Alergia wziewna, czyli taka, gdy alergeny dostają się do organizmu podczas oddychania, często występuje (lub zaostrza się) sezonowo. Może jednak dokuczać cały rok, bo jednym z najpopularniejszych alergenów wziewnych jest kurz, a dokładniej odchody żyjących w nich roztoczy.
Alergia wziewna - jak się objawia?
Zasadniczo wiemy (lub wydaje się nam, że tak jest), jak objawia się alergia, także wziewna. Załzawione, zaczerwienione i piekące oczy, wodnisty katar i kichanie, kaszel... Alergia wziewna zazwyczaj po raz pierwszy atakuje dzieci ok. 7. roku życia, te, które dopiero co uporały się z objawami alergii pokarmowej. Co więcej: dopada nas w szczególnych okolicznościach, np. na łące, podczas kwitnienia traw czy wiosną, gdy pyłki roślin dosłownie pchają się do gardła...
A co, jeśli infekcji towarzyszy gorączka? Jeśli w nosie pojawia się wydzielina gęsta, katar nawraca i wcale nie jest sezonowy? Gdy problem pojawia się u osoby zdecydowanie dojrzałej?
Alergia, czyli nadmierna reakcja układu odpornościowego, może mieć przebieg nietypowy. Co więcej - jako reakcja zapalna, sprzyja nadkażeniom bakteryjnym, prowadzi do infekcji przewlekłych. Kiedyś wierzono, że dotyka przede wszystkim kilkulatków. Dziś po raz pierwszy może wystąpić w każdym wieku. Znane są przypadki, gdy alergia po raz pierwszy pojawia się po 50. roku życia. Bywa, że dopiero bardzo silne stężenie substancji alergizujących wywołuje reakcję. Problem w tym, że uczulenie na jedną substancję, sprzyja nadwrażliwości na kolejne, dotąd obojętne. Przykładowo: osoba, która dostała uczulenia na nikiel (np. stosując takie kolczyki), niespodziewanie reaguje też kaszlem na pyłki. Zwłaszcza, gdy mieszka w mieście dotkniętym smogiem i jej oskrzela już zostały podrażnione.
Sytuację pogarsza jeszcze tzw. alergia krzyżowa. Czyli dane alergeny dopiero zespołowo dają nieprzyjemne objawy. Bywa, że osoby uczulone na pyłki traw w sezonie najsilniejszego pylenia źle tolerują produkty zbożowe i czasowo powinny je ograniczać.
Sprawcy alergii wziewnej
Mamy trzech głównych sprawców alergii wziewnej:
- pyłki roślin
- kurz (najczęściej odchody żyjących w nim roztoczy)
- sierść zwierząt (a dokładniej różne ich wydaliny, skoncentrowane na sierści)
Właściwie każda z tych grup może być źródłem dokuczliwych objawów i komplikować codzienne funkcjonowanie. Pylenia roślin zaczynają się w naszym klimacie umiarkowanym już w lutym. Pylą drzewa, chociaż wydają się jeszcze uśpione. Pyłki traw, często powodujących ciężkie uczulenia, towarzyszą nam do późnej jesieni (miewają kilka "rzutów").
Z alergią wziewną dookoła roku - przykładowi sprawcy uczulenia:
- luty, marzec - pyłki olchy,
- kwiecień - pyłki brzozy i leszczyny,
- maj - pyłki traw,
- czerwiec, lipiec - zboża,
- koniec lipca do początku września - pyłki bylicy (rośliny zielone, ok. 300 gatunków),
- jesień/zima - kurz (zamknięte okna), drażniący smog (ostatnio główna przyczyna zaostrzeń alergii).
Kurzu i roztoczy trudno unikać na co dzień, właściwie przez cały rok. Pomaga tzw. sprzątanie na mokro, częste pranie pościeli i odświeżanie mebli, a także rezygnacja z elementów, na których kurz najchętniej się kumuluje (dywany, zasłony itp.).
Alergia na sierść zwierząt bywa szczególnie trudna do zaakceptowania, gdy dotyczy pupila, którego już mamy i trudno po prostu oddać psa czy kota. Kiedyś bezwzględnie zalecano takie postępowanie, dziś szuka się rozwiązań pozwalających zachować zwierzę bez szkody dla zdrowia uczulonego. Stosowanie odpowiednich leków, częste sprzątanie pupilowi i generalnie w domu, mycie rąk po zabawie - to w zasadzie proste sposoby. Niestety, odczulanie na ten rodzaj alergii często okazuje się nieskuteczne.
Dość skuteczne jest odczulanie w przypadku alergii na pyłki, jednak jest możliwe poza sezonem pyleń.
Alergia wziewna - diagnoza i leczenie
Zazwyczaj proste testy skórne pozwalają rozpoznać alergię. Jeśli jest podejrzenie, że na nią cierpisz (choćby z powodu nawracających infekcji dróg oddechowych), warto je zrobić, nabrać pewności i rozpocząć kompleksowe leczenie.
Czasem testy sprawy nie rozstrzygają. Bywa, że nawet badanie krwi nie daje ostatecznej odpowiedzi. Zresztą pojawia się coraz więcej schorzeń o objawach podobnych do alergii, o nieco innym mechanizmie działania i podłożu (czytaj wszystko o pseudoalergii). Na podstawie wyników lekarz alergolog zdecyduje o dalszym postępowaniu.
Leki, które stosuje się w leczeniu alergii, to często te, które znasz z reklam. Należy jednak stosować je regularnie, a za przepisane przez lekarza, dzięki refundacji, zapłacisz znacznie mniej niż za te same, kupione bez recepty. Możliwa jest też wyższa dawka substancji czynnej, czyli lek silniej działa.
Leki przeciwhistaminowe (np. z cetyryzyną, loratadyną) lub loratadynę blokują wytwarzanie histaminy, odpowiedzialnej za reakcję uczuleniową. Tzw. kromony stosowane są wspomagająco głównie w leczeniu alergicznych nieżytów nosa. Przy problemach oddechowych najwyższą skuteczność zapewniają kortykosteroidy wziewne. Pozwalają nawet chorym na astmę prowadzić normalne życie, a ich skutki uboczne są znacznie ograniczone, a jeśli już wystąpią, to na pewno mniej dokuczliwe od choroby.
