Używasz kilka razy tego samego oleju? Możesz doprowadzić do uszkodzenia mózgu

Smażenie w głębokim tłuszczu jest stosowane powszechnie na całym świecie, zwłaszcza w restauracjach typu fast food, u sprzedawców ulicznych i w kuchni domowej. Okazuje się jednak, że wielokrotnie używany olej zwiększa ryzyko poważnej choroby mózgu.
Co zrobić, by po smażeniu nie został ci zatkany zlew? Kawałek folii aluminiowej i problem z głowy (zdjęcie ilustracyjne)
Jak wyrzucać olej? Fot. VIS Fine Art / Shutterstock.com

Nowe badania, z którymi możemy zapoznać się na łamach "Journal of Biological Chemistry" sugerują, że wielokrotnie podgrzewany olej może przyspieszyć neurodegenerację, ponieważ zaburza oś wątroba-jelito-mózg, która jest kluczowa dla utrzymania równowagi fizjologicznej i jest powiązana z zaburzeniami neurologicznymi. 

Już wielokrotnie wcześniej ostrzegano przed negatywnymi zdrowotnymi skutkami spożycia żywności smażonej w głębokim tłuszczu. Taki sposób odżywiania się powiązano z chorobami kardiometabolicznymi i niektórymi nowotworami. - Spożywanie smażonych w głębokim tłuszczu olejów wiąże się ze stresem oksydacyjnym i stanami zapalnymi, które są czynnikami ryzyka chorób neurodegeneracyjnych i innych schorzeń przewlekłych - przypominają eksperci. 

Nowe badanie, przeprowadzone na szczurach wykazało, że zwierzęta karmione produktami przygotowywanymi na oleju kuchennym wykazywały znacznie wyższy poziom neurodegeneracji, w porównaniu ze szczurami żywionymi standardowo. Naukowcy wysnuli z tego wniosek, że częste ponowne użycie oleju do smażenia może przyspieszyć uszkodzenie mózgu, w tym chorobę Alzheimera. Autorami badania są naukowcy z Central University of Tamil Nadu w Thiruvaru (Indie).

Zobacz wideo Najpopularniejsze oleje: który najzdrowszy? Czy oliwa zasłużyła na swoją dobrą opinię?

Jak wyglądały badania?

Naukowcy podzielili samice szczurów na pięć grup. Jedna była karmiona normalnie i służyła jako grupa kontrolna. Kolejne grupki zwierząt były karmione normalną dietą uzupełnianą nieogrzewanym olejem sezamowym, nieogrzewanym olejem słonecznikowym, odgrzewanym olejem sezamowym lub odgrzewanym olejem słonecznikowym codziennie przez 30 dni. W ten sposób chciano naśladować sposób używania i spożywania olejów w tradycyjnej kuchni.  

Wyniki pokazały, że szczury karmione dietą zawierającą podgrzany olej wykazywały oznaki podwyższonego stresu oksydacyjnego. Ponadto u tych zwierząt rozwinął się stan zapalny wątroby. Do tego zaobserwowano znaczne uszkodzenie okrężnicy, co doprowadziło do zmiany poziomu endotoksyn (toksyny występujące w błonie zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych) i lipopolisacharydów (składnik budulcowy bakterii Gram-ujemnych, w infekcji staje się czynnikiem, który wywołuje reakcję zapalną). Wszystko to wskazuje na obecność toksyn wytwarzanych przez określone szczepy bakterii. U potomstwa karmionego dietą zawierającą podgrzane oleje częściej dochodziło do uszkodzeń neuronów (w porównaniu z grupą kontrolną nie karmioną olejami lub żywione pokarmami zawierającymi tylko niepodgrzewane oleje.)

Niepokojące wyniki

- Badanie wykazało, że diety zawierające podgrzewane oleje prowadziły do podwyższonego poziomu cholesterolu, cholesterolu LDL, trójglicerydów, AST i ALT (enzymy wątrobowe) oraz markerów stanu zapalnego, a także do znacznych uszkodzeń struktur wątroby i okrężnicy, co wskazuje na potencjalne uszkodzenie kardiometaboliczne i narządowe - piszą naukowcy w komunikacie prasowym.

Spożycie podgrzanych olejów spowodowało także specyficzne uszkodzenia mózgu, szczególnie w obszarach kluczowych dla regeneracji, co uwydatniło ryzyko neurologiczne wynikające ze spożycia podgrzanego oleju

- podkreślają badacze.

Dlaczego podgrzewane oleje są tak niezdrowe?

Po pierwsze, wysoka temperatura zmienia ich skład chemiczny. Zamiast korzystnych dla zdrowia przeciwutleniaczy pojawiają się szkodliwe związki, takie jak tłuszcze trans, akryloamid i aldehydy. Ponowne podgrzewanie olejów, zwłaszcza podczas smażenia w głębokim tłuszczu, dodatkowo pogłębia ten proces. Ponownie podgrzewany olej jest coraz bardziej niestabilny i zawiera coraz więcej toksyn. 

Oleje, w których pod wpływem wysokiej temperatury doszło do rozkładu wielonienasyconych kwasów tłuszczowych i pojawienia się izomerów trans i nasyconych kwasów tłuszczowych, mają bardzo negatywny wpływ na zdrowie: zwiększają poziom cholesterolu, nasilają stany zapalne, stają się czynnikami ryzyka chorób kardiometabolicznych i zaburzeń neurodegeneracyjnych. Szczególnie narażona na uszkodzenia jest wątroba - może dojść do rozwoju niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby. 

Utlenione tłuszcze wpływają niekorzystnie na mikroflorę jelitową i przepuszczalność jelit, prowadząc do stanu zapalnego i dysfunkcji bariery jelitowej. Brak równowagi mikrobiologicznej i zwiększona przepuszczalność jelit może skutkować przedostawaniem się szkodliwych bakterii do wątroby, co ostatecznie wiąże się ze stresem oksydacyjnym i stanem zapalnym. Nieszczelność osi wątroba-jelito-mózg grozi zaostrzeniem choroby mózgu. 

Więcej o: