Przez lata nie była problemem. Teraz wróciła. Epidemiolodzy biją na alarm

Odra to poważna i bardzo zaraźliwa choroba wirusowa. Na odrę nie ma lekarstwa, możemy się jedynie chronić przed nią poprzez szczepienia. Jednak w 2023 roku zaobserwowano znaczny wzrost liczby przypadków i ognisk odry na całym świecie, w tym w regionie europejskim, a pierwsze miesiące 2024 roku pozostają nadal niepokojące.
Odra
Fot. Aleksandr Finch / Shutterstock

Epidemiolodzy biją na alarm

W porównaniu z okresem 2020-2022, w 2023 roku na całym świecie odnotowano wzrost liczby przypadków i ognisk odry. Większość zachorowań zgłoszono w Jemenie, Indiach i Etiopii, a służby epidemiologiczne wydały ostrzeżenie także dla obu Ameryk. Jeśli chodzi o nasz region to, jak podaje Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), w 2023 roku odra pojawiła się w 40 z 53 krajów europejskiego regionu oraz w co najmniej 10-ciu krajach UE/EOG (Unia Europejska/Europejski Obszar Gospodarczy). Co więcej, spodziewany jest dalszy wzrost zachorowań.

- Powodem jest nieoptymalny poziom zaszczepienia przeciwko odrze w wielu krajach UE/EOG, wysokie prawdopodobieństwo importu choroby z obszarów, gdzie odra pozostaje dużym problemem. Ponadto nadchodzące miesiące to szczyt sezonu dla wirusa odry - przestrzega ECDC.

Zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 2023 roku regionie europejskim zgłoszono ponad 30 tys. przypadków odry, w tym 21 tys. hospitalizacji. Epidemiolodzy WHO uważają, że liczba zachorowań na odrę w naszym regionie będzie nadal wzrastać. Najbardziej dotknięte kraje to Austria i Rumunia, ponadto Kazachstan, Kirgistan i Armenia. 

- Wzrost zachorowań na odrę w dużej mierze przypisuje się zmniejszeniu zasięgu szczepień podczas pandemii COVID-19 w latach 2020–2022, co przyczyniło się do wzrostu liczby osób nieszczepionych lub niedoszczepionych (czyli tych, które nie przeszły całego cyklu szczepień) w regionie europejskim i na całym świecie - piszą eksperci ECDC w specjalnym raporcie. 

Zobacz wideo Choroby zakaźne u dzieci - jak je rozpoznać?

Objawy odry

Odra zaczyna się od objawów przypominających przeziębienie, po czym do takich symptomów po kilku-, kilkunastu dniach dołącza swędząca wysypka. Choroba może dotknąć osoby w każdym wieku. Wywołuje ja wirus przenoszący się drogą kropelkową. Gdy zakażona osoba kaszle lub kicha, staje się dla zdrowych osób poważnym zagrożeniem. Wirus wnika do organizmu przez górne drogi oddechowe i spojówki. Czas pomiędzy kontaktem z wirusem a wystąpieniem pierwszych objawów choroby (okres inkubacji) może wynosić 9-12 dni. 

Objawy odry:

  • wysoka gorączka
  • kaszel
  • silny katar
  • czerwone, obolałe i łzawiące oczy (zapalenie spojówek)
  • wysypka na ciele, która bardzo swędzi (pojawia się zwykle po 14 dniach od infekcji)
  • nieduże plamki w kolorze żywej czerwieni z białawym środkiem widoczne na błonie śluzowej policzków, w pobliżu zębów trzonowych
  • silne zmęczenie
  • ból głowy
  • utrata łaknienia
  • stan wyczerpania.

Odra może przerodzić się w ciężkie schorzenie, gdy wirus zaatakuje drogi oddechowe lub centralny system nerwowy. Jest chorobą śmiertelnie groźną, szczególnie dla najmłodszych dzieci (dwa pierwsze lata życia). Wirus odry pozostaje w organizmie zakażonego do końca życia - w stanie uśpienia ukrywa się w zwojach nerwowych i w każdej chwili może się uaktywnić.

Możliwe powikłania odry to:

  • zapalenie płuc
  • zapalenie mózgu, a w konsekwencji ryzyko głuchoty, ślepoty, długotrwałych zaburzeń neurologicznych.
Więcej o: