"Pracoholik to nie czowiek sukcesu, a uzaleniony, ktry musi zabiega, eby go doceniono"

"Pracoholizm to jedyne uzalenienie cieszce si akceptacj spoeczn" - mwi psycholog Kinga Jasiska. Wbrew pozorom bierze si nie z siy charakteru, a z niskiej samooceny, potrzeby udowodnienia sobie, e jestem co wart. Gdzie jest granica midzy lubieniem swojej pracy a niszczcym uzalenieniem?
"Tak, wanie jestem w pracy" - pisze na forum nieco przed 22 pracownik korporacji o nicku "Tomii". "Tumacz sobie, e na kredyt musz pracowa, e mam duo do zrobienia, e jeszcze tylko 2 tygodnie. Tylko te dwa tygodnie si ju cign od roku (...) Ju si nie umiecham tak jak kiedy. Wcale si nie umiecham. Za duo na siebie bior zada, ale inaczej nie potrafi. To chyba jedyny sposb eby sobie co udowodni" - wyznaje internauta. Kuleje te jego ycie prywatne. "Kolejna dziewczyna ma ju tego wszystkiego do. Nawet, jak z ni jestem, to myl o raportach, procesach, procedurach" - dodaje.

"Przyjmuje si, e pracoholicy stanowi okoo 5% populacji, co znaczyoby, e co 20 czowiek jest uzaleniony od pracy. W Polsce pracoholizm jest zjawiskiem powszechnym i wynika z obaw o utrat pracy" - pisze w pracy o tym uzalenieniu Ewelina Sk z Instytutu Psychologii UKSW. Cho to tylko wierzchoek gry lodowej problemu. Co waciwie prbuje udowodni pracoholik?



Pracoholik czuje si mao wartociowy, walczy o bycie docenionym

"U rde pracoholizmu ley niska samoocena i brak akceptacji siebie" - tumaczy Kinga Jasiska, terapeutka z Orodka Polana w Warszawie. "Pracoholik to osoba, ktra uwaa, e nie zasuguje na uznanie, nie docenia siebie i nie czuje, e jest wartociowym czowiekiem, jednoczenie nieustannie tego docenienia potrzebuje. Zaczyna si wtedy swoisty "wycig ze sob samym" - mwi. "W tym wycigu traci jednak nie tylko ycie pozazawodowe, ale te finalnie reszt wasnej godnoci, gdy widzi, e zawodzi i nie spotyka si z oczekiwan pochwa". Z drugiej strony nadmiarowe powicanie si pracy jest w pewien sposb spoecznie nagradzane.

Jedyne uzalenienie, ktre budzi szacunek i aplauz

"O pracoholizmie w naszym kraju mwi si raczej w kontekcie pochway ciko pracujcych obywateli, a stosunkowo moda gospodarka polska promuje intensywn prac i oddanie firmie" - mwi.

"Warto zauway, e gdy mylimy o kim "pracoholik" czsto czy si to z podziwem czy zazdroci. Taka osoba zazwyczaj posiada jakie dobre materialne, ma status, stanowisko. Zupenie inaczej mylimy ju o "alkoholiku", czyli osobie ewidentnie naduywajcej alkoholu. Tymczasem to jedna choroba: uzalenienie, ktre powoduje w konsekwencji rozpad wizi rodzinnych, przyjacielskich, due problemy zdrowotne, a take wbrew pozorom negatywne skutki dla firmy - pracodawcy pracoholika" - podkrela.

wietny pracownik? Wcale nie

"Paradoksalnie, wbrew powszechnej opinii, pracoholik nie jest wietnym pracownikiem ani czowiekiem sukcesu. Owszem, zarabia, gdy cay moliwy czas powica pracy, jednak jego praca jest niekonstruktywna. Zazwyczaj dzieli problem na czworo i dy do perfekcji, zdobycia nieosigalnego uznania, wic pracuje o wiele mniej wydajnie, mniej twrczo i bardzo szybko naraony jest na wypalenie zawodowe" - zaznacza Jasiska. Nie nada z obowizkami lub bierze na siebie zbyt wiele, wic pracuje coraz duej.

Wedug danych Eurostatu z 2011 roku Polska plasuje si w czowce europejskich krajw pod wzgldem iloci przepracowanego czasu. W pracy spdzamy rednio 40,5 godzin tygodniowo. Duej pracuj jedynie Grecy, Czesi, Bugarzy i Sowacy. Dla porwnania redni czas pracy w Unii Europejskiej wynosi 37,4 godzin na tydzie.

Statystyki potwierdzaj: duszy czas pracy nie przekada si na jej wydajnoci. Jeliby mierzy wydajno pracownika PKB przypadajcym na jedn przepracowan godzin, Polacy znaleliby si gdzie na szarym kocu wrd Europejczykw. W przeciwiestwie do znacznie krcej pracujcych Niemcw, ktrzy mog si poszczyci jednym z najwyszych wskanikw wydajnoci w Europie. Pracoholizm to jednak przecie nie okrelona liczba przepracowanych godzin.

Czowiek lubicy prac vs. pracoholik - co ich rni?

"W kadej firmie znajdziemy osoby, ktre chtnie zostaj po godzinach, rezygnuj z urlopw i bior na siebie obciajce do granic obowizki. Inaczej bdzie to zjawisko wyglda na budowie, inaczej w korporacji, jednak i tu i tam znajdziemy osoby, ktre przekonuj siebie i otoczenie, e duo pracuj, bo musz zapewni lepsze warunki rodzinie albo po prostu lubi to, co robi" - mwi Jasiska. Jak oceni, ile w tym prawdy?

Co odrnia osoby duo pracujce od pracoholikw? Jasiska wylicza: "satysfakcja z wykonywanej pracy, poczucie zadowolenia z siebie mimo zmczenia, umiejtno zachowania rwnowagi w yciu". "Pracoholikowi pozostaje frustracja, niech do siebie, a take narastajca niech do rodziny, ktra prbuje wymc na nim powrt do domu. Wymwki bliskich pogbiaj ze samopoczucie, ktre pracoholik potrafi leczy tylko prac" - mwi. "Efektem tego bdnego koa jest choroba somatyczna lub nastpny nag: alkohol czy narkotyki, ktre maj doda si lub umierzy bl. W wikszoci przypadkw wtedy dopiero taka osoba trafia do specjalisty".

Czy jeste pracoholikiem? Sprawd si

Masz wtpliwoci, czy przypadkiem pracoholizm nie dotyczy take ciebie? Kinga Jasiska proponuje, aby policzy, ile z poniszych stwierdze moemy odnie do swojej osoby.

1. Zdarza mi si zapomnie o obiecanym wyjciu z rodzin lub rodzinnej uroczystoci.

2. Robi wiele rzeczy jednoczenie - np. jem, czytajc co zwizanego z prac, aby nie marnowa czasu.

3. Nie lubi pracowa z innymi - zawsze musz po nich poprawia, nie speniaj moich oczekiwa.

4. Urlop, niedziela czy wito to wietny czas na obmylanie strategii rozwizywania problemw zawodowych.

5. Zdarza si, e zastaje mnie noc w pracy /lub/ w weekend zachodz do pracy "na godzin" i zostaj tam cay dzie.

6. Irytuj si, gdy kto przerywa mi prac nieistotnymi dla mnie szczegami.

7. Po paru dniach urlopu czuj si winny i mam poczucie straconego czasu.

8. Wpadam w zo, gdy popeni jakkolwiek pomyk w pracy.

Jak zinterpretowa wynik? "Jeli zgadzasz si z jednym lub dwoma stwierdzeniami, by moe warto zastanowi si nad rwnowag w swoim yciu. Jeli z wicej ni dwoma, powinna ci si zapali czerwona lampka, bo najprawdopodobniej problem jest powaniejszy" - przestrzega Jasiska. "Jeli jeste uzaleniony od pracy, masz mae szanse poradzi sobie z tym problemem samodzielnie. Najlepiej poszuka pomocy u psychoterapeuty" - mwi. Ze specjalist atwiej bdzie przyjrze si swojemu funkcjonowaniu, rdom trudnoci, ich konsekwencjom, a take nauczy si ceni siebie bez koniecznoci szukania poklasku. "Niestety czsto osobom uzalenionym od pracy z rnych wzgldw trudno jest zwrci si o pomoc lub poprosi o wsparcie" - zauwaa terapeutka. "Nienazwanie problemu po imieniu nie sprawia e przestaje on istnie" - dodaje.

Kinga Jasiska - psycholog, terapeutka uzalenie w Orodku Polana w Warszawie

Chcesz mie stay dostp do naszych treci? Docz do Zdrowia na Facebooku!