Piwonia lekarska należy do wielkiej rodziny piwoniowatych
Piwonia lekarska (Paeonia officinalis L.) należy do rodziny piwoniowatych Paeoniaceae. Jej naturalnym środowiskiem jest południowa Europa, Azja środkowo-wschodnia, Ameryka Północna, niektóre regiony Peru. Uprawiana jest jednak jako roślina ozdobna w ogrodach na całym świecie. Istnieje ponad 40 gatunków i 3000 odmian Paeonii. O właściwościach leczniczych piwonii pisał już Hipokrates i Galen. Podobno nazwa rośliny pochodzi od imienia Paeona, który wyleczył nią Hadesa i Aresa, rannych w czasie wojny trojańskiej. Stąd uważano ją za roślinę boską, która w dodatku może uchronić przed demonami i odgonić nocne koszmary.
Ale legendy legendami, a praktyczne zastosowanie piwonii skierowało ją także w stronę kuchni. Nasiona po sproszkowaniu służyły jako przyprawy do potraw. Napar ze sproszkowanego korzenia pito przy kłopotach z wątrobą. Piwonia lekarska miała mieć także działanie rozkurczowe i pomagała w nerwicy żołądka, dnie moczanowej, astmie i chorobach neurologicznych. Picie naparów z piwonii zalecano kobietom w połogu. Korzenie piwonii ceni też tradycyjna medycyna chińska i indyjska.
Piwonia lekarska jako naturalny lek
Surowcem zielarskim są korzeń, kwiat oraz nasiona piwonii. Kwiaty zbiera się w czasie, gdy już są w pełni otwarte, a płatki suszy w warunkach naturalnych lub w suszarniach, w ciemnym i przewiewnym miejscu w temperaturze około 30 stopni C. Nasiona także muszą zostać wysuszone. Korzenie boczne wykopuje się na wiosnę i suszy w temperaturze około 60 stopni pocięte wcześniej na kawałki.
Piwonia lekarska - jakie ma właściwości?
Piwonia lekarska ma w swoim składzie takie substancje czynne jak glikozydy antocyjanowe, czyli peoninę i cyjaninę, a także garbniki, alkaloidy (peregrynina), terpenoidy, flawonoidy (pochodne kemferolu i kwercetyny) oraz pewną ilość cukrów i śluzów.
Te naturalne związki wykazują działanie przeciwskurczowe, zmniejszają napięcie mięśni, działają przeciwzapalnie, uspokajająco i przeciwbólowo. Niektóre zwiększają wydzielanie soków trawiennych, zwężają także naczynia krwionośne i mają właściwości obniżające ciśnienie. Ponadto przyspieszają krzepnięcie krwi oraz wykazują właściwości przeciwbakteryjne.
Piwonia lekarska - zastosowanie lecznicze
- Napary, odwary i nalewki z kwiatów i z nasion zaleca się w chorobach przewodu pokarmowego jako lek przeciwskurczowy, poprawiający wydzielanie soków żołądkowych.
- Napar z kwiatów pomaga w chorobach skóry (atopowe zapalenie skóry), artretyzmie, reumatyzmie (stosowane jako okłady) oraz stosowany wewnętrznie przy dolegliwościach górnych dróg oddechowych, w chorobach układu krążenia, a także przy nadmiernej nerwowości.
- Korzenie piwonii stosuje się jako lek rozkurczowy, a także przy reumatyzmie, dolegliwościach przewodu pokarmowego oraz serca. Napar z korzenia można pić dla złagodzenia migreny i objawów alergii. Korzeń piwonii pomaga ponadto przy zapaleniach skóry, egzemach i hemoroidach.
Piwonii lekarskiej nie mogą spożywać kobiety w ciąży oraz karmiące piersią.
