Zaburzenia czucia - przyczyny, objawy, leczenie

Zaburzenia czucia s schorzeniem, ktre obejmuje rne nieprawidowoci w odbieraniu bodcw i przekazywaniu ich do mzgu. Mona wyrni niedoczulic, czyli osabienia czucia lub przeczulic, czyli nadwraliwo na bodce. W wyniku zaburze czucia zakcone zostaje odbieranie wrae zmysowych.

Zaburzenia czucia: skd si bior

Mechanizm powstawania zaburze czucia zazwyczaj jest zoony ale gwnie jest wynikiem dysfunkcji receptorw, czyli zakocze nerwowych, ktre s odpowiedzialne za odbieranie bodcw mechanicznych, termicznych lub chemicznych. Droga, jak pokonuje bodziec zaczyna si receptorem, zazwyczaj zlokalizowanym w skrze, nastpnie informacja o odbiorze bodca jest przetwarzana i dziki nerwom dociera do mzgu.

Mona wyrni cztery rodzaje czucia:

  1. Czucie powierzchowne - odbierane jest przez receptory najczciej znajdujce si na skrze i polega na odbieraniu bodcw zewntrznych
  2. Czucie teleceptywne - odbierane przez narzdy zmysw np. wzrok such, wch
  3. Czucie gbokie - odbierane jest przez receptory znajdujce si w miniach czy stawach i polega na odbiorze bodcw z narzdw ruchu i trzewi
  4. Czucie trzewne - bodce odbierane s przez receptory znajdujce si w narzdach wewntrznych i naczyniach krwiononych

Przyczyny zaburze czucia

Zaburzenia czucia mog odnosi si do wszystkich rodzajw czucia, a przyczyny s bardzo zrnicowane. Mechanizm ich powstawania polega na uszkodzeniu drogi jak musi pokona impuls i moe powsta na kadym jej elemencie. Przyczyn moe by np. przebyty uraz, w wyniku ktrego zostaj naruszone nerwy np. uraz krgosupa z uszkodzeniem rdzenia nerwowego. Zaburzenia czucia powstaj take w wyniku chorb takich jak stwardnienie rozsiane czy zapalenie rdzenia krgowego. Zaburzenie czucia moe powsta ju na etapie rozwojowym, podczas trwania ciy. Do przyczyn zaburze czucia zalicza si:

  • Wypadnicie dysku - jest zwizane z krgosupem (odcinkiem ldwiowym) i objawami czsto przypomina rw kulszow. Wystpuj bardzo silne ble, promieniujce nawet do okolic stopy. Wypadnicie dysku moe skutkowa naciskiem na nerw, czego wynikiem jest zaburzenie czucia powierzchownego, zazwyczaj w okolicach nerwu kulszowego
  • Urazy mechaniczne - wystpuj parestezje i silne ble zazwyczaj w okolicach uszkodzonego nerwu
  • Ucisk na nerwy obwodowe - spowodowany przez zmiany zwyrodnieniowe, ktrym towarzyszy bl. W przypadku uszkodzenia okrelonego nerwu obwodowego, zaburzenia czucia pojawiaj si zazwyczaj w okolicach konkretnego fragmentu ciaa, zaopatrywanego przez ten nerw
  • Niedobory witaminy B12 - powoduje zaburzenia czucia gbokiego oraz zmniejszenie napici mini
  • Zesp Guillaina-Barrego - jest to zapalenie wielonerwowe, ktremu czsto towarzysz zaburzenia czucia. Moe dochodzi w nim do niedowadw oraz do poraenia nerwu twarzowego
  • Choroby mzgu - choroby kory mzgowej mog objawia si zaburzeniami czucia oraz utrat zdolnoci rozpoznawania bodcw, ktre dziaaj w okolicach zlokalizowanych po przeciwnych stronach ciaa wywoujc tzw. parestezje - czyli czucie opatrzne
  • Choroby naczyniowe mzgu np. udar niedokrwienny lub udar krwotoczny, a take krwawienia podpajczynwkowe, powoduj zaburzenia czucia zazwyczaj w postaci niezdolnoci zlokalizowania miejsca dziaania konkretnego bodca. Osoba u ktrej wystpuj zaburzenia czucia czsto nie potrafi okreli w ktrym miejscu zadziaa bodziec i z jak si. W tym wypadku moe take wystpi astereognozja czyli niemono rozpoznania przedmiotw trzymanych w rku, bez ich wzrokowej oceny.

Uszkodzenia rdzenia krgowego:

  • Poprzeczne uszkodzenia rdzenia nerwowego - dochodzi do niego najczciej w wyniku urazu, procesu rozrostowego, zapalenia rdzenia lub krwotoku do rdzenia. Charakteryzuje si obustronnym brakiem wszystkich rodzajw czucia, poniej miejsca w ktrym doszo do uszkodzenia rdzenia
  • Poowicze uszkodzenie rdzenia krgowego - wystpuje najczciej w wyniku guza zewntrzrdzeniowego, urazu lub stwardnienia rozsianego. Zaburzenia czucia powstaj poniej uszkodzenia rdzenia (zazwyczaj czucia gbokiego dotyku objawiaj si po stronie uszkodzenia, natomiast czucie blu i temperatury wystpie stronie przeciwnej)
  • Uszkodzenie rdrdzeniowe - moe wystpi wskutek pourazowego krwotoku, zakrzepicy ttnic doprowadzajcych krew do rdzenia oraz w przypadku guza zlokalizowanego w rdzeniu krgowym. Zaburzenia czucia nazywa si rozszczepiennymi, zostaje zachowane czucie gbokie i czucie dotyku, natomiast czucie blu i temperatury ulega uszkodzeniu

Zaburzenia czucia - objawy

Zaburzenia czucia mog dotyka wielu czci ciaa oraz charakteryzowa si upoledzeniem wszystkich typw czucia. Bardzo czsto mona zaobserwowa:

  • Kauzalgie - zaburzenie czucia w postaci bardzo innego blu, o charakterze pieczenia lub palenia
  • Neuralgie (nerwobl) - jest to ostry napadowy bl, czsto odczuwany jako przechodzcy prd lub rwanie
  • Ble fantomowe - pojawienie si zburze czucia i blu w miejscu amputowanej koczyny
  • Parestezje - jest to opatrzne odczuwanie czucia, wraenie drtwienia, mrowienia lub zmian temperatury skry (uczucie silnego gorca lub zimna)
  • Hiperpatie - inaczej nadwraliwo czuciowa, bywa tak silna e nawet lekkie dotknicie wywouje ogromny bl czsto utrzymujcy si nawet po zaprzestaniu dziaania bodca

Postpowanie w przypadku wystpienia zaburze czucia

Zaburzenia czucia nie zawsze daj silne objawy i czsto osoby u ktrych wystpuj nie zdaj sobie z tego sprawy. W celu przeprowadzenia odpowiedniej diagnostyki wykonuje si badania neurologiczne. Zaburzenia czucia polegaj na nieprawidowym odbiorze bodcw i mog objawia si nadmiernym odbiorem lub cakowitym brakiem czucia. Lekarzem, ktry zajmuje si takimi schorzeniami jest neurolog lub neurochirurg.
Prawidowa diagnostyka opiera si na przeprowadzeniu dokadnego wywiadu zdrowotnego oraz wykonaniu badania neurologicznego. Dodatkowo wykonuje si badanie RTG (rentgen) krgosupa, dziki ktremu mona okreli czy wystpuj zmiany zwyrodnieniowe, skutkujce zaburzeniami czucia. Mog to by np. przepukliny krka midzykrgowego czy wypadnicie dysku. Innymi badaniami jest rwnie rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, badanie krwi oraz moczu, badanie pynu mzgowo-rdzeniowego pobieranego przy pomocy nakucia ldwiowego tzw. punkcji - pyn poddawany jest dokadnego badaniu laboratoryjnemu i ocenie morfologicznej oraz biochemicznej. Czasem konieczne okazuje si badanie elektromiograficzne, konsultacja okulistyczna oraz badanie gowy.

Leczenie zaburze czucia polega na leczeniu przyczynowym i w duej mierze zaley od wspistniejcej choroby. Niestety w przypadku uszkodze nerww czy rdzenia nerwowego nie ma moliwoci powrotu do penej sprawnoci. Leczenie opiera si na stosowaniu terapii farmakologicznej, a uzupeniajco rehabilitacji ruchowej.

To take moe ci zainteresowa:

Czy wod mona przedawkowa? [NaZdrowie]