POChP - przewleka choroba puc

Palisz, pacisz, zdrowie tracisz - najlepiej wiedz o tym chorzy na przewlek obturacyjn chorob puc. Chorob, ktr mona pokona, zrywajc na czas z naogiem palenia.
Docz do nas na Facebooku!

Basia zacza pali papierosy w liceum. Wtedy byy to dwie, trzy sztuki dziennie. Od tego czasu mino ponad 20 lat. Basia z trudem wchodzi po schodach na pierwsze pitro, rano kaszle tak, e budzi p bloku. Nadal pali, ale teraz ju paczk dziennie.

Grayna ma 40 lat. Sama nie ma siy przynie nawet maych zakupw. Zapicie guzikw w bluzce musi rozkada "na raty", bo brak jej tchu. Grayna nigdy nie palia, ale jej rodzice, nie zwaajc na obecno maego dziecka w domu, wypalali po paczce papierosw dziennie.

I Basia, i Grayna walcz o kady oddech, bo cierpi na przewlek obturacyjn chorob puc (POChP). W wikszoci przypadkw wywouje j dym tytoniowy .

Zdrowie dymem zasnute

Wszystkie drobiny, dostajce si z powietrzem do puc, osadzaj si w warstwie luzu pokrywajcego drogi oddechowe. luz zatrzymuje zanieczyszczenia, a nastpnie miliony maych rzsek rytmicznymi ruchami przesuwaj je z powrotem do garda. Kaszlc, spor cz z nich usuwamy i oczyszczamy drogi oddechowe. Palc papierosy, z dymem nikotynowym wdychamy ponad 4 tys. substancji. S one trujce, mobilizuj wic puca do obrony, czyli wytwarzania wikszej iloci luzu. Jednoczenie cz znajdujcych si w dymie zwizkw blokuje ruch rzsek i niszczy je, pozbawiajc puca moliwoci samooczyszczania. Rozwija si choroba zwana przewlekym zapaleniem oskrzeli, a jej wczesnym objawem jest kaszel.

Gronym nastpstwem naogu jest take rozedma puc (moe j te wywoa np. praca w znacznym zapyleniu bez masek ochronnych). Jak do niej dochodzi? Ot dym tytoniowy powoduje, e w pucach gromadzi si wiele biaych krwinek (leukocytw). Z krwi przedostaj si one do pcherzykw pucnych, by tam neutralizowa szkodliwe zwizki znajdujce si w dymie. Cz leukocytw ginie i rozpada si w tkance pucnej, uwalniajc silny enzym - elastaz. Niszczy ona w pucach wkna spryste, dziki ktrym moemy oddycha i sprawia, e pkaj mae pcherzyki pucne. Poniewa to wanie w nich nastpuje wymiana gazowa - tlen przenika do krwi, a z krwi do pcherzykw pucnych przedostaje si dwutlenek wgla - gdy jest ich coraz mniej, trudniej nam oddycha i coraz mniej tlenu dociera do komrek naszego organizmu. Kiedy jednoczenie wystpuj przewleke zapalenie oskrzeli i rozedma puc, specjalici mwi o przewlekej obturacyjnej chorobie puc.

Od kaszlu do dusznoci

POChP zaczyna powanie dokucza, gdy poowa puc jest ju zniszczona. Najpierw jest to kaszel i odkrztusza- nie wydzieliny, gwnie rano. Potem zaczyna dokucza duszno, ale pocztkowo jedynie w czasie wysiku. Z upywem lat i rozwojem choroby duszno zaczyna si pojawia rwnie w czasie odpoczynku. Dolegliwoci czsto nasilaj si, kiedy na dworze panuje chd. W miar postpu POChP mona odczuwa m.in. ucisk w klatce piersiowej, a oddychaniu zaczynaj towarzyszy wisty.

Testy prawdy

Podstawowym badaniem wykrywajcym POChP jest spirometria (dodatkowym - niekiedy RTG klatki piersiowej). To proste, trwajce okoo 5 minut badanie powinien wykona kady, kto naogowo pali co najmniej od 10 lat i rano kaszle. Spirometria sprawdza rezerwy oddechowe puc. Najpierw na nos zakadamy specjalny spinacz. Potem wydychamy cae powietrze, a nastpnie wykonujemy maksymalny wdech i do ust przykadamy ustnik maej "tuby" poczonej ze spirometrem. Wydychamy dokadnie cae powietrze. W trakcie badania komputer mierzy objto powietrza, jakie moemy nabra w puca po najgbszym wydechu oraz szybko wydechu. Komputer oblicza stosunek obu wynikw do norm przewidzianych dla pci, wieku i wzrostu. Dziki temu wiadomo, w jakim stanie s nasze puca oraz w jakim powinny by, gdyby- my nie palili i nie niszczyli oskrzelikw pucnych.

Tlen na recept

Jeli badania wyka, e chorujemy na POChP i nie jest to stadium zaawansowane, zwykle wystarczy rzuci palenie, dobrze si odywia i zacz wiczy, by choroba dalej si nie rozwijaa. Jeeli za choroba jest ju zaawansowana, nasze szanse na odzyskanie zdrowia s znacznie mniejsze. Oczywicie, trzeba rzuci palenie, dba o form i odporno oraz regularnie zaywa leki zlecone przez pneumonologa. Jeli zostanie tylko 25-30 proc. pcherzykw pucnych - konieczne bywa przynoszce ulg codzienne oddychanie tlenem przez specjaln maseczk.

Czy jeste w grupie ryzyka

Odpowiedz TAK lub NIE na ponisze pytania:

- Czy czsto si przezibiasz (zwaszcza jesieni oraz zim) i masz wtedy "wilgotny" kaszel?

- Czy pracujesz (lub czsto przebywasz) w zapylonym albo zadymionym pomieszczeniu?

- Czy brakuje ci tchu (masz zadyszk), gdy np. biegniesz do autobusu lub wchodzisz na drugie pitro?

- Czy palisz papierosy i zacza to robi jeszcze przed 20. rokiem ycia?

- Czy kaszlesz rano, eby "oczyci" puca?

Jeli odpowiedziaa TAK na co najmniej dwa pytania - moesz by zagroona POChP. Zgo si wic do lekarza. Po wywiadzie i osuchaniu stetoskopem prawdopodobnie skieruje ci na badanie spirometryczne.

Czytaj take:

550 osb w Europie umrze dzi z powodu choroby puc

Choroby rdmiszowe puc

Kaszel u palacza objawem miertelnej choroby

Jak przesta pali?

Boimy si grafik na papierosach, napisy nam nie straszne?