Proszki przeciwbólowe

W Państwowym Instytucie Leków zarejestrowanych jest ponad 600 środków przeciwbólowych. Czy czymś się różnią?

Proszki przeciwbólowe

W Państwowym Instytucie Leków zarejestrowanych jest ponad 600 środków przeciwbólowych. Czy czymś się różnią?

Wszystkie proszki przeciwbólowe działają tak samo: hamują wydzielanie prostaglandyn, substancji biorących udział w mechanizmach powstawania bólu. Prostaglandyny powstają w podrażnionych tkankach i pobudzają zakończenia włókien nerwowych, które wysyłają sygnały bólowe do mózgu.

Mimo ogromnej ilości preparatów ich różnorodność jest pozorna. Różnią się głównie nazwą oraz proporcjami aktywnych składników. Oto najważniejsze z nich.

Paracetamol

a ból głowy, mięśni, bóle kostno-stawowe.

Zawierają go: apap, acenol, calpol, codipar, doliprane, efferalgan, panadol, paracetamol. Działa przeciwgorączkowo i przeciwbólowo, nie pomoże natomiast przy stanach zapalnych. Przyjmowany doustnie wchłania się dość szybko z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalną moc po około godzinie. Jego działanie słabnie po czterech godzinach. Zazwyczaj podawany jest w dawkach 300-600 mg.

Nie wolno go przyjmować dłużej niż cztery dni lub samowolnie zwiększać dawki, bo może uszkodzić wątrobę.

Kwas acetylosalicylowy

Na ból, gorączkę i stany zapalne.

Znajduje się przede wszystkim w słynnej aspirynie, ale też w polopirynie, upsarinie, salpirinie, fortalginie, novasenie, bestpirinie, encopirinie lub enteriku. Jego działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe jest porównywalne z paracetamolem. Kwas acetylosalicylowy bardzo skutecznie radzi sobie także ze stanami zapalnymi. Leki, których jest bazą, można stosować przy przeziębieniach, bólach stawów, mięśni, głowy, w chorobach reumatycznych. Optymalna dawka to 300-500 mg. Działa od dwóch do czterech godzin. Dobrze się wchłania i jest skuteczny, ponieważ bez trudu przenika do tkanek. Z łatwością przedostaje się przez bariery biologiczne, np. łożysko, więc kobiety w ciąży nie powinny go przyjmować. Ze względu na działanie przeciwzakrzepowe związek ten jest podawany profilaktycznie w chorobie wieńcowej. Trzeba jednak pamiętać, że właściwość ta podczas miesiączki może spowodować nasilenie krwawienia.

Zasadniczym minusem stosowania kwasu acetylosalicylowego jest częste podrażnienie błony śluzowej żołądka i dwunastnicy, więc najbezpieczniej jest rozpuszczać tabletki w wodzie i przyjmować je zawsze po posiłku. Z tego względu ludzie cierpiący na chorobę wrzodową mogą przyjmować jedynie tabletki powlekane, które rozkładają się dopiero w jelitach. Kwas acetylosalicylowy jest niewskazany przy uszkodzeniach wątroby i nerek oraz przy cukrzycy. Nie powinny go także przyjmować dzieci poniżej szóstego roku życia ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich powikłań.

Ibuprofen

Na bóle miesiączkowe oraz pourazowe, bóle głowy, zębów, przy zwyrodnieniach stawów i kręgosłupa.

Ibuprofen to pochodna kwasu acetylosalicylowego. Zawiera go m.in. ibuprofen, ibuprom, ibusan, nurofen, advil. Dostępna jest również jego udoskonalona wersja, czyli dexibuprofen (charakteryzuje się zredukowaniem do minimum skutków ubocznych i zachowaniem skuteczności przy mniejszych dawkach) w lekach o nazwie dexprofen oraz seractil. Obie postaci ibuprofenu są skuteczne.

Wchłania się szybko z przewodu pokarmowego, największą moc zwalczania bólu osiąga po dwóch godzinach. Jest stosunkowo łagodny dla błony śluzowej żołądka. Nie mogą przyjmować go osoby z uszkodzeniami wątroby, nerek, chorobą wrzodową żołądka oraz kobiety w ciąży.

Naproksen

Usuwa ból głowy, bóle menstruacyjne, zębów, mięśni i stawów.

Pochodna kwasu acetylosalicylowego. Jest składnikiem aleve, vero i naproxenu. W dawce ok. 500 mg ma dość silne działanie przeciwbólowe, zaś w niższych (np. 440 mg) - przeciwzapalne. Najmniej drażni ścianki żołądka i dwunastnicy, a przy tym ma najdłuższy czas działania - nawet do 12 godzin. Działa szybko - największą moc osiąga już po godzinie od przyjęcia tabletki. Przeciwwskazania to uczulenie na naproksen sodu lub kwas acetylo-

salicylowy oraz choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy. Przy przedawkowaniu mogą się zdarzyć nudności, rzadziej zawroty głowy lub senność. W skrajnych przypadkach może dojść do zaburzeń pracy wątroby lub nerek.

Leki złożone

Zawierają więcej niż jeden aktywny składnik. Dodatkiem w tego rodzaju środkach często bywa kofeina, która potęguje działanie przeciwbólowe. Występuje wraz z kwasem acetylosalicylowym, np. w antygripinie, coffepirine, kafaspirinie czy etomarze lub ringu N. W połączeniu z paracetamolem można ją znaleźć w panadolu extra, hedalganie, neopirynie, i w solpadeine. Leki te powinny być przyjmowane tak jak inne zawierające te same składniki aktywne.

Arkana sztuki brania

Po pierwsze, najbezpieczniejsze jest stosowanie minimalnych dawek. Osiągnąć to można głównie dzięki wyprzedzaniu bólu lub reakcji na niewielkie nawet dolegliwości. Nie ma sensu czekać, aż same znikną. Z reguły tak się nie dzieje i zamiast maleć, ból narasta.

- W przypadku migreny lub innych samoistnych bólów głowy należy wziąć proszek już przy pierwszych objawach, bo później leki będą mniej skuteczne - przekonuje dr Izabela Domitrz z Kliniki Neurologii w Warszawie.

Po drugie, nie należy przekraczać zalecanych dawek. Przyjmowanie większej liczby tabletek lub branie ich częściej, niż jest to zalecane, nie sprawi, że zadziałają lepiej. Może natomiast nasilić skutki uboczne. Z tego samego względu nierozsądne jest przyjmowanie w ciągu paru godzin kilku różnych tabletek.

Leki przeciwbólowe różnią się także postacią. Oprócz najpopularniejszych tabletek, które z reguły rozpuszczają się dłużej, dostępne są też zawiesiny, musujące granulaty czy czopki.

Porady specjalisty

Dr Izabela Domitrz z Kliniki Neurologii w Warszawie:

Nikt nie powinien brać leków przeciwbólowych na własną rękę.

Nawet najmniejsza dolegliwość jest sygnałem, którego nie wolno lekceważyć. Organizm wysyła go najczęściej wtedy, gdy dzieje się coś złego, więc nawet z pozoru niewinny i niezbyt dokuczliwy ból może świadczyć o poważnym problemie ze zdrowiem.

Szczególną ostrożność należy zachować,gdy ból pojawia się po raz pierwszy

lub ma inny niż zazwyczaj charakter. Trzeba pamiętać, że środki przeciwbólowe sprzedawane

bez recepty są często skuteczne, ale nie usuwają przyczyny bólu, likwidują jedynie jego objawy.

Więcej o: