Schizofrenia paranoidalna - objawy, przyczyny, leczenie

Schizofrenia paranoidalna to rodzaj zaburzenia psychicznego, ktry objawia si rnego rodzaju urojeniami. Schizofrenia paranoidalna jest najczciej wystpujc odmian schizofrenii. Rozpoznaje si j w a 65 proc. zdiagnozowanych przypadkw.

Schizofrenia, czyli psychoza schizofreniczna (choroba Bleurera) jest chorob przewlek. Nazwa czy wyrazy schizis i phren, co oznacza w jzyku starogreckim "rozszczepi", "umys". Schizofrenia jest zaliczana do grupy psychoz, czyli stanw, ktre cechuj si nieadekwatnym postrzeganiem i przeywaniem rzeczywistoci. Jego umiejtnoci oceny sytuacji, wasnej osoby, otoczenia i relacji z innymi s powanie upoledzone.

Cech charakterystyczn choroby jest jej zmienno - w rnych okresach mog dominowa rne objawy choroby. Zdarzaj si take momenty, w ktrych chora osoba odzyskuje wadz nad swoim umysem. Zwykle pierwsze objawy pojawiaj si, gdy czowiek wkracza w dorose ycie (tzw. mody dorosy), czyli w wieku 18-35 lat. Diagnoza jest stawiana na podstawie wywiadu. Nie istniej badania laboratoryjne, ktre mogyby potwierdzi chorob.

Schizofrenia paranoidalna - przyczyny

Przyczyny wystpienia schizofrenii paranoidalnej s zoone. Zwykle uznaje si, e najwaniejszym czynnikiem, zwikszajcym prawdopodobiestwo zachorowania, jest dziedziczenie. Schizofrenia to choroba przenoszona z pokolenia na pokolenie. Uznaje si, e ryzyko rozwoju choroby u dzieci osoby, ktra miaa zaburzenie to okoo 13 proc. Ponadto due znaczenie w patogenezie maj czynniki rodowiskowe, procesy socjologiczne oraz neurobiologiczne. Osoby chorujce na schizofreni czsto yj w niesprzyjajcych warunkach - na co dzie towarzyszy im stres, przepracowanie, szykanowanie. Czynnikiem, ktry czy wielu pacjentw, jest przeycie traumy w dziecistwie. 

Choroba nie jest skorelowana z pci. Choruj na ni rwnie czsto kobiety i mczyni. To, co jest charakterystyczne, to wiek zachorowania. O ile u kobiet pierwsze objawy pojawiaj si midzy 25. a 35. rokiem ycia, o tyle u mczyzn choroba rozwija si zwykle szybciej -  pomidzy 15. a 24. rokiem ycia.

Schizofrenia paranoidalna - pocztki choroby

Schizofrenia to choroba, ktra moe bardzo dugo si rozwija. Czasami pierwsze objawy zaczynaj si regularnie pojawia w cigu kilku nastpujcych po sobie miesicy. U niektrych pacjentw proces ten trwa kilka lat. Pocztkowo objawy s bagatelizowane. Chorzy uwaaj, e niepokojce symptomy byy efektem stresu, nieprzyjemnej sytuacji itd.

Pierwszym niepokojcym sygnaem powinno by wycofywanie si z ycia spoecznego. Chory zaczyna podejrzewa, e otoczenie jest mu nieprzychylne. Jego nieufno z czasem przeradza si w niech i pogbiony strach. Chory zamyka si w sobie, nie chce rozmawia o swoich odczuciach. Co wane, tego typu zachowanie nie wynika wycznie z nieufnoci wobec obcych. Schizofrenik najlepiej czuje si w swoim wasnym towarzystwie. Czerpie przyjemno i satysfakcj z wasnych przemyle, jest zafascynowany swoim wewntrznym wiatem.

Kolejnym objawem rozwijajcej si choroby jest udzielanie nieadekwatnych odpowiedzi na zadane choremu pytania. Schizofrenik jest tajemniczy, moe wypowiada si zdawkowo, z dziwn intonacj. Ponadto chory czsto staje si obojtny na to, co dzieje si wokoo. Przestaj go interesowa problemy najbliszych. Nie chce si angaowa emocjonalnie, staje si oziby. Oywia si tylko wtedy, gdy myli o swoim wewntrznym wiecie.

Schizofrenia paranoidalna - objawy

Generalnie objawy schizofrenii paranoidalnej moemy podzieli na trzy grupy:

  • objawy pozytywne i negatywne
  • zaburzenia poznawcze i afektywne
  • objawy dezorganizacji psychicznej

Objawy pozytywne (czyli takie, ktre cechuje pewnego rodzaju nadmiar) to przede wszystkim urojenia. Chory ma bdne przekonania dotyczce rzeczywistoci. le odbiera bodce ze wiata. Bdnie je interpretuje. Przekonania te s bardzo silne. Osoby, ktre prbuj je zanegowa, chory traktuje jako wrogw. Jednym z rodzajw uroje s urojenia ksobne. Cechuj si wiar, e wszyscy wok chorego s nim nadmiernie zainteresowani - obgaduj go, chc go wykorzysta do swoich celw, wymiewaj go. Do objaww pozytywnych schizofrenii mona take zaliczy halucynacje (inaczej omamy), ktre cechuj si zaburzeniami zmysw (zarwno wzroku, jak i suchu, wchu i dotyku). Chory widzi/syszy/czuje co, czego inni nie mog potwierdzi.

Objawy negatywne (cechujce si brakiem czego) obejmuj przede wszystkim apati, bierno, wycofanie spoeczne, spowolnienie ruchowe, mniejsz dbao o siebie, zobojtnienie, brak wyraania emocji, zdawkowe wypowiedzi, anhedoni.

Zaburzenia poznawcze dotycz przede wszystkim zaburze koncentracji i uwagi. Zaburzenia afektu to emocje, ktre wynikaj z urojonych i faktycznych problemw. Inaczej nazywa si je zaburzeniami nastroju. Chory odczuwa smutek, strach, al itd.

Objawy dezorganizacji psychicznej obejmuj przede wszystkim zachowanie chorego. Mowa tu np. o nieadekwatnych reakcjach, chaotycznie podejmowanych decyzjach. Chory ma trudnoci w zrozumieniu tego, co si do niego mwi.

Schizofrenia paranoidalna -leczenie

Leczenie schizofrenii paranoidalnej opiera si przede wszystkim na przyjmowaniu lekw przeciwpsychotycznych. Konieczne jest take uczszczanie chorego na psychoterapi. Co istotne - schizofrenia to choroba przewleka. Rodzina musi zdawa sobie spraw z tego, e chory nie bdzie uleczony po zayciu okrelonej iloci tabletek.

Niekiedy przebieg choroby jest liniowy, czyli stopniowo postpujcy i stopniowo wygaszajcy si. Czciej jednak schizofrenia ma falujcy charakter. Objawy nasilaj si, po czym dochodzi do remisji i ponownych atakw.

Przeczytaj take:

Zobacz wideo