Cytrusy: fakty i mity

W naszym klimacie wydają się być najlepszym źródłem witamin od późnej jesieni aż do lata. Uchodzą za szczególnych sprzymierzeńców w walce z infekcjami wirusowymi. Zarazem cytryny, mandarynki czy pomarańcze są uważane za jedne z najgroźniejszych alergenów. Jaka jest prawda? Warto jeść czy nie?
Dołącz do serwisu Zdrowie na Facebooku!

Dla organizmu lepsze od owoców egzotycznych są krajowe



PRAWDA

Analizując dwa gatunki roślin jedynie pod kątem ich ilościowych walorów odżywczych, niejednokrotnie obserwujemy, że "obce" jest lepsze od "swojskiego". To jednak za duże uproszczenie. Kiedy spożywamy konkretne produkty rzeczywiście istotne jest, co konkretnie zawierają, ale także i to, jak nasz organizm poradzi sobie z przyswajaniem wszystkich składników i jak będzie na nie reagował.

Dowiedziono naukowo, że naturalne produkty, typowe dla danego klimatu, są najlepiej dostosowane do potrzeb ludzi w nim żyjących od pokoleń. Przez setki lat nasi przodkowie, a także ich organizmy, uczyły się właściwie wykorzystywać i przetwarzać to, czym obdarowywała natura. Ewolucja to proces promujący najlepiej przystosowanych. Skutki? Wśród rodzimych mieszkańców krajów śródziemnomorskich znacznie rzadziej niż gdzie indziej zdarzają się alergie na owoce morza czy oliwki, a Polakom częściej szkodzi mandarynka niż jabłko.

Oczywiście, oswajamy się z produktami importowanymi, doceniamy walory innych kuchni, ale trzeba pamiętać, że z punktu widzenia biologii takie produkty to wciąż nowość, wręcz rewolucyjna, na którą organizmy bardziej wrażliwe, gorzej się adaptujące, nie muszą być przygotowane.

Obfitość witaminy C w cytrusach jest nie do pobicia dla innych owoców czy warzyw

MIT

Jeśli wierzysz, że ci, którzy nie mogą jeść cytrusów, są skazani na niedobór witaminy C., mylisz się. Godnych zastępców jest wielu, niektórzy nawet dostępni za darmo. Owoce dzikiej róży, pospolitego krzaku, rosnącego w Polsce na łąkach i polach, zawierają 30 razy więcej witaminy C od cytryny. Wprawdzie dzika róża nie nadaje się do jedzenia na surowo, ale i przetworzona wciąż pozostaje doskonałym źródłem witaminy C. Przereklamowaną cytrynę wyprzedzają też czarne porzeczki (prawie cztery razy więcej wit.), czerwona papryka (trzy razy), a nawet kalafior i szpinak (o ok. 50% więcej witaminy C.).

Alergik nie musi bać się niedoborów tej witaminy, jeśli ma w miarę urozmaiconą dietę. Witamina C jest powszechnie dostępna. Zawierają jej całkiem sporo czerwone porzeczki, rzeżucha, truskawki, brokuły, kapusta, pomidory, a nawet ziemniaki.

ABC witamin

Jeśli w dzieciństwie nie mieliśmy uczulenia na cytrusy, nie wystąpi i w dorosłym życiu

PÓŁPRAWDA

Prawdopodobieństwo jest bardzo niewielkie, ale istnieje. Zasadniczo wszelkie alergie pokarmowe dotyczą głównie dzieci. Z wiekiem (zazwyczaj do ukończenia trzech, czasem siedmiu lat) objawy alergii pokarmowej ustępują, a u alergika pojawiają się inne problemy. Najczęściej rozwija się wtedy alergia wziewna, zagrożenie astmą, etc. Zarazem lista alergenów, na które nadmiernie reaguje organizm nie jest stała. Bywa, że pierwsze objawy uczulenia obserwowane są u osób dorosłych, nawet ok. 50. roku życia. Zazwyczaj nie jest to jednak alergia pokarmowa, chociaż i ta się zdarza.

Jeśli niespodziewanie masz objawy wskazujące na alergię po spożyciu cytrusów (np. wysypka, ból brzucha), a nigdy wcześniej ich nie obserwowałeś, warto się poważnie zastanowić, czy rzeczywiście stoi za nimi uczulenie na te owoce. Równie dobrze podrażnienie mogły wywołać substancje chemiczne, którymi spryskano roślinę, a ty po obraniu skórki nie umyłeś rąk. Może to też być objaw zwykłego zatrucia pokarmowego czy infekcji wirusowej. Gdyby jednak problem się powtarzał, warto zgłosić go lekarzowi pierwszego kontaktu, a ten, w razie potrzeby, skieruje do alergologa .

Jeśli jesteś już pod opieką tego specjalisty, o nowych objawach poinformuj go podczas najbliższej wizyty.

Gorąca herbatka z cytryną to najlepszy naturalny środek przeciwwirusowy

MIT

Herbata z cytryną ma takie samo działanie przeciwwirusowe, jak herbata bez cytryny, jeśli plasterek owocu wrzucamy do wrzątku. Pod wpływem wysokiej temperatury witamina C błyskawicznie się z napoju ulatnia. Pozostaje więc albo naprawdę picie gorącego napoju (odradzamy: można się poparzyć), albo dodanie cytryny po jego wychłodzeniu. Trzeba jednak pamiętać, żeby nie czekać do zupełnego wychłodzenia płynu. Ciepła herbata (nawet bez dodatku) też działa przeciwwirusowo, gdyż rozgrzewa organizm. To działa pobudzająco na układ immunologiczny, szczególnie produkcję limfocytów.

Jak skutecznie się rozgrzać? Poznaj najlepsze sposoby

Jeśli nie możesz jeść pomarańczy, rozsądnie byłoby też unikać bananów

MIT

Banany nie sa owocami cytrusowymi, ani nawet bliskimi krewniakami cytrusów. Zazwyczaj są dobrze tolerowane przez organizm i nie wywołują zbyt często alergii. Wprawdzie każdy produkt spożywczy może uczulać, jednak silne właściwości alergizujące wykazują tylko niektóre. Na czarnej liście królują cytrusy, ale nie banany. Zazwyczaj można je bezpiecznie podawać nawet bardzo małym dzieciom.

W chłodne dni przed wyjściem z domu nie powinniśmy spożywać owoców egzotycznych

PRAWDA

Owocowa sałatka na śniadanie to skuteczny sposób na wychłodzenie organizmu. Owoce typowe dla Południa i tropików skutecznie gaszą pragnienie, a zarazem obniżają ciepłotę ciała. Doskonale sprawdzają się podczas upałów, ale gdy na zewnątrz zawierucha i chłody, a przed tobą stanie na przystanku, lepiej ich nie jeść nawet dwie godziny przed wyjściem.

Skąd te zdumiewające właściwości owoców? Zawdzięczamy je również ewolucji. Nie tylko człowiek dostosowywał organizm do dostępnego pokarmu. Rośliny zadbały, by ktoś zechciał sięgnąć po ich owoce i je zjeść. Przecież to niezawodny sposób przetrwania gatunku (rozsiewanie nasion). Zatem: najsmaczniejsze są owoce w pełni dojrzałe, a egzotyczne, poza smakiem, serwują też wyjątkowe orzeźwienie. Niestety, w klimacie umiarkowanym to wątpliwa korzyść poza sezonem letnim.

Owoce cytrusowe są najzdrowsze w swojej ojczyźnie

PRAWDA

Owoce importowane zdecydowanie różnią się walorami smakowymi i zdrowotnymi od swoich krewniaków przeznaczonych do spożycia w klimacie, w którym wzrastały. Długotrwały transport wymaga stosowania specjalnych zabezpieczeń przed zepsuciem towaru. Niejednokrotnie są to konserwanty. Przerywa się też proces dojrzewania (zbiera owoce jeszcze zielone), tymczasem dowiedziono, że nie tylko najsmaczniejsze, ale i najzdrowsze, są te, które nabierały pełnych "rumieńców" na słońcu.

Gruba, usuwana skórka zwykle skutecznie chroni sam owoc przed "chemią", jednak nie można wykluczyć, że część niechcianych związków przez nią przenika. Warto przy tym pamiętać, że szczególne ryzyko niesie spożywanie owoców importowanych z daleka, których skórka jest cienka (np. winogron).

Warto je jeść tylko wtedy, gdy chcemy uzupełnić niedobory witaminy C

MIT

Witamina C to tylko jedno z dóbr znajdujących się w cytrusach. Obfitują również w antyutleniacze, substancje docenione w profilaktyce osteoporozy i wielu chorób nowotworowych. Zasługują, by wprowadzić je do diety także ze względu na pektyny. Wspierają układ immunologiczny i procesy trawienne, gdyż sprzyjają naturalnemu oczyszczaniu organizmu a zarazem regulują pracę jelit, których sprawne funkcjonowanie jest kluczowe dla odporności.

Owoce cytrusowe dostarczają też kwas foliowy, odpowiedzialny za sprawne funkcjonowanie układu nerwowego i działający krwiotwórczo, oraz beta-karoten, korzystny głównie dla stanu skóry i narządu wzroku. Leczy nawet cytrusowy aromat, łagodząc uczucie stresu i znosząc napięcie.

Cytrusy pomagają budować tarczę przeciw wirusom, ale w żaden sposób nie ochronią nas przed infekcją bakteryjną

MIT

Cytrusy generalnie wzmacniają odporność, a tym samym pomagają organizmowi bronić się przed wszelkimi agresorami, nie tylko wirusami. Dzięki zawartości witaminy C wzmacniają naczynia włosowate i poprawiają funkcjonowanie limfocytów, a te rozprawiają się i z bakteriami.

Krwinki pracują sprawniej dzięki zawartym w cytrusach pektynom. Substancje te usuwają z organizmu toksyny, w tym takie, które blokują pracę przeciwciał. Uwaga! By owoce cytrusowe nie straciły swoich prozdrowotnych właściwości trzeba przechowywać je w temp. poniżej 15 st. C., a najlepiej w lodówce.



Więcej o: