Leworęczność: błogosławieństwo czy przekleństwo? [jak rozpoznać, genetyka, dziedziczenie]

Leworęczność to termin określający preferowanie wyboru lewej ręki podczas wykonywania czynności wymagających precyzji, takich jak pisanie, jedzenie czy rysowanie. Jeszcze całkiem niedawno leworęczność traktowana była jako dysfunkcja, a dzieci wykazujące skłonności do leworęczności próbowano konsekwentnie uczyć używania ręki prawej. Sprawdzamy, co obecnie wiadomo o leworęczności.

Leworęczność: genetyka wciąż nie powiedziała ostatniego słowa

Skąd bierze się leworęczność? Genetyka od pewnego czasu zajmuje się tym fenomenem, jednak wciąż jeszcze nie jest w stanie dokładnie określić sposobu, w jaki geny oraz wpływ środowiska determinują specyficzny tryb pracy mózgu, odpowiedzialny za leworęczność. Choć cecha ta dotyczy zaledwie około 10 procent populacji, badania wykazują, że nie stanowi ona anomalii. Po przeanalizowaniu wpływu działania genu PCSK6 ustalono, że jego uszkodzenie bądź pojawienie się jego nowych wariantów (mutacji) wpływa na ukształtowanie się preferowania prawej strony ciała. Warto zauważyć też, że mózg osób leworęcznych jest bardziej symetryczny, obie jego półkule mają prawie równorzędne znaczenie, a komunikacja pomiędzy nimi jest lepsza niż u osób praworęcznych. Pozwala to stwierdzić, że leworęczność nie jest zaburzeniem, a cechą częściowo uwarunkowaną genetycznie.

Leworęczne dziecko, czyli mniej zdolne? Wręcz przeciwnie. Sporo badań wskazuje na większe uzdolnienia artystyczne i kreatywność leworęcznychLeworęczni częściej się jąkają? Skąd się wzięło to przekonanie? [NaZdrowie]

Leworęczność: osobowość. Wpływ leworęczności na osobowość

Jaki wpływ ma leworęczność na osobowość? Okazuje się, że całkiem spory. Leworęczność wiąże się z posiadaniem bardziej rozwiniętej prawej półkuli mózgu, co wpływa na kreatywność, zdolności manualne, muzyczne, plastyczne czy matematyczne. Stwierdzono jednakże, że stymulowanie prawej półkuli mózgu poprzez wykonywanie czynności wymagających precyzji lewą ręką, wpływa na osobowość osób leworęcznych. Odznaczają się one z reguły niską samooceną, są nieśmiałe i wrażliwe na krytykę. Wykazują większą skłonność do bojaźliwości, częściej dotykają je fobie, zdecydowanie łatwiej uwierzyć im w przesądy. Gorzej, niż osoby praworęczne, radzą sobie z emocjami, co sprawia, że są bardziej nerwowe, łatwiej się irytują bądź wpadają w gniew. Biorąc pod uwagę, że większość przedmiotów codziennego użytku dostosowanych jest do potrzeb osób praworęcznych, można więc powiedzieć, że leworęczność może nieco utrudniać życie.

Zobacz wideo Leworęczni częściej się jąkają? Skąd się wzięło to przekonanie? [NaZdrowie]

Leworęczność a inteligencja. Poznaj wyniki badań

Badaniom poddano związek między leworęcznością a inteligencją. Choć średni iloraz inteligencji osób leworęcznych nie jest wyjątkowy, to już odsetek osób o ponadprzeciętnej inteligencji w tej grupie jest znacznie wyższy, niż w grupie osób praworęcznych. Leworęczność wiąże się z większym wysiłkiem dla mózgu oraz lepszą współpracą pomiędzy obiema jego półkulami. W efekcie osoby leworęczne mają bogatsze słownictwo, lepiej radzą sobie z rozwiązywaniem skomplikowanych problemów, są bardziej kreatywne, mają skłonność do nieszablonowego myślenia. Leworęczność powiązana jest z większą pomysłowością i muzykalnością, a często także z predyspozycjami aktorskimi. Śmiało można powiedzieć, że leworęczność to szansa na posiadanie ponadprzeciętnych umiejętności, którą otrzymuje zaledwie około 10 procent populacji. Wśród sławnych osób leworęcznych można wymienić takie nazwiska, jak Leonardo da Vinci, David Bowie, Paul McCartney, Lady Gaga, Angelina Jolie, Bill Gates czy Barack Obama.

Czy leworęczność jest dziedziczna?

Naukowcy nie odpowiedzieli jednoznacznie na pytanie o to, czy leworęczność jest dziedziczna, choć zakładając, że wynika ona częściowo z uwarunkowań genetycznych, można rozważać taką opcję. Szacuje się, że jeśli obydwoje rodzice dziecka są leworęczni, prawdopodobieństwo wystąpienia leworęczności u ich dziecka będzie wynosiło blisko 50 procent. Dla porównania: szansa na to, że dziecko rodziców praworęcznych będzie leworęczne wynosi zaledwie 2 procent. O tym, że czynniki genetyczne nie są jedynym determinantem leworęczności może świadczyć fakt, że u blisko 20 procent par bliźniąt jednojajowych występują różnice w kwestii lateralizacji: jedno z dzieci jest prawo- a drugie leworęczne.

Wiele dzieci z jąkania wyrasta. Zarazem nie można go lekceważyć i odkładać diagnostyki w czasie. Wczesne rozpoznanie zwiększa szanse na pełne wyeliminowanie problemuJąkanie - jak się je dziś leczy? Gdzie szukać pomocy?

Leworęczność: jak rozpoznać i kiedy się pojawia?

Kiedy pojawia się leworęczność? Jak rozpoznać, że dziecko jest leworęczne? Podstawową metodą diagnostyczną jest obserwacja. Tendencję do leworęczności można zaobserwować u niemowląt, choć tak naprawdę pojawia się ona już w życiu płodowym. Podczas badań ultrasonograficznych przeprowadzanych w ciąży obserwuje się preferowanie ssania kciuka prawej dłoni przez płód w 90 procentach przypadków. Niemowlęta początkowo do przedmiotów wyciągają obie dłonie, jednak pomiędzy czwartym a szóstym miesiącem wykształca się u nich chwyt jednoręczny. Wówczas można zaobserwować, którą dłoń preferuje dziecko. Lateralizacja (czyli, w uproszczeniu, prawo- lub leworęczność), która kształtuje się począwszy od życia płodowego, ostatecznie utrwala się około drugiego roku życia.

 Zobacz też: Genetyka w XXI wieku - co zrobić z błędami powielonymi w milionach komórek?

Więcej o: