Garbniki - rodzaje i waciwoci

Garbniki s to substancje chemiczne pochodzenia naturalnego lub syntetycznego. Od wiekw naturalne garbniki uywane byy przez ludzi do wyprawiania skry. Garbniki wi bowiem kolagen (biako) znajdujce si w skrze, sprawiajc, e staje si ona mikka i trwaa. Garbniki rolinne, nazywane take taninami, to jedna z substancji aktywnych w zioach. To midzy innymi taninom zioa zawdziczaj swoje specyficzne waciwoci. Taniny znajdziemy w zioach, ale take w herbacie, kawie, owocach granatu i w wielu innych rolinach. Garbniki nadaj rolinie gorzkawego lub cierpkiego posmaku. Maj waciwoci bakteriobjcze, przeciwzapalne i cigajce. Wykorzystuje si je w zioolecznictwie oraz w kosmetologii.

Rodzaje garbnikw

Ze wzgldu na pochodzenie wyrnia si:

  • garbniki nieorganiczne (mineralne), takie jak chromiany, gliniany oraz elaziany
  • garbniki organiczne, a wrd nich garbniki naturalne (garbniki rolinne, taniny) oraz garbniki zwierzce (tran)
  • garbniki syntetyczne (syntany, aldehydy alifatyczne)

Dla celw kosmetycznych i leczniczych wykorzystujemy przede wszystkim garbniki rolinne, czyli taniny.

Garbniki - do czego su w rolinie?

Natura wyposaya roliny w garbniki po to, aby mogy broni si przed zjedzeniem przez rolinoercw. Gorzki smak, ktrym tanina nasyca rolin, odstrasza zwierzta, a rolina moe przetrwa na tyle dugo, aby moga si rozwin i rozmnoy. Garbniki pomagaj ponadto rolinie zwalcza atakujce j bakterie i grzyby. Zatem, taniny to element systemu obronnego w wiecie rolin.

Garbniki rolinne - dziaanie

Garbniki rolinne, nazywane take taninami, to jedna z substancji aktywnych w zioach. To midzy innymi taninom zioa zawdziczaj swoje specyficzne waciwoci.

Taniny znajdziemy w wielu zioach si, ale take w herbacie, kawie, owocach granatu i w wielu innych rolinach. Nadaj rolinom gorzkawego lub cierpkiego posmaku.

Waciwoci garbnikw czowiek wykorzystywa od dawna. Jakie cechy garbnikw rolinnych s dla nas najistotniejsze?

  • Garbniki zawarte w zioach maj dziaanie antybakteryjne, dziki temu pomagaj goi si ranom.
  • Taniny wykazuj te dziaanie przeciwzapalne.
  • Dobrze wpywaj na ukad odpornociowy czowieka.
  • Przeciwdziaaj alergiom.
  • Wpywaj na prac ukadu pokarmowego i mog nam pomc przy kopotach trawiennych, nieycie, zatruciach czy te biegunkach.
  • Dziki garbnikom zioa maj zbawienny wpyw na ukad pokarmowy przy niewielkich krwawieniach oraz chorobie wrzodowej odka.  

Dziaanie zewntrzne

Garbniki maj waciwoci cigajce skr. Pomagaj przy kopotach z cer: zwalczaj wypryski, owrzodzenia, agodz podranienia oraz niweluj pieczenie czy swdzenie skry. Dziki waciwociom antybakteryjnym chroni skr, maj te dziaanie wzmacniajce. Zmniejszaj wydzielanie potu. A take - walcz z wolnymi rodnikami.

5 domowych sposobw na zagodzenie uksze owadw - przetestuj i wybierz najlepszy dla siebie

Garbniki - zastosowanie

Ekstrakty z rolin, zawierajcych szczeglnie duo tanin, wykorzystuje si w produkcji szamponw, tonikw, antyperspirantw oraz eli do rk lub kpieli. W pynach do higieny intymnej taniny wpywaj na ich agodne dziaanie antybakteryjne i kojce. Ponadto taniny znajdziemy w skadzie preparatw na problemy skry trdzikowej i tustej oraz w rodkach agodzcych ukszenia owadw.

Gdzie szuka garbnikw rolinnych?

Najwicej garbnikw znajduje si w dziurawcu, rzepiku, piciorniku, owocach czarnej porzeczki. Sporo garbnikw maj licie jeyny, licie orzecha woskiego. Ponadto taniny zawiera kora dbu, wierzby, kasztanowca, wierka i modrzewia. W mniejszych ilociach tanin znajdziemy w wielu rolinach.