Zapalenie oskrzeli - objawy, diagnoza, leczenie

Najbardziej charakterystycznym objawem zapalenia oskrzeli jest dokuczliwy kaszel. Mimo e za kadym razem przebiega ono niemal identycznie to moe by wywoywane przez bardzo rne czynniki. Jakie s rodzaje zapalenia oskrzeli i jak z nimi walczy?

Zapalenie oskrzeli, w zalenoci od tego jak dugo utrzymuj si dolegliwoci, dzieli si na ostre (do 3 tyg.), podostre (3–8 tyg.) lub przewleke (powyej 8 tyg.). Za pierwszym z nich stoj zazwyczaj wirusy, drugie to powikanie po innej infekcji lub zakaeniu krztucem, za trzecie odpowiadaj tzw. czynniki rodowiskowe, np. kontakt ze szkodliwymi oparami oraz palenie papierosw.

Coraz czciej mwi si, e przyczyn problemu i nawracajcych lub dugo utrzymujcych si problemw z oskrzelami jest podranienie drg oddechowych spowodowane spalinami i zanieczyszczenie powietrza. 

Zapalenie objaww – przyczyny

Za ostre zapalenie oskrzeli zazwyczaj odpowiadaj, te same wirusy, ktre wywouj przezibienie i gryp, czyli wirus grypy A, grypy B, paragrypy, RSV, koronawirusy, adenowirusy i rynowirusy. Patogeny te powoduj najczciej przezibienie, ale niekiedy objawy obejmuj rwnie drogi oddechowe i wywouj zapalenie oskrzeli.

Czasem zdarza si, e za schorzenie odpowiada infekcja bakteryjna (najczciej mwi si o zakaeniu bakteriami: Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae oraz Bordetella pertussis i Streptococcus pneumoniae, szacuje si jednak, e ten rodzaj zapalenia oskrzeli stanowi niecae 10 proc. wszystkich zachorowa). Jednak z punktu widzenia terapii nie ma znaczenia czy zapalenie oskrzeli wywoay wirusy czy bakterie. Leczenie wyglda identycznie.

Zapalnie oskrzeli – objawy

Najbardziej charakterystycznym objawem zapalenia oskrzeli jest kaszel. Zazwyczaj towarzyszy mu odkrztuszanie luzowej (biaawej) lub ropnej (tej, rzadziej zielonkawej) plwociny. U chorych bardzo czsto pojawia si take gorczka czy ble mini. Pacjenci skar si te na kiepskie samopoczucie. Takie objawy, ktre na pierwszy rzut oka podobne s do grypy czy przezibienia, to zazwyczaj konsekwencja zakaenia tymi samymi patogenami.

Dolegliwoci zazwyczaj utrzymuj si nie duej ni tydzie, jedynie kaszel moe dokucza choremu nawet 3 tygodnie.

Mimo e czasem schorzenie samo ustpuje, to s sytuacje, kiedy lepiej nie zwleka z wizyt u lekarza. Jest ona konieczna w sytuacji gdy chory ma wiszczcy oddech, dusznoci oraz skary si na ble w klatce piersiowej, ktre nasilaj si z kadym oddechem. Kolejnym sygnaem ostrzegawczym powinna by take gorczka, ktra nie daje si zbi oraz utrzymywanie dolegliwoci duej ni siedem dni.

Zapalenie oskrzeli – diagnoza

W wikszoci przypadkw samo badanie fizykalne pozwala postawi lekarzowi prawidowe rozpoznanie. Dodatkowe testy, jak przewietlenie klatki piersiowej zlecane s rzadko, su jedynie wykluczeniu zapalenia puc, ktrego objawy s bardzo podobne.

Mimo e czyste zdjcie nie wyklucza zmian w pucach to jeli wanie one zostay zajte kaszel, gorczka i dusznoci s bardziej nasilone. Dodatkowo, ju podczas osuchiwania, lekarz rozpoznaje zmiany. Badania mikrobiologiczne (w celu stwierdzenia jakie wirusy lub bakterie s odpowiedzialne za objawy) zwykle nie s konieczne.

Zapalenie oskrzeli – leczenie

Na czas walki z chorob chory powinien zosta w domu i odpoczywa. Jeli pojawia si gorczka mona j zbi paracetamolem, aspiryn lub ibuprofenem. Nie wolno zapomina o przyjmowaniu duej iloci niegazowanych pynw.

U pacjentw, u ktrych kaszel jest szczeglnie mczcy, aby szybciej pozby si zalegajcej w oskrzelach wydzieliny, lekarz przepisze stosowne leki. Do najczciej stosowanych nale farmaceutyki, ktre zmniejszaj lepko wydzieliny i uatwiaj jej odkrztuszanie. W celu uatwiania odkrztuszania wydzieliny stosowana bywa te gwajafenezyna, dziaajca wykrztunie. W przypadku suchego kaszlu (w oskrzelach nic nie zalega) stosuje si leki przeciwkaszlowe.

Warto pamita, e przy zapaleniu oskrzeli nie podaje si antybiotykw. Ropna wydzielina wcale nie musi by dowodem na to, e zapalenie wywoay bakterie i podanie tego typu lekw nie przyniesie spodziewanych rezultatw, a tylko zaszkodzi. Przyjmowanie antybiotykw, gdy nie ma jednoznacznych wskaza do ich podania, sprawia, e bakterie uodporni si na ich dziaanie i w sytuacji, gdy bd naprawd potrzebne – nie zadziaaj. Antybiotyki wprowadza si bardzo rzadko i tylko w szczeglnych przypadkach, gdy stosowane rodki nie dziaaj, a kolejne, bardziej szczegowe badania daj absolutna pewno, e za chorob odpowiadaj bakterie. 

W przypadku pacjentw z dusznoci i/lub nasilonym kaszlem lekarz moe uzupeni terapi o leki rozkurczajce oskrzela. Najczciej stosowane s te o stosunkowo dugim dziaaniu. rodki te rozkurczaj minie ciany oskrzeli i powoduj ich rozszerzenie. Trzeba jednak pamita, e przepisanie tego rodzaju farmaceutykw ma sens tylko u chorych, u ktrych nasilony stan zapalny w przebiegu zapalenia oskrzeli doprowadzi do obturacji oskrzeli, czyli ich zwenia.

Obturacja oskrzeli wywouje dusznoci i wiszczcy oddech, lekarz moe j potwierdzi lub wykluczy podczas osuchiwania klatki piersiowej pacjenta. Najlepszym badaniem, ktre pozwala oceni to, czy nie doszo do zwenia oskrzeli jest spirometria, jednak w ostrym okresie choroby nie ma potrzeby jej wykonywania.

To rwnie moe ci zainteresowa:

Zapalenie oskrzeli u dzieci - objawy, leczenie, powikania

Zapalenie oskrzeli - antybiotyk potrzebny czy jednak nie?

Kaszel suchy u dziecka: jak skutecznie nawily drogi oddechowe?

Domowy syrop na kaszel suchy i mokry - jak go przygotowa?