Atopowe zapalenie skry - objawy, przyczyny, leczenie

Atopowe zapalenie skry (AZS) to choroba skry charakteryzujca si przewlekym stanem zapalnym. Choroba ta zwana jest take wypryskiem atopowym lub egzem. Wykrywana najczciej u noworodkw lub dzieci midzy 6, a 7 rokiem ycia. Jest to jedna z najczciej wystpujcych alergicznych chorb skry, o charakterze nawrotowym.

Zazwyczaj wystpuj cykle wyciszenia objaww na przemian z ich nasileniem. Choroba ta czsto towarzyszy wystpujcym alergiom pokarmowym. W zalenoci od wieku pacjenta, stan zapalny jest umiejscowiony w rnych miejscach. W przypadku osb dorosych najczciej jest to okolica karku, zgicia kolan i okci oraz stopy. U osb cierpicych na AZS czsto pojawia si towarzyszca astma. Chorzy zauwaaj zwizek midzy nasilaniem objaww astmy i jednoczenie objaww AZS.

5 prostych bada, ktre ratuj nam ycie

Atopowe zapalenie skry - przyczyny

Niestety nie mona ustali jednej przyczyny atopowego zapalenia skry. Wedug przeprowadzonych bada wnioskuje si, e najwikszy wpyw maj czynniki genetyczne. Jest to bdna reakcja immunologiczna, zwizana z nieprawidow odpowiedzi odpornociow na mae dawki antygenw. Defekt ten powoduje, e skra jest nadmiernie naraona na dziaajce na ni alergeny, ktre atwiej dostaj si do organizmu, tym samym sprzyjajc rozwojowi atopowego zapalenia skry.

Duy wpyw na rozwj choroby maj rwnie czynniki rodowiskowe, w ktrych mona wyrni zanieczyszczone rodowisko i okrelone warunki klimatyczne. Objawy AZS nasilaj si w wysokiej temperaturze i zwikszonej potliwoci organizmu.

Rozwojowi choroby sprzyjaj przebyte w dziecistwie alergie pokarmowe

Atopowe zapalenie skry (AZS) - objawy

Charakterystycznymi objawami atopowego zapalenia skry s zaczerwienienie i sucho. Pojawia si take swdzenie, uszczenie oraz skonno do nawracajcych zakae bakteryjnych. AZS czsto towarzysz choroby wspistniejce takie jak astma oskrzelowa, przewleky katar sienny, alergiczne zapalenie spojwek.

Przebieg atopowego zapalenia skory jest bardzo zrnicowany, a choroba ta moe utrzymywa si przez cae ycie, z charakterystycznymi okresami remisji i nasileniem objaww.

Kliniczne stadium tej choroby mona podzieli na trzy fazy.

Okres niemowlcy - trwa od urodzenia do ukoczenia drugiego roku ycia. Charakterystyczne objawy to grudki, strupki i naderki, ze zmianami wysikowymi. Wosy dziecka s cienkie, amliwe i matowe. Zmiany atopowe najczciej wystpuj na policzkach, czole i owosionej skrze gowy dziecka. W ciszych przypadkach tej choroby obejmuj tuw, poladki i koczyny. U ok 50 proc.dzieci objawy ustpuj po ukoczeniu drugiego roku ycia. Pojawienie si choroby w wielu niemowlcym zwiksza prawdopodobiestwo rozwoju innych chorb atopowych np. astmy oskrzelowej.

Okres pno-dziecicy - trwa od 3. do 11 roku ycia. Objawy u dzieci starszych w wikszoci widoczne s na rkach, stopach, wok nadgarstkw i kostek, na grzbietach doni i stp. W okolicach zmian skrnych pojawia si powikszenie wzw chonnych.

Okres modzieczy i wieku dojrzaego - pojawia si w okresie dojrzewania (od 12. roku ycia) i czsto trwa do koca ycia. W tej fazie okresy remisji i zaostrze wystpuj naprzemiennie. Skra jest szorstka i sucha, pojawia si lekko brzowe zabarwienie i zgrubienie. Czstymi objawami s nacieki zapalne oraz otarcia naskrka. Zmiany skrne wystpuj symetrycznie, gwnie pojawiaj si na twarzy, na grnych czciach ramion i plecw, na koczynach i grzbietowych powierzchniach rk oraz stp. U chorych pojawia si uporczywy wid,zmczenie i draliwo. 

Atopozwe zapalenie skry - rozpoznanie

Chorob rozpoznaje si na podstawie objaww i wywiadu z chorym. Kryteria diagnostyczne AZS wg Hanifina i Rajka. Gwne objawy AZS:

  • wid
  • przewleky i nawrotowy przebieg
  • charakterystyczna morfologia zmian i ich lokalizacja
  • osobniczy lub rodzinny wywiad atopowy

Objawy mniejsze AZS:

  • sucho skry
  • rybia uska
  • natychmiastowe reakcje skrne
  • podwyszony poziom IgE
  • wczesny wiek wystpienia zmian
  • skonno do nawrotowych zakae skry
  • nieswoisty wyprysk rk i/lub stp
  • wyprysk sutkw
  • zapalenie czerwieni warg
  • nawrotowe zapalenia spojwek
  • fad Dennie-Morgana
  • stoek rogwki
  • zama
  • zacienienie wok oczu
  • upie biay
  • fad szyjny
  • wid po spoceniu
  • nietolerancja pokarmw
  • nietolerancja weny
  • zaostrzenie po zdenerwowaniu
  • biay dermografizm
  • rumie twarzy
  • akcentacja mieszkw wosowych

Do rozpoznania choroby wystarczajce jest spenienie trzech spord 4 gwnych kryteriw. Kryteria mniejsze maj znaczenie uzupeniajce.

Atopowe zapalenie skry gowy

Wystpienie atopowego zapalenia skry w okolicach gowy to jeden z najciszych przypadkw. Zmiany te s typowe szczeglnie dla okresu niemowlcego. Charakterystycznymi objawami to wystpowanie rumieni i sczcych si grudek, o czerwonym zabawieniu. Skra w tych okolicach jest zgrubiaa i uszczca si. Wosy s suche, matowe i amliwe.

W celu leczenia tego typu AZS stosuje si leki immunomodelujce - takrolimus i pimekrolimus. Niestety w tym typie choroby kremy i maci nie przynosz efektw.

Bardzo wana jest rwnie odpowiednia pielgnacja skry gowy oraz stosowanie preparatw zawierajcych mocznik, ktry utrzymuje odpowiednie nawilenie warstwy rogowej naskrka. Zalecane jest mycie skry gowy bez dodatkowych detergentw, w wodzie o temperaturze ciaa. Wosy naley delikatnie suszy, bez pocierania.

Atopowe zapalenie skry - leczenie

Zapobieganie tej chorobie polega na leczeniu objawowym. Przede wszystkim naley utrzymywa prawidow proporcj kwasw omega-3 do omega-6 w diecie. Jeeli czynniki wywoujce chorob s znane, naley je wyeliminowa z otoczenia i diety chorego. Gwne leczenie polega na regeneracji uszkodzonego naskrka, stosujc odpowiednie kremy i maci natuszczajce, a take preparaty steroidowe. Najczciej stosowane s leki przeciwzapalne, przeciwuczuleniowe oraz fototerapia - leczenie wiatem.

Due znaczenie ma rwnie noszenie odpowiednich ubra. Odzie osb chorujcych na AZS powinna by baweniana i oddychajca. Czstym zabiegiem jest zastosowanie bandaowania caego ciaa, w przypadku silnych atakw choroby.

Atopowe zapalenie skry - pielgnacja

Du rol w pielgnacji chorej skry odgrywa jej systematyczne nawilanie i natuszczanie. Kpiel powinna trwa od kilku do kilkunastu minut, w temperaturze ok 33-34 st. W zalenoci od nasilenia choroby, natuszczanie mona zacz ju w trakcie kpieli, dodajc do wody odpowiednie emulsje i oleje o naturalnym pH (5,5), ktre wpywaj take na zmniejszenie dolegliwoci zwizanych ze widem.

Skr naley osusza delikatnym i mikkim rcznikiem, bez jej zbdnego pocierania. Kolejnym etapem jest odpowiednie nawilenie i natuszczenie skry, do ktrego nadaj si naturalne i agodne kremy/ oleje zawierajce lanolin, parafin, olej lniany lub oliw z oliwek, a take zastosowanie odpowiednich lekw.

Chorzy cierpicy na atopowe zapalenie skry powinni ograniczy uywanie perfumowanych myde i eli, soli kpielowych i aromatyzowanych produktw kosmetycznych.