasycone
Miażdżyca postępuje zwykle powoli (choć nie zawsze) i niesie ze sobą ryzyko poważnych, zagrażających życiu schorzeń, w tym zawału serca, udaru mózgu, tętniaka lub zakrzepu krwi. Pęknięcie płytki miażdżycowej lub erozja (gdy komórki śródbłonka wokół płytki ulegają zużyciu) mogą doprowadzić do powstania zakrzepu. Taki skrzep blokuje wówczas przepływ krwi i może prowadzić do zawału serca lub udaru mózgu.
Nagromadzenie się blaszki miażdżycowej w tętnicach zmniejsza światło tętnic, a więc utrudnia przepływ krwi, co prowadzi do niewydolności serca i może skończyć się zawałem. Odcięcie dopływu krwi do mózgu grozi udarem, a zablokowanie tętnic kończyn dolnych jest przyczyną bólu oraz problemów z chodzeniem. To tak zwana miażdżyca nóg.
Jakie są objawy miażdżycy?
Ważne jest, aby pamiętać, że objawy mogą się różnić w zależności od dotkniętej tętnicy i mogą przypominać inne choroby serca, w tym chorobę wieńcową.
Objawy choroby wieńcowej, czyli choroby niedokrwiennej serca, to tak zwana dławica piersiowa, duszności i ból w piersiach nawet podczas niewielkiej aktywności fizycznej (opisywane jako uczucie silnego ucisku, gniecenia w klatce piersiowej). Ten stan może skończyć się zawałem serca. Ponadto miażdżyca grozi niedokrwieniem krezki, czyli tętnic odpowiedzialnych za zaopatrywanie jelit w krew. Objawy to: ból lub skurcze brzucha po jedzeniu, wzdęcia, nudności i wymioty, biegunka, niezamierzona utrata masy ciała spowodowana strachem przed bólem po jedzeniu. Ponadto grozi nam udar mózgu przemijający napad niedokrwienny mózgu oraz choroba tętnicy szyjnej.
Miażdżyca, która zaatakuje tętnice obwodowe prowadzi do miażdżycy nóg i powoduje następujące objawy:
- bolesne skurcze mięśni łydek w trakcie wysiłku fizycznego, zwane chromaniem przestankowym, pojawiające po przejściu pewnego, coraz mniejszego dystansu
- nocne bóle nóg (łydek, podudzi, czasem też biodra)
- drętwienie nóg
- osłabienie mięśni w nogach
- wolne gojenie się ran na kończynach dolnych
- zmianę zabarwienia nóg - skóra jest sina, zaatakowana miażdżycą noga ma niższą temperaturę niż reszta ciała
- stratą owłosienia na nogach
- wolniejszym rośnięciem paznokci u nóg
- mężczyźni mogą cierpieć także na zaburzenia erekcji
Zwężenie tętnicy nerkowej z kolei prowadzi do:
- znacznie podwyższonego ciśnienia krwi, które jest oporne leki
- zmiany w częstotliwości oddawania moczu
- obrzęk ciała
- uczucie senności lub zmęczenia
- bóle głowy
- niewyjaśnionej utraty wagi
- nudności, wymiotów lub utraty apetytu
- nadmiernego przesuszenie skóry, która staje się swędząca
