Choroba Addisona: przyczyny, objawy, leczenie

Choroba Addisona jest chorob o charakterze autoimmunologicznym, polegajc na niedoborze hormonw kory nadnerczy, spowodowanych jej zniszczeniem. Leczenie polega na uzupenianiu niedoborw hormonw: kortyzolu i aldosteronu podobnymi substancjami. Hormony musz by przyjmowane do koca ycia.

Choroba Addisona - definicja choroby

Choroba Addisona, pierwotna niedoczynno kory nadnerczy (dawna nazwa cisawica), to schorzenie endokrynologiczne, spowodowane przewlekym niedoborem hormonw kory nadnerczy. Przyczyn jest, cakowite lub prawie cakowite, zniszczenie kory nadnerczy. Schorzenie po raz pierwszy zostao opisane przez brytyjskiego chirurga Thomasa Addisona w 1855 roku. A do poowy XX wieku za chorob staa grulica. Obecnie do zniszczenia kory nadnerczy dochodzi gwnie w wyniku procesw autoimmunologicznych.

W organizmie czowieka znajduj si dwa nadnercza, kade nad jedn nerk. W ich skad wchodz dwa gruczoy wydzielania dokrewnego. Jeden z nich, znajdujcy si wewntrz nadnerczy, wydziela hormon zwany adrenalin, a drugi za, zlokalizowany w korze nadnerczy, produkuje dwa hormony sterydowe: kortyzol oraz aldosteron.

Kortyzol to naturalny zwizek chemiczny speniajcy kilka istotnych funkcji: ma udzia w metabolizmie biaek, wglowodanw i tuszczw, odpowiada za podnoszenie si poziomu glukozy we krwi w sytuacjach stresowych, reaguje na stany zapalne, a take ma udzia w regulowaniu iloci wody w organizmie. Aldosteron reguluje i utrzymuje waciwy poziom wody oraz soli mineralnych w organizmie, poprzez wpywanie na prac kanalikw nerkowych.

Gdy w wyniku autodestrukcyjnych dziaa organizmu zniszczeniu ulegnie okoo 90 procent kory nadnerczy, niedobr produkowanych przez nie hormonw wywouje chorob zwan chorob Addisona. Schorzenie dotyka gwnie kobiety po czterdziestym roku ycia.

Choroba Addisona - przyczyny choroby

Do zniszczenia kory nadnerczy prowadz procesy autoimmunologiczne w organizmie, ktry zaczyna produkowa przeciwciaa, skierowane w stron wasnych komrek, traktujc je jak intruza.

Kor nadnerczy moe zniszczy take grulica nadnerczy, inne choroby zakane, takie jak zakaenie wirusem cytomegalii i AIDS,  grzybice, nowotwory (przerzuty do nadnerczy), zaburzenia metaboliczne (skrobawica, hemochromatoza), a take krwotok do nadnerczy lub chirurgiczne usunicie organw. Choroba Addisona moe wspwystpowa take z innymi chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak zapalenie tarczy Hashimoto, cukrzyca typu 1, bielactwo.

Zobacz wideo

Choroba Addisona - objawy

Choroba Addisona rozwija si powoli, stopniowo dajc coraz wicej objaww:

  • nasilajce si chroniczne zmczenie, osabienie
  • utrata apetytu
  • chudnicie
  • ble brzucha
  • nudnoci, wymioty
  • biegunka
  • potrzeba spoywania nadmiernych iloci soli
  • spadek cinienia ttniczego krwi, zwaszcza w pozycji stojcej, zawroty gowy
  • ciemnienie skry lub dzise, ciemnienie piegw i blizn
  • wypadanie wosw
  • stale odczuwane uczucie zimna
  • osabienie i czste skurcze mini
  • due wahania nastroju, rozdranienie, depresja

Choroba Addisona - diagnostyka i leczenie

Dla zdiagnozowania choroby Addisona wykonuje si badania hormonalne oraz test stymulacji kortykotropin. To badanie polega na podaniu kortykotropiny, a nastpnie na sprawdzeniu, jaki jest poziom kortyzolu we krwi. Przy badaniach obrazowych natomiast sprawdza si stan nadnerczy i zwapnienia w organie. Leczenie polega na podawaniu brakujcych hormonw. Podaje si gwnie hydrokortyzon lub octan kortyzonu, ktrego dawki uzalenione s indywidualnego zapotrzebowania danej osoby. Braki aldosteronu natomiast zastpuje si syntetycznym steroidem - fludrokortyzonem. Chorym zaleca si spoywanie wicej soli i picie duej iloci pynw. Chory musi przyjmowa hormony do koca ycia.

Chorobie Adidsona mog towarzyszy inne schorzenia, wrd ktrych najczciej spotyka si: niedoczynno tarczycy (te schorzenia, wystpujce razem, okrela si mianem zespou Schmidta), cukrzyca insulinozalena, niewydolno przytarczyc, niewydolno gonad, anemia zoliwa.