4 najczstsze powody stresu

Jakie okolicznoci wywouj najwiksze napicie? Istnieje specjalna lista najbardziej stresujcych dla ludzi sytuacji. Moesz si zdziwi tym, co na niej si znalazo.

Wane wydarzenia yciowe: te dobre i te ze

Co stresuje nas najbardziej? Wikszo z nas intuicyjnie odpowiada, e negatywne dowiadczenia, ktre pogarszaj stan ycia, obniaj jego jako. Jeli te tak uwaasz, masz racj, ale tylko poowicznie. Jak jest naprawd?

Wedug stanowiska psychologw opartego na opracowanej ju w latach 60. Skali Oceny Ponownego Przystosowania Spoecznego (SRRS) gwnym rdem stresu jest zmiana, niezalenie od tego czy jest to zmiana na lepsze, czy na gorsze. Dlaczego tak si dzieje? Rutyna i przewidywalno s bezpieczne i nie wymagaj od nas wysiku. Zmiana wrcz przeciwnie. Po pierwsze to wielka niewiadoma, po drugie pociga za sob konieczno reorganizacji i adaptacji do nowych warunkw, a to obcia nasz psychik.

Czy mona wrzuci do jednego worka wygran na loterii, mier bliskiego, strat pracy, zawarcie maestwa czy przyjcie na wiat nowego czonka rodziny? W koncepcji stresu jako zmiany po czci owszem. Zasada jest prosta: im wikszego przeorganizowania ycia wymaga wydarzenie, tym bardziej jest stresujce. W myl tej reguy zmiana sposobu spdzania wolnego czasu czy przyzwyczaje ywieniowych obciaj nas w duo mniejszym stopniu ni np. przejcie na emerytur czy rozstanie z partnerem. (Czytaj wicej o tym, skd si wzi stres i o zmianach, ktre le u jego podstaw)

Docz do Zdrowia na Facebooku!

Drobne niepozorne problemy: rozlana kawa, zaspanie do pracy

Spnienie, zbity kubek, ssiad remontujcy mieszkanie w niedzielny poranek - kto by si przejmowa takimi drobnostkami? Ot, dowiedziono, e stres nie jest rezultatem jedynie znaczcych problemw i poraek yciowych. Czai si na kadym kroku, take w postaci tych wydawaoby si niepozornych wydarze.

Strata pracy, choroba w rodzinie czy rozwd, cho s wyjtkowo bolesne, nie zdarzaj si przecie na co dzie. W przeciwiestwie do uciekajcego sprzed nosa autobusu, nieopatrznie zgubionego dokumentu czy choby braku mleka do kawy w lodwce. Ile z podobnych stresw dowiadczye ostatnio? Niemao? Ich potga tkwi wanie w czstotliwoci.

Z badania przeprowadzonego w latach 80. przez psychologa Richarda Lazarusa na grupie ludzi w rednim wieku wynika, e im wicej drobnych kopotw kadego dnia, tym gorszym stanem zdrowia moemy si poszczyci. Mae stresory odbijaj si take na psychice i oglnym nastroju. Jest jednak sposb, by zniwelowa ich negatywny wpyw.

Aby przewidzie, jakim zdrowiem bdziesz si cieszy, trzeba wzi pod uwag take ilo drobnych wydarze pozytywnych, ktrych dowiadczasz. Naukowcy twierdz, e maj one moc rwnowaenia maych stresw. Liczy si oglny rozrachunek jednych do drugich. Jeli bilans wychodzi na plus dla codziennych przyjemnoci (lub choby na zero), moesz spa spokojnie.

Stresy chroniczne: presja zawodowa, zanieczyszczenia, choroby

Stres chroniczny to taki, ktry nie mija, mimo upywajcego czasu. Jego natenie najczciej nie jest porwnywalne do gwatownego stresu ostrego, ktry pojawia si na chwil w sytuacji zagroenia i zaraz odchodzi w zapomnienie. Natomiast jego skutki s zazwyczaj duo bardziej kosztowne dla organizmu.

Co moe go wywoa? Po pierwsze stres chroniczny moe powsta ze stresu ostrego. Kradzie telefonu komrkowego na ulicy wywoa u ciebie prawdopodobnie intensywne emocje w momencie trwania. Jednak, gdy zaczynasz si ba, e w kadej chwili kto moe dopuci si na tobie podobnego przestpstwa i nieustannie rozpamitujesz to, co si stao - to ju stres chroniczny. Czsto wystpuje u powanie chorych i ich rodzin, poniewa rdo stresu jakim jest choroba, szczeglnie powana, zazwyczaj nie mija ot tak.

Stres chroniczny moe take wynika z mao komfortowych warunkw dla organizmu. Haas, zanieczyszczenia, brak czasu na odpoczynek, zbyt ciasne lokum - to wszystko moe podtrzymywa dyskomfort psychiczny i powodowa stres. Jakie mog by tego skutki? Osabione moliwoci przetwarzania informacji, gorsza pami i uwaga, wiksze ryzyko depresji - to niektre z potencjalnych efektw ubocznych.

Wydarzenia traumatyczne: poary, powodzie, wypadki

Nieprzewidywalne, niekontrolowane i zdecydowanie negatywne - wydarzenia traumatyczne mog by powodowane zarwno przez siy natury (powodzie, trzsienia ziemi, huragany), jak i przez czowieka (wojny, napady terrorystyczne, gwaty, wypadki samochodowe).

W wielu przypadkach (cho wcale nie zawsze) skutkuj one pojawieniem si zespou stresu pourazowego (PTSD). Objawia si on powracajcymi wspomnieniami przykrych zdarze, koszmarami sennymi. Czowieka nim dotknitego charakteryzuje obojtno, znieczulica na inne problemy i poczucie osamotnienia. Moe si take zmaga z nisk koncentracj, napadami strachu nieadekwatnego do sytuacji i poczuciem winy, szczeglnie jeli w wyniku tego co zaszo, nie wszyscy ocaleli.

Co ciekawe, badacze zauwayli, e osoby intensywnie i bezustannie ledzce przebieg katastrof w mediach mog dowiadcza jaki objaww zespou stresu pourazowego.

Autorka artykuu: Magorzata Skorupa - psycholog, psychoterapeutka, autorka wielu publikacji z zakresu psychologii oraz rozwoju osobistego.