- Dobrą wiadomością jest to, że udało się spowolnić wirusa i uratować wiele istnień ludzkich - powiedział w poniedziałek na spotkaniu z mediami szef WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus. Było to możliwe dzięki wdrożonym przez większość krajów rygorystycznym środkom ograniczającym kontakty społeczne.
- Jednak tak zdecydowane środki wiążą się z poważnymi kosztami związanymi z życiem społeczno-gospodarczym, a także, a może przede wszystkim, z naszym samopoczuciem. Powolne, równomierne zniesienie blokad ma teraz kluczowe znaczenie. Jednocześnie należy zadbać o stworzenie systemu "wczesnego ostrzegania" i skutecznego reagowania na wypadek wzrostu zachorowań - przestrzega Ghebreyesus.
Trzy kluczowe pytania, sześć kryteriów
WHO przygotowało dla krajów szykujących się do rozluźnienia blokad kryteria, które powinny być spełnione, zanim zapadnie decyzja o zniesieniu ograniczeń.
Należy zacząć od odpowiedzi na trzy kluczowe pytania:
- Czy epidemia jest pod kontrolą?
- Czy system opieki zdrowotnej jest w stanie poradzić sobie z nowymi przypadkami COVID-19, które pojawią się nieuchronnie po złagodzeniu rygorów?
- Czy system nadzorowania zdrowia publicznego jest w stanie wykrywać nowe przypadki zakażenia i znajdować kontakty oraz zarządzać nimi, a także identyfikować miejsca odradzania się epidemii?
Jednak nawet jeżeli odpowiedź na te trzy pytania jest pozytywna, należy pamiętać, że znoszenie blokad to trudny i złożony proces - przypominają eksperci.
Sześć kryteriów wg WHO:
- Po pierwsze - transmisja jest kontrolowana.
- Po drugie - system opieki zdrowotnej jest w stanie wykrywać, testować, izolować i leczyć każdy przypadek oraz śledzić każdy kontakt.
- Po trzecie - ryzyko wybuchu choroby w takich miejscach jak zakłady opieki zdrowotnej i domy opieki jest zminimalizowane.
- Po czwarte - przygotowano odpowiednie środki zapobiegawcze w miejscach pracy, w szkołach i innych miejscach gromadzenia się ludzi.
- Po piąte - istnieje system zarządzania ryzykiem związanym z importem.
- Po szóste - społeczności są w pełni poinformowane, wyedukowane i zdolne do zachowywania się zgodnie z nowymi zasadami życia społecznego.
Kraje muszą znaleźć równowagę pomiędzy środkami mającymi na celu zmniejszenie transmisji i śmiertelności z powodu COVID-19 a walką z innymi chorobami, z których część nasiliła się z powodu braku odpowiedniej opieki medycznej spowodowanym nadmiernym obciążeniem służby zdrowia - czytamy na stronie WHO.
Pierwsze doświadczenia
Szef WHO wspomniał o krajach, które już mają za sobą pierwsze doświadczenia związane ze znoszeniem rygorów. Po otwarciu barów i klubów w Korei Południowej szybko zauważono nowe źródło zakażeń i z powrotem zamknięto te miejsca. Wuhan także ma nowe przypadki COVID-19 zidentyfikowane zaraz po zniesieniu ograniczeń. Podobnie w Niemczech, gdzie po złagodzeniu obostrzeń wzrosła liczba zakażonych. Te kraje jednak stworzyły sprawny system wykrywania nowych przypadków i szybko opanowały odradzające się źródła choroby.
Po poluzowaniu obostrzeń we Włoszech mieszkańcy masowo wylegli z domów, by cieszyć się świeżym powietrzem i ruchem. Amerykańscy eksperci natomiast uważają, że żaden kraj nie jest jeszcze gotowy na ponowne otwarcie. Antony Fauci, szef Instytutu Alergii i Chorób Zakaźnych (NIAID), przestrzega, że w USA jest jeszcze za wcześnie na zniesienie obostrzeń, wprost przeciwnie, kraj powinien przygotować się na ciężkie czasy, które nadejdą.
- Ryzyko przeniesienia zakażeń potencjalnie rośnie, gdy ludzie zaczynają się spotykać i przemieszczać. Pytanie brzmi, czy możemy powiedzieć, że mamy odpowiednio sprawne systemy chroniące zdrowie publiczne i jesteśmy w stanie odnaleźć skupiska nowych przypadków zakażeń i szybko je stłumić - powiedział dyrektor wykonawczy WHO Mike Ryan.
W tym momencie badania serologiczne pokazują, że jeszcze niewiele osób wytworzyło przeciwciała przeciwko koronawirusowi, a zatem nadal większość populacji jest podatna na zachorowanie. Dopóki nie znajdziemy szczepionki i skutecznych metod leczenia COVID-19, potrzebne będą skoordynowane działania wszystkich zajmujących się zdrowiem publicznym instytucji.
- Teraz trzeba wykorzystać czas do zwiększania zdolności do testowania, śledzenia kontaktów, izolowania oraz opieki nad chorymi. To jest najlepszy sposób na koronawirusa, spowolnienie jego rozprzestrzeniania się i odciążenia systemów opieki zdrowotnej - podsumował wypowiedź szef WHO.
Źródła: WHO, Science Alert
