Kule ortopedyczne - jak je wybrać i jak używać?

Stosowanie kul ortopedycznych jest zalecane zazwyczaj pacjentom, którzy przeszli zabiegi lub kontuzje ograniczające ruchomość dolnych kończyn lub cierpią na trwałe uszkodzenie narządów ruchu. Aby kule ortopedyczne prawidłowo spełniały swoją funkcję, czyli zapewniały wsparcie podczas chodzenia, muszą być odpowiednio dobrane do problemu pacjenta, jego ogólnej kondycji oraz wzrostu. Jak wybrać najlepsze kule oraz jak je ustawić, aby ich używanie było wygodne?

Kule ortopedyczne mają za zadanie ułatwiać poruszanie się osobom niepełnosprawnym oraz pacjentom, którzy przeszli kontuzje lub zabiegi czasowo zmniejszające sprawność.

Zobacz wideo

Kule łokciowe a pachowe

Wybór kul ortopedycznych jest kwestią niezwykle istotną, ponieważ tylko odpowiednie kule będą wygodne w użytkowaniu i będą spełniały swoją funkcję. Najlepiej, jeżeli kule ortopedyczne wybiera lekarz, gdyż może on dobrać model kul do problemu pacjenta oraz jego ogólnego stanu zdrowia. Przy wyborze kul może pomóc również fizjoterapeuta albo specjalista w sklepie ze sprzętem medycznym.
Podstawowe rozróżniane typy kul to kule łokciowe oraz pachowe. Kule pachowe są stosowane znacznie rzadziej niż kule łokciowe. Są one polecane osobom, które mają niesprawne dłonie i nie mogą prawidłowo opierać się o kule rękami. Kule pachowe zaleca się również po amputacji dolnej kończyny. U osób mających wystarczająco sprawne dłonie, w większości przypadków bardziej odpowiednie będą kule łokciowe. Są one wygodniejsze i łatwiej ich używać, a co najważniejsze w przeciwieństwie do kul pachowych, te łokciowe nie powodują bolesnego ucisku pod pachami.

Kolejną sprawą jest wybór liczby kul. Zazwyczaj zaleca się stosowanie dwóch kul, gdyż jest to wygodniejsze i bardziej bezpieczne. Na dwóch kulach znacznie łatwiej się oprzeć niż na jednej. Poza tym, podpierając się na dwóch kulach łatwiej uniknąć nadmiernego obciążenia kręgosłupa i zachować prawidłową postawę ciała. Z tych względów stosowanie dwóch kul poleca się szczególnie w przypadkach, gdy korzystanie z nich jest wymagane przez dłuższy czas. Jeżeli uraz jest niewielki i wiadomo, że nie będzie się korzystać z kul przez dłuższy czas, wystarczy używanie jednej kuli. Jeżeli pacjent decyduje się na używanie jednej kuli, należy używać tej po przeciwnej stronie do nogi kontuzjowanej. Jeśli pacjent nie uległ poważnej kontuzji, ale nie jest mu wygodnie, gdy używa tylko jednej kuli, nie ma przeciwwskazań do używania dwóch.

Inne ważne sprawy, na które warto zwrócić uwagę to:

  • Waga kul – jest sprawą indywidualną, gdyż niektórzy pacjenci wolą kule cięższe, które dają im większe poczucie stabilności, natomiast inni preferują lekkie kule
  • Wytrzymałość kul – większość kul dostępnych na rynku będzie odpowiednia dla osób o masie ciała maksymalnie 120 – 130 kilogramów. Pacjenci, których masa jest większa, powinni poszukać bardziej wytrzymałych kul przystosowanych do większych obciążeń
  • Rodzaj uchwytu – może być twardy lub miękki i mieć różne kształty. Jeżeli kule będą wykorzystywane przez dłuższy czas, poleca się zakup kul z miękkimi uchwytami, które będą znacznie wygodniejsze w użytkowaniu. W przypadku wykorzystywania kul przez krótki czas, wystarczą tańsze kule z uchwytem plastikowym, jednak na dłuższą metę warto zainwestować w kule z gumowym uchwytem w anatomicznym kształcie.

Jak ustawić kule ortopedyczne?

Oprócz odpowiedniego wyboru modelu i liczby kul, ważne jest właściwe ustawienie ich wysokości. Większość kul dostępnych na rynku ma możliwość regulacji wysokości w dość dużym zakresie. Spotykane są dwa rodzaje regulacji wysokości - regulacja teleskopowa oraz skokowa. W przypadku regulacji teleskopowej regulacja jest płynna (oznacza to, że można ustawić dowolną wysokość), natomiast w przypadku regulacji skokowej wysokość regulowana jest stopniowo, zwykle co około 2 centymetry. Większość kul jest odpowiednia dla osób o wzroście od około 160 do 180 centymetrów. Kule łokciowe powinny być takiej wysokości, żeby łokieć był odrobinę zgięty, natomiast pachowe powinny być ustawione na takiej wysokości, aby bark po stronie, po której znajduje się kula był odrobinę uniesiony. Nieodpowiednio wybrana wysokość kul może powodować nadmierne męczenie się oraz niewystarczające odciążenie chorej nogi. Zła wysokość kul może również powodować urazy ścięgien oraz mięśni.

Kule ortopedyczne akcesoria

Żeby zwiększyć komfort użytkowania kul, warto dobrać do nich odpowiednie akcesoria. Na rynku dostępne są między innymi nasadki antypoślizgowe lub elementy odblaskowe. Gumowe nakładki zapewniają większą stabilność, zapobiegają poślizgnięciu i sprawiają, że poruszanie się o kulach generuje mniejszy hałas. Dostępne są również nasadki dostosowane do warunków atmosferycznych, na przykład do poruszania się po śliskich powierzchniach lub śniegu.