Skala Barthel - co to jest? W jakich badaniach się ją stosuje?

Skala Barthel stosowana jest w celu przyznania osobie prawa do świadczeń opiekuńczych i pielęgnacyjnych. Jak wygląda takie badanie i z jakich pytań się składa? Kto korzysta ze skali Barthel?

Skala Barthel - co to jest?

Skala Barthel to międzynarodowa skala, dzięki której można ocenić zapotrzebowanie danego pacjenta na opiekę oraz jego sprawność. Zaliczana jest ona do ADL, czyli Activities of Daily Living index. Są to skale, które określają, jak samodzielna jest konkretna osoba.

Została ona opracowana w połowie XX wieku przez Dorothę Barthel i Florence Mahoney. Nazwa nawiązuje właśnie do nazwiska pierwszej z autorek skali. Początkowo miała służyć tylko w celu oceny leczenia osób po udarach. Jednak jej zastosowanie z biegiem lat znacznie się rozszerzyło. 

Mimo że w medycynie skala Barthel jest stosowana już od lat 60. XX wieku, w Polsce została przyjęta dopiero w grudniu 2010 roku. Dzięki niej pacjent może być zakwalifikowany do:

• opieki długoterminowej stacjonarnej
• opieki długoterminowej domowej

Z jakich pytań składa się ten kwestionariusz? Jaki wynik kwalifikuje do opieki długoterminowej? Wyjaśniamy w dalszej części artykułu.

Opieka nad przewlekle chorym. Jak można to sensownie zorganizować? >>

Skala Barthel - opis badania

Najogólniej rzeczy ujmując skala Barthel pomaga ustalić:

• które czynności dana osoba wykonuje na co dzień samodzielnie?
• do których zadań codziennych potrzebna jest mu pomoc?

W trakcie badania ocenia się 10 obszarów z życia danej osoby. Należy określić, czy daną czynność pacjent wykonuje samodzielnie, z pomocą drugiej osoby, czy w ogóle nie jest w stanie ich wykonywać. Są to pytania dotyczące:

1. Siadania i przemieszczania się.
2. Spożywania posiłków.
3. Mycia ciała.
4. Utrzymania podstawowej higieny osobistej.
5. Korzystania z toalety.
6. Wchodzenia i schodzenia po schodach.
7. Poruszania się po płaskiej powierzchni.
8. Rozbierania się i ubierania.
9. Kontrolowanie stolca.
10. Kontrolowanie moczu

Skala Barthel - wzór odpowiedzi

Międzynarodowy wzór skali Barthel skonstruowany jest z 10 pytań dotyczących wymienionych wcześniej czynności. Przy każdym z podpunktów pojawia się kilka opcji odpowiedzi do wyboru.

Przykładowo, przy pytaniu dotyczącym spożywania posiłków pojawiają się opcje:

• 0 - jeśli badana osoba w ogóle nie jest w stanie samodzielnie jeść.
• 5 - jeśli badana osoba potrzebuje specjalnej diety lub wymaga pomocy w smarowaniu masłem, itp. 
• 10 - jeśli badana osoba jest w tej kwestii całkowicie samodzielna.

Odpowiedzi do pytań różnią się i są dopasowane do konkretnej czynności. 

Nowe zagadnienia w trakcie badania

Kilka lat temu skala została poszerzona o kilka dodatkowych pytań. Dotyczą one m.in.:

• kwestii wykonywania opatrunków;
• karmienia przez przetokę;
• karmienia przez zgłębnik;
• wlewów dożylnych;
• zakładania i zdejmowania cewnika;
• płukania pęcherza;
• pielęgnacji rurki tracheostomijnej.

Skala Barthel - jak interpretować wyniki testu?

Jak należy interpretować wyniki takich badań?

• 80-100 punktów: osoba jest niezależna, ale może potrzebować niewielkiej pomocy
• 20-80 punktów: osoba potrzebuje pomocy.
• 0-20: osoba całkowicie niesamodzielna.

Skala Barthel - NFZ: jaki wynik kwalifikuje do przyznania opieki?

W Polsce badania w oparciu o międzynarodową skalę Barthel wykonuje się dopiero od grudnia 2010 roku. Warunkiem uzyskania opieki długoterminowej jest uzyskanie 40 punktów w teście.

Skala Barthel - o tym pamiętaj

Skala Barthel to międzynarodowa skala stosowana w celu przyznania osobie prawa do świadczeń opiekuńczych i pielęgnacyjnych. Została stworzona w 1955 roku. Jej nazwa pochodzi od nazwiska jednej z twórczyń tego badania. Początkowo test ten miał obejmować jedynie osoby po udarach. W ten sposób oceniano ich stan zdrowia i efekty leczenia. Jednak z biegiem lat skala Barthel znalazła znacznie szersze zastosowanie. O czym jeszcze warto pamiętać?

• W Polsce badania w oparciu o skalę Barthel przeprowadzane są od grudnia 2010 roku.
• Kwestionariusz składa się z 10 pytań dotyczących różnych podstawowych czynności (m.in. przyrządzanie posiłków, mycie ciała, ubieranie się, poruszanie się, itp.). Pomagają one ustalić, które z nich dana osoba wykonuje samodzielnie, a do których potrzebuje pomocy.
• W ostatnich latach test został poszerzony o kilka istotnych kwestii.
• Uzyskanie w trakcie badania 40 punków kwalifikuje daną osobę do uzyskania opieki długoterminowej.

Zobacz także:

• Ważność recepty - jak długo trwa? Czy we wszystkich przypadkach jest taka sama?
• Efekt Jolie? NFZ w końcu będzie refundował profilaktyczny zabieg usunięcia zdrowych jajników
• Skierowanie do sanatorium w ramach NFZ. Jak je uzyskać i kto może skorzystać z bezpłatnego pobytu w uzdrowisku?
• Świadczenia NFZ dla pacjentów ze schorzeniami neurologicznymi. Co ci się należy za darmo?
• Karta EKUZ wniosek krok po kroku - na ile, dla kogo, gdzie obowiązuje?