E171: czy ten barwnik jest szkodliwy?

E171 - pod tym symbolem kryje si dwutlenek tytanu - rodek uywany w przemyle spoywczym do nadawania produktom ywnociowym bieli i poysku. Budzi kontrowersje ze wzgldu na niejednoznaczne wyniki bada nad jego wpywem na zdrowie. Uznawany jest za substancj bezpieczn. Dziaanie zwizku w formie nanoczsteczek jest jednak inne, ni w przypadku formy wielkoczsteczkowej i to wanie nanoczsteczki dwutlenku tytanu stay si przedmiotem bada, prowadzonych jak to tej pory, gwnie na zwierztach, a ich wyniki wzbudziy zaniepokojenie.

E171 (dwutlenek tytanu) - co to za zwizek?

Dwutlenek tytanu ma posta biaego, bezwonnego proszku, jest nierozpuszczalny w wodzie, ma zdolnoci amfoteryczne, czyli reaguje zarwno z kwasami, jak i zasadami. Wykorzystywany jest m.in. do produkcji farb, kosmetykw, niektrych lekw, a take w przemyle spoywczym. I to wanie wykorzystanie go do produkcji ywnoci tak bardzo niepokoi konsumentw.

Dwutlenek tytanu charakteryzuje si wysokim stopniem absorbowania promieni UV i t jego waciwo wykorzystuje si w kosmetologii przy produkcji kremw przeciwsonecznych. Jest te wypeniaczem i zagszczaczem wielu emulsji i kremw, a take rozjania kosmetyki, takie jak pudry czy pomadki do ust.

Natomiast brana spoywcza, a szczeglnie cukiernicza, uywa dwutlenku tytanu do nadawania artykuom spoywczym bieli oraz poysku. Powszechnie dodaje si E171 do lodw, wyrobw cukierniczych, czekolady, do lukrowania ciastek, a take do gum do ucia, jogurtw, tabletek sodzcych. Nazywany bywa te elatyn tytanow. Jest dopuszczony do uytku w ywnoci dekretem Unii Europejskiej i uznawany za obojtny dla zdrowia.

Oznaczany w zalenoci od kraju, jako:

  • E171
  • Cl 77891
  • biel tytanowa
  • Titanium Dioxide

E171 (dwutlenek tytanu) - Francja zakazuje uycia tego zwizku w ywnoci

Jak donosi Reuters w komunikacie 17 kwietnia 2019 r., Francja zakazaa wanie uywania E171, czyli dwutlenku tytanu, jako dodatku do ywnoci, poczwszy od stycznia 2020 roku. Zakaz ma obowizywa przez rok. We Francji nad tym krokiem zaczto zastanawia si ju dwa lata temu, po tym, jak Francuski Narodowy Instytut Bada Rolniczych (INRA) opublikowa 20 stycznia 2017 roku wyniki bada, ktre wskazay na moliwo wywoywania przez ten zwizek raka jelita grubego. Francuski rzd stwierdzi, e jak dotychczas, nie ma wystarczajcych dowodw na to, e substancja jest bezpieczna dla zdrowia czowieka. Producenci ywnoci, zdaniem Francuzw, nie dostarczyli danych prowadzcych do stwierdzenia, e dwutlenek tytanu jest nieszkodliwy. Nie wiadomo, na przykad, jaka jest bezpieczna dzienna norma spoycia tego zwizku. Ze wzgldu na to rzd zdecydowa si na wprowadzenie zakazu na rok i poinformowa o decyzji Komisj Europejsk, aby ta moga przeprowadzi analiz E171 i zdecydowa, czy dwutlenek tytanu moe by dodawany do ywnoci, czy te nie.

Zobacz wideo

E171 (dwutlenek tytanu) - co mwi badania?

Dwutlenek tytanu moe wystpowa w trzech odmianach polimorficznych, anataz, rutyl i brukit, ktre rni si dziaaniem. Obecnie uywane s czsto w formie nanoproszku. Zwizek nie jest uznawany za substancj szkodliw, ale jako nanomateria moe mie szkodliwe dziaanie zdrowotne.

Szkodliwe dla zdrowia jest wdychanie dwutlenku tytanu. Jak pokazuj badania, prowadzone na myszach, zwizek przenika do krwi, a potem go mzgu, gdzie jest magazynowany. Podawany drog pokarmow transportowany jest do organw wewntrznych i znajdowany potem gwnie w wtrobie, ale take w ledzionie, nerkach i pucach. Nie jest jasne, czy nanoczsteczki tytanu przenikaj do wntrza organizmu przez skr, poniewa badania nadal nie day jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Nie ma informacji na temat ewentualnego przyswajania tego zwizku przez organizm. Wydalany jest wraz z moczem i, w niewielkim stopniu, wraz z kaem. Dwutlenek tytanu nie podrania skry ani oczu. Dziaa natomiast alergicznie na drogi oddechowe.

Czy nanoczasteczki dwutlenku tytanu s szkodliwe po spoyciu? Istniej badania, przeprowadzane na szczurach, w ktrych wykazano, e nanoczsteczki mog uszkadza wtrob i serce, dziaa negatywnie na mzg oraz nerki. Nanoczsteczki mog take przenika przez barier krew-oysko i wpywa na pd oraz uszkadza ukad rozrodczy.

Dwutlenek tytanu jest szkodliwy, przede wszystkim, gdy jest wdychany, wywoujc stan zapalny ukadu oddechowego. Wdychane nanoczsteczki okazay si u zwierzt rakotwrcze. Wywoyway m.in. raka kolczystokomrkowego, gruczolaki, gruczolakoraki oraz raka puc.

Ostatnio publikowane badania na amach pisma "Frontiers in Nutrition", wskazuj na potencjalne szkodliwe dziaanie zwizku na flor bakteryjn jelit. Badania prowadzono na Uniwersytecie of Sydney na myszach, ktrym podawano dwutlenek tytanu doustnie wraz z wod. Skad flory bakteryjnej u badanych zwierzt nie zosta zmieniony, ale spowodowa wzrost aktywnoci bakterii i w efekcie powstanie szkodliwego biofilmu, ktry generuje stany zapalne jelit i sprzyja rozwojowi raka jelita grubego.

Dwutlenek tytanu, jak do tej pory, nie znajduje si na licie substancji zagraajcych zdrowiu. Jednak funkcjonowanie zwizku w formie nanoczasteczek, rodzi wiele pyta, poniewa dziaaj one inaczej ni formy wielkoczsteczkowe. Dostpne badania na temat szkodliwoci nanozwizkw oparte s gwnie na obserwacji zwierzt.

Midzynarodowa Agencja Bada na Rakiem (IARC) klasyfikuje dwutlenek tytanu jako substancj rakotwrcz z grupy 2B, czyli jako bdc prawdopodobnie rakotwrcz dla ludzi.