Rak jamy ustnej to nowotwór, który może rozwinąć się na języku, na tkance wyściełającej jamę ustną i dziąsła, pod językiem, u nasady języka oraz w okolicy gardła, w tylnej części jamy ustnej. Atakuje najczęściej osoby po 40. roku życia, a wśród chorych jest ponad dwukrotnie więcej mężczyzn niż kobiet. Eksperci podkreślają, że ponad 90 proc. przypadków tego raka da się stosunkowo łatwo wyleczyć. Warunkiem udanej terapii jest jednak wczesne wykrycie choroby, zanim ta rozsieje się na inne organy w ciele. - Jeżeli zauważysz u siebie niepokojące oznaki, udaj się do dentysty lub lekarze POZ, aby sprawdził przyczynę tych zmian. - przypominają lekarze. Ważną częścią profilaktyki są przede wszystkim regularne wizyty u dentysty.
Główne objawy raka jamy ustnej to:
- owrzodzenia jamy ustnej, które nie goją się w ciągu trzech tygodni;
- guzek lub obrzęk w dowolnym miejscu jamy ustnej, szczęki lub szyi, utrzymujący się dłużej niż trzy tygodnie;
- pojawiające się czerwone lub białe plamy w jamie ustnej;
- drętwienie języka lub innego obszaru jamy ustnej;
- luźne zęby pojawiające się bez znanej przyczyny (takiej jak uraz);
- przewlekły ból gardła utrzymujący się dłużej niż sześć tygodni;
- uczucie, że coś utknęło w gardle, chrypka lub utrata głosu, utrzymująca się dłużej niż sześć tygodni;
- trudności w żuciu, połykaniu lub mówieniu;
- trudności w poruszaniu szczęką lub językiem;
- obrzęk szczęki, który powoduje, że protezy zębowe źle przylegają lub stają się niewygodne;
- drętwienie języka lub innych obszarów jamy ustnej;
- długotrwały ból lub krwawienie w jamie ustnej;
- przewlekły ból ucha.
Jakie są czynniki ryzyka raka jamy ustnej
Rak jamy ustnej wiąże się w większości przypadków z paleniem tytoniu, piciem alkoholu lub jednym i drugim. Na nowotwory gardła odpowiada głównie zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).
Kto jest najbardziej narażony na raka jamy ustnej? Przede wszystkim osoby palące wszelkiego rodzaju tytoń, w tym papierosy, fajki i cygara, a także papierosy elektroniczne. Ryzykowne jest też żucie tytoniu i tabaki. Do tego dochodzi alkohol. Największe ryzyko dotyczy osób, które palą papierosy i jednocześnie nadużywają alkoholu. Ryzyko rozwoju raka jamy ustnej wzrasta u osób zakażonych wirusem brodawczaka ludzkiego, a w szczególności typem HPV 16. To ryzyko wzrasta wraz z wiekiem.
Inne czynniki ryzyka to: ekspozycja na słońce (rośnie wówczas ryzyko raka wargi) oraz zła dieta. Eksperci podkreślają, że ze zwiększonym ryzykiem raka jamy ustnej powiązano dietę ubogą w owoce i warzywa. Ponadto niektóre osoby są genetycznie obarczone większym ryzykiem rozwoju raka jamy ustnej.
Jak wygląda leczenie raka jamy ustnej
Tego typu nowotwory leczy się przede wszystkim chirurgicznie usuwając zaatakowane tkanki. Niekiedy potrzebna jest radioterapia lub chemioterapia. Rak jamy ustnej, który jest w zaawansowanym stadium rozwoju w momencie rozpoznania, może wymagać tak zwanego leczenia skojarzonego. Najnowsza metoda leczenia to terapia celowana, gdzie stosuje się leki identyfikujące i atakujące bezpośrednio komórki nowotworowe oraz immunoterapia (wzmacnianie układu odpornościowego).
