Choroba dekompresyjna: czym jest, jakie daje objawy i w jakich okolicznościach może się ujawnić?

Choroba dekompresyjna jest wynikiem reakcji organizmu na gwałtowną zmianę ciśnienia. Jej objawy najczęściej można zaobserwować u nurków, a pierwsze symptomy zazwyczaj pojawiają się w kilkanaście minut po wynurzeniu na powierzchnię. Czym jest spowodowana choroba dekompresyjna i jakie niesie konsekwencje dla organizmu?
Nurcy to osoby szczególnie narażone na chorobę dekompresyjną.
zdjęcie ilustracyjne, Vladimir_Timofeev, iStock

Choroba dekompresyjna kojarzy się przede wszystkim z osobami nurkującymi zawodowo lub rekreacyjnie. Jednak to nie jedyne okoliczności, kiedy możemy paść jej ofiarą. Jakie są warunki wystąpienia choroby dekompresyjnej. 

Zobacz wideo Ta choroba nie boli, ale bywa skutecznym zabójcą. Co możesz zrobić?

Choroba ciśnieniowa: czym jest i w jakich okolicznościach się ujawnia? 

Choroba ciśnieniowa, choroba dekompresyjna lub choroba kesonowa — to określenia pewnego zespołu dolegliwości, który obrazuje reakcję organizmu na zbyt gwałtowną zmianę ciśnienia zewnętrznego. Choroba dekompresyjna najczęściej pojawia się u nurków, którzy zbyt szybko wynurzają się na powierzchnię, ale nie jest to jedyna grupa obarczona ryzykiem pojawienia się dolegliwości wynikających z choroby ciśnieniowej. Narażeni są na nią także m.in. piloci, którzy za szybko wzbijają się w powietrze oraz górnicy wydostający się z kopalni zbyt pospiesznie. Istotą choroby dekompresyjnej jest to, że na skutek dużej zmiany ciśnienia, w organizmie człowieka dochodzi do nagłego pojawienia się pęcherzyków azotu, odkładającego się w tkankach. 

Choroba głębinowa: jakie rodzaje choroby dekompresyjnej można wyróżnić? 

Choroba głębinowa może przebiegać z różnym stopniem natężenia i objawami pojawiającymi się na różnych płaszczyznach. Wyróżnia się dwa rodzaje choroby dekompresyjnej. 

  • Typ I — objawia się bólem mięśni i stawów, a także obecnością swędzących wysypek na skórze. Ból spowodowany chorobą dekompresyjną typu I może być tak nasilony, że chory zaczyna przyjmować nienaturalne pozycje, które pozwalają mu odczuć ulgę 
  • Typ II — objawy towarzyszące chorobie dekompresyjnej typu II mogą przyjąć dwie postaci — neurologiczną i płucno-sercową. Czym charakteryzuje się każda z nich?

Choroba dekompresyjna: objawy neurologiczne i płucno-sercowe

Jak może ujawniać się choroba dekompresyjna? Objawy, które towarzyszą typowi II choroby — jak już wiemy — mogą pojawić się na płaszczyźnie płucno-sercowej lub neurologicznej. Postać płucno-sercowa choroby dekompresyjnej charakteryzuje się:

  • obrzękiem płuc
  • dusznościami i napadowym męczącym kaszlem
  • przyspieszonym, płytkim oddechem
  • dokuczliwym bólem w okolicy mostka

Najgroźniejszą postacią choroby dekompresyjnej jest postać neurologiczna. W jej przebiegu dochodzi do uszkodzenia rdzenia kręgowego. U chorego pojawiają się problemy z czuciem oraz osłabienie mięśni. Mogą pojawić się również takie objawy, jak:

  • zaburzenia mowy
  • zaburzenia słuchu 
  • zawroty głowy lub utrata przytomności 
  • problemy z wypróżnianiem i oddawaniem moczu 

Dalekobieżnym skutkiem choroby dekompresyjnej, ujawniającym się nawet kilka tygodni po doświadczeniu gwałtownej zmiany ciśnienia, może być także jałowa martwica kości. Jej konsekwencją jest obumieranie tkanki kostnej i zastąpienie jej nową, bardziej wrażliwą na urazy i zniekształcenia. 

Choroba dekompresyjna skutki: jak im skutecznie zapobiec? 

Czy można uchronić się przed konsekwencjami, jakie niesie choroba dekompresyjna? Skutki choroby mogą być bardzo niebezpieczne dla organizmu człowieka. Choroba dekompresyjna może powodować paraliż, a nawet śmierć. Jak się ustrzec przed negatywnymi konsekwencjami? Choroba dekompresyjna atakuje w momencie, gdy zmiana ciśnienia jest zbyt gwałtowna dla organizmu człowieka. Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia niebezpiecznych powikłań, należy stosować się do przyjętych zasad bezpieczeństwa. W przypadku nurków wynurzanie z wody nie powinno następować zbyt szybko, a ponadto należy przestrzegać granicy czasu przebywania pod powierzchnią wody. 

Choroba dekompresyjna: leczenie i czynniki ryzyka

Znamy już konsekwencje, jakie może powodować choroba dekompresyjna. Leczenie choroby dekompresyjnej zawsze powinno przebiegać pod nadzorem lekarza, dlatego w przypadku zaobserwowania niepokojących objawów, należy zgłosić się o pomoc medyczną. Leczenie choroby dekompresyjnej polega na zmniejszeniu objętości pęcherzyków gazu znajdujących się w organizmie człowieka. Mówiąc o chorobie dekompresyjnej, należy wspomnieć także o czynnikach zwiększających ryzyko jej wystąpienia. Wśród nich można wymienić m.in.: 

  • wiek — w przypadku osób starszych praca układu oddechowego jest mniej efektywna, dlatego wraz z wiekiem zwiększa się ryzyko pozostania zbyt dużej ilości gazu w organizmie 
  • odwodnienie, które wpływa na spowolnienie usuwania azotu z organizmu
  • objętość tkanki tłuszczowej — im więcej tkanki tłuszczowej w organizmie, tym więcej azotu pozostaje w ciele
  • spożywanie alkoholu przed lub po zejściu pod powierzchnię wody  

Zobacz też: Pulsujący ból głowy w skroniach i jego przyczyny. Jak poradzić sobie z uciążliwą dolegliwością?

Więcej o: