Metody antykoncepcji. Jak skutecznie zapobiegać nieplanowanej ciąży?

Metody antykoncepcji służą świadomemu planowaniu rodziny. Istnieje wiele posobów zapobiegania niechcianej ciąży, a każdy z nich charakteryzuje się odmiennym działaniem. Mając na uwadze bezpieczeństwo i skuteczność, antykoncepcja powinna być dobrana stosownie do wieku, stanu zdrowia i przekonań kobiety.

Metody antykoncepcji: skuteczność

Metody antykoncepcji, w zależności od rodzaju, charakteryzują się różną skutecznością. Ta jest ustalana na podstawie indeksu Pearla, który określa ryzyko zajścia w nieplanowaną ciążę przy zastosowaniu danej antykoncepcji. Wskaźnik o którym mowa, określa liczbę regularnie współżyjących kobiet, które zaszły w ciążę stosując określoną antykoncepcję przez 12 miesięcy. Im niższa liczba jest przypisana do danej metody, tym mniejsze jest prawdopodobieństwo niepożądanego poczęcia.

IUD jest skuteczną oraz popularną metodą antykoncepcji.IUD, czyli skuteczna i długoterminowa metoda antykoncepcji

Naturalne metody antykoncepcji

Zacznijmy od naturalnych metod, które uchodzą za najmniej skuteczne. Ich stosowanie wymaga ciągłego obserwowania sygnałów, które wysyła ciało:

  • temperatury,
  • konsystencji śluzu
  • samopoczucia. 

Można więc powiedzieć, że działanie antykoncepcji związane jest przede wszystkim ze stanem organizmu, a jej skuteczność w znacznej mierze zależy od konsekwentnego podejścia kobiety, która stosuje jedną z takich metod.

Pomimo niskiej skuteczności, antykoncepcja naturalna ma też pewne zalety. Nie ingeruje w gospodarkę hormonalną, nie zakłóca funkcjonowania organizmu i pozostaje zgodna z przekonaniami religijnymi. Właśnie dlatego, dla wielu kobiet jest to najlepsza metoda antykoncepcji. Do metod naturalnych zaliczamy:

  • metodę Billingsów,
  • metodę termiczną,
  • metodę objawowo-termiczną,
  • stosowanie kalendarzyka małżeńskiego,
  • stosowanie komputera cyklu. 
Zobacz wideo Wazektomia to nie kastracja, ale wielu Polaków w to wierzy. Są też inne mity na jej temat

Nowoczesne metody antykoncepcji - hormonalne

Na przeciwległej szali znajdują się najskuteczniejsze metody antykoncepcji - środki hormonalne. Ich działanie polega na dostarczaniu do organizmu sztucznych hormonów, których zadaniem jest m.in. zahamowanie owulacji i zmiana właściwości śluzu szyjki macicy. W tym przypadku, indeks Pearla zamyka się w przedziale od 0,01 do 0,54.

Wśród metod hormonalnych należy wymienić:

  • jedno- i dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne,
  • plastry antykoncepcyjne,
  • zastrzyki antykoncepcyjne,
  • implanty antykoncepcyjne,
  • chipy antykoncepcyjne,
  • pigułki po stosunku (tzw. antykoncepcja awaryjna).

Niehormonalne metody antykoncepcji - chemiczne, mechaniczne i trwałe

Chemiczne środki antykoncepcyjne zawierają substancje plemnikobójcze, których zadaniem jest paraliżowanie męskich komórek rozrodczych i ograniczanie ich żywotności. Są łatwe w użyciu, ale mogą działać uczulająco. Wskaźnik Pearla dla metod chemicznych to 6-26.

Do antykoncepcji chemicznej zaliczają się:

  • kremy plemnikobójcze,
  • żele plemnikobójcze,
  • globulki antykoncepcyjnej,
  • gąbki dopochwowe,
  • pianki antykoncepcyjne.

Antykoncepcja mechaniczna ma za zadanie wytworzyć fizyczną barierę i w ten sposób - utrudnić plemnikom dotarcie do komórki jajowej. Pozostają bez wpływu na układ krzepnięcia i nie doprowadzają do trwałego upośledzenia płodności. Indeks Pearla dla metod mechanicznych to 0,2-25.

Do antykoncepcji mechanicznej zaliczają się:

  • prezerwatywy,
  • kapturki naszyjkowe,
  • błony dopochwowe,
  • wkładki domaciczne (także hormonalne, które łączą działanie antykoncepcji mechanicznej i hormonalnej).

Implant antykoncepcyjny jest wszczepiany podczas zabiegu w znieczuleniu miejscowym.Implant antykoncepcyjny - działanie, skutki uboczne, cena

Istnieją także trwałe (przy czy słowo "trwałe" nie oznacza "nieodwracalne") metody antykoncepcyjne - salpingotomia i wazektomia (podwiązanie jajowodów i nasieniowodów). Należy jednak podkreślić, że ze względu na niejasne przepisy prawne, lekarz może (i najprawdopodobniej tak właśnie zrobi) odmówić wykonania takiego zabiegu z przyczyn innych niż medyczne. Salpingotomię i wazektomię można natomiast wykonać w krajach, w których prawo jasno dopuszcza te zabiegi jako metodę zapobiegania ciąży.  

Zobacz też: Diafragma: czym jest, jak działa, czy jest skuteczna

Więcej o: