Pasożytów atakujących człowieka jest naprawdę sporo. Są wśród nich: pierwotniaki (lamblia jelitowa, pełzak czerwonki), orzęski (sparkosz okrężnicy wywołujący balantidiozę), robaki płaskie (tasiemiec nieuzbrojony, tasiemiec uzbrojony, tasiemiec karłowaty, bruzdogłowiec szeroki, bąblowce) oraz nicienie (owsik ludzki, glista ludzka, włosogłówka). Na szczęście w krajach, w których jest dostęp do czystej wody oraz stosowane są podstawowe zasady higieny, w tym higieny żywności, infekcje pasożytnicze zdarzają się stosunkowo rzadko. Częściej przywozimy je podróży do egzotycznych krajów, gdzie zagrożenie robaczycą jest znacznie większe. W grupie ryzyka znajdują się też małe dzieci, które łapią takie infekcje, jak owsiki, przebywając w żłobku czy przedszkolu w towarzystwie chorego dziecka.
Robaki, czyli pasożyty jelitowe, dostają się do naszego organizmu drogą pokarmową, gdy nieświadomie połykamy ich jaja lub larwy. Żywe larwy lub jaja pasożyta mogą znajdować się na nieumytych owocach (na przykład leśnych) czy warzywach, w niedogotowanym mięsie wieprzowym, wołowym lub w mięsie ryb, a także w wodzie. Ryzyko rośnie, gdy warzywa uprawiane są w glebie nawożonej ludzkimi lub zwierzęcymi odchodami. Mogą przeniknąć do wody pitnej. W przypadku owsików może też dojść do tak zwanej reinwazji, gdy larwy rozwijające się z jaj przyczepionych do skóry odbytu, wracają z powrotem przez odbytnicę do jelita grubego.
Połknięte jaja lub larwy przekształcają się w jelitach żywiciela w dorosłe postaci i rozmnażają. Jaja są następnie wydalane wraz z kałem. W ten sposób wracają do środowiska, gdzie czekają na kolejną ofiarę. Są przy tym bardzo wytrzymałe. Glista ludzka może przetrwać poza organizmem ludzkim nawet trzy tygodnie.
Jak objawia się robaczyca?
Zdarza się, że robaczyca nie daje żadnych objawów lub przynosi tylko niewielki dyskomfort. Niekiedy choroba pasożytnicza rozwija się przez wiele lat i zostaje zdiagnozowana przypadkiem, przy okazji badania kału. Wszystko zależy od rodzaju pasożyta, który nas zaatakował oraz od naszego organizmu.
Jedną z najbardziej charakterystycznych oznak robaczycy są zaburzenia w pracy układu pokarmowego: biegunki i bóle brzucha, trwające ponad dwa tygodnie, powiązane z częstymi wymiotami i długotrwałymi nudnościami, ponadto zaparcia, gazy wzdęcia. Drugi charakterystyczny objaw to poważna utrata wagi, bez wyraźnego powodu i mimo stosowania właściwej diety, prowadząca do niedowagi, a czasem do wychudzenia. Ma to związek z "okradaniem" organizmu przez pasożyta, który pobiera z jelit składniki odżywcze, a zatruwa nas pozostałościami swojej przemiany materii. Do tego dochodzi utrata apetytu. Grozi nam więc niedożywienie i anemia (niedokrwistość spowodowana niedoborem witamin). Ponadto możemy mieć objawy skórne (czerwona i swędząca wysypka wokół odbytnicy lub sromu), a także zauważyć obecność robaków, jaj lub larw w stolcu.
Jeśli podejrzewamy, że mamy robaki, koniecznie zwróćmy się do lekarza. Aby zdiagnozować chorobę potrzebne będą badania kału. Niekiedy wykonuje się też badanie krwi pod kątem przeciwciał, które wytwarza organizm, gdy jest atakowany przez pasożyty. W przypadku podejrzenia torbieli (Inwazyjna infekcja larwalna) wykonuje się skany (rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa). Pasożyty jelitowe można też wykryć podczas kolonoskopii.
Nie wystarczą zioła
Robaczycy nie zwalczymy ziołami czy suplementami diety. Konieczna jest wizyta u lekarza i zastosowanie odpowiednich leków. Leczenie zależy też od rodzaju pasożyta, który nas zaatakował i nasilenia czy rozsiania się choroby. W przypadku tasiemczycy lekarz przepisuje środki paraliżujące układ nerwowy tasiemca (leki przeciwpasożytnicze - prazikwantel, albendazol, nitazoksanid). Torbiele z larwami, które mogą pojawić się w każdym niemal zakątku ciała, są trudniejsze do zwalczenia. Gdy są nadmiernie rozrośnięte wykonuje się ich drenaż w celu zmniejszenia nacisku cysty na okoliczne tkanki. Zdarza się, że potrzebna jest interwencja chirurgiczna.
