Rak trzustki - podstpny zabjca. Jak go wykry?

Rak trzustki czsto mylony jest z innymi chorobami ukadu pokarmowego, przez co w wikszoci przypadkw wykrywa si go pno. Co zrobi, aby ustrzec si choroby?

Docz do serwisu Zdrowie na Facebooku!

Chcesz by na bieco ze Zdrowiem? Dodaj wtyczk Gazeta.pl do Chrome

Rak trzustki naley do pierwszej dziesitki nowotworw najczciej diagnozowanych u Polakw. Jak wskazuje Krajowy Rejestr Nowotworw, rocznie wykrywanych jest okoo 3000 zachorowa w naszym kraju. Niestety rwnoczenie znajduje si on take w pierwszej dziesitce nowotworw o najwikszych wspczynnikach miertelnoci.

Wszystko przez to, e z jednej strony zwykle wykrywa si go dopiero w zaawansowanym stadium, gdy na leczenie jest ju za pno. A 80 proc. przypadkw jest wykrywanych w momencie, gdy wystpuj przerzuty. Z drugiej strony, nawet w przypadku podjcia leczenia - w tym usunicia trzustki, istnieje due prawdopodobiestwo nawrotu choroby.

Objawy raka trzustki

Zbyt pne rozpoznanie choroby wynika, przede wszystkim z faktu, e rak trzustki we wczesnym okresie przebiega bezobjawowo. Nastpnie pojawiaj si symptomy, ktre bardzo czsto uznawane s za oznaki innych chorb ukadu pokarmowego, takie jak: wzdcia, odczuwanie dyskomfortu w jamie brzusznej, nudnoci, brak apetytu i biegunki.

Waciw chorob najczciej wykrywa si dopiero wtedy, gdy objawy staj si powaniejsze, tj. pojawia si tzw. taczka mechaniczna, ble w grnej czci brzucha promieniujce do plecw, zmniejszenie masy ciaa, wid skry, a take wystpuje tzw. objaw Courvoisiera - wyczuwalny przez powoki brzuszne, powikszony, ale niebolesny pcherzyk ciowy. Oprcz tego, u niektrych osb o procesie chorobowym wiadczy nage wystpienie innych schorze, w tym: cukrzycy, nietolerancji glukozy, ostrego zapalenia trzustki, zakrzepicy y gbokich lub objawu Trousseau - wdrujcego zakrzepowego zapalenia y.

Nie tylko palenie i niezdrowa dieta

Ryzyko zachorowania na raka trzustki zwiksza si wraz z wiekiem. Wikszo zachorowa wystpuje mniej wicej po 50 roku ycia. Okoo 80% pacjentw w chwili rozpoznania choroby jest w wieku 60-80 lat.

Zachorowaniu na nowotwr trzustki sprzyja szczeglne niezdrowy tryb ycia. Za jeden z gwnych czynnikw, ktre podwyszaj prawdopodobiestwo wystpienia raka trzustki uwaane jest palenie. Wypalanie trzydziestu papierosw w cigu dnia zwiksza je dwukrotnie (a wedug niektrych szacunkw nawet piciokrotnie). Wynika to z rakotwrczego dziaania nitrozamin, zawartych w dymie tytoniowym.

Ryzyko nowotworu wzrasta te przez niezdrow diet i otyo. Mionicy tustych potraw, sodyczy i sporej iloci misa w diecie, powinni przemyle swoje nawyki ywieniowe. Do codziennego menu warto w zamian wczy sporo wieych warzyw i owocw, ktrych jedzenie obniy ryzyko zachorowania na wiele rnych chorb, w tym i raka trzustki.

Badania pod ktem nowotworu trzustki s szczeglnie zalecane osobom cierpicym na przewleke zapalenie trzustki, a zwaszcza jego dziedziczn posta. W pierwszym przypadku ryzyko zachorowania na ten typ nowotworu wzrasta mniej wicej 15-20-krotnie, w drugim ju okoo 50-krotnie. Wykonanie bada poleca si rwnie chorym na cukrzyc. Schorzenie to zwiksza bowiem ryzyko nowotworu nawet dwukrotnie.

Eksperci szacuj ponadto, e w okoo 10 proc. przypadkw rak trzustki ma podoe genetyczne. Ryzyko zachorowania zwikszaj m.in. mutacje genw BRCA1 oraz BRCA2 - odpowiedzialne rwnie za zachorowania na raka piersi i jajnikw. Czynnikiem ryzyka jest take wystpowanie u krewnych pacjenta przewlekego zapalenia trzustki, nowotworu ukadu pokarmowego, macicy, puc czy czerniaka.

Czytaj rwnie:

Dieta antynowotworowa nie jest diet cud

Otyo przyczyn nowotworw? Ju wkrtce moe by groniejsza ni palenie

Jak doy setki? Poznaj recept na dugowieczno

Jakie badania wykona?

Podstawowym badaniem, jakie naley wykona w przypadku podejrzenia raka trzustki jest USG jamy brzusznej. Jego zalety to niezbyt wygrowana cena i powszechna dostpno, a take dobra czuo w wykrywaniu zmian nowotworowych o rednicy powyej 2 cm. Niestety, wykazuje ono mniejsz czuo w wykrywaniu guzw o rednicy poniej 2 cm, a zatem prawidowy wynik USG nie wyklucza raka. Pomaga jednak w okreleniu jego stopnia zaawansowania.

Znacznie czulsz metod badania jest tomografia komputerowa jamy brzusznej. To rwnie jedno z podstawowych bada, wykonywanych w sytuacji podejrzenia nowotworu trzustki. Niestety, take na obrazie z tomografu nie zawsze atwo dostrzec mae guzy, a niekiedy nawet - odrni je od zmian zapalnych.

Najlepsz, cho inwazyjn, metod wykrywania zmian nowotworowych mniejszych ni 2 cm jest endosonografia, czyli ultrasonografia endoskopowa. Wykonuje si j, wprowadzajc do przewodu pokarmowego pacjenta sond, wyposaon w gowic ultrasonograficzn, co umoliwia znacznie dokadniejsz ocen narzdu lub uzupenienie wczeniejszych bada.

Na wczesnym etapie choroby nie przydadz si raczej badania laboratoryjne, poniewa zwykle ich wyniki s prawidowe lub niecharakterystyczne, nie dajc wikszych powodw do obaw. Dopiero w pniejszym okresie, gdy choroba jest ju bardziej zaawansowana, moe si pojawi hiperbilirubinemia (czyli podwyszony poziom bilirubiny we krwi), hipoalbuminemia (zmniejszenie stenia albumin w osoczu) oraz zwikszona aktywno fosfatazy zasadowej (ALP) i gamma-glutamylotransferazy (GGTP).