Krtkowzroczno - oczy niezdrowo zmruone

Jedni wini geny, inni komputery. Niezalenie jednak od przyczyny - krtkowidzw jest coraz wicej.
Jeeli mruysz oczy, by przeczyta odlegy napis lub rozpozna znak, nie poznajesz znajomych na ulicy, a w nocy widzisz nieostro - prawdopodobnie jeste krtkowidzem. Wedug szacunkw naukowcw, a co trzeci Europejczyk i 60 proc. Azjatw cierpi na krtkowzroczno. Nazywana take miopi, od greckiego sowa mruy, jest najczstsz wad wzroku. Krtkowidz dobrze widzi przedmioty w bliskiej odlegoci, natomiast to, co znajduje si daleko, jest dla niego rozmazane. Czstym objawem jest te zmczenie oczu, a nawet bl gowy w okolicy czoowej. Moe nam si wydawa, e kontury przedmiotw s rozmyte.



Wada najczciej ujawnia si przed 20. rokiem ycia. Najszybciej pogbia si w okresie dojrzewania, zwykle potem wyhamowuje. Jeli wada nie jest skorygowana, z czasem tworz si charakterystyczne zmarszczki mimiczne wok oczu. Ponownie wzrok moe si pogorszy kobietom podczas ciy. Natomiast narastajca krtkowzroczno u dorosych moe by objawem zamy lub cukrzycy.

Oko jak aparat

Krtkowzroczno jest tzw. wad refrakcji. Gak oczn mona porwna do aparatu fotograficznego. Obiektywem jest ukad optyczny oka, a bon, na ktrej powstaj obrazy, jest siatkwka. Wizka promieni wpadajca do oka, aby doj do siatkwki, musi przej przez jego kolejne warstwy: rogwk, komor przedni, soczewk i ciao szkliste, zaamujc si na poszczeglnych elementach. Jeli gaka oczna jest wyduona to wpadajce promienie po zaamaniu przez ukad optyczny ogniskuj si przed siatkwk. Na siatkwce nie powstaje wic ostry obraz, lecz rozproszona plama. Krtkowidz pomaga sobie mruc oczy, gdy w ten sposb zmniejsza rozproszenie obrazu na siatkwce poprzez zwikszenie gbi ostroci.

Niemowlaki tez niedowidz

Ze wzgldu na wielko wady rozrniamy trzy stopnie krtkowzrocznoci: nisk do -3,0 dioptrii, redni od -3,0 do -7,0 dioptrii i wysok powyej -7,0 dioptrii. Specjalici wyrniaj te kilka rodzajw krtkowzrocznoci. Zwyk, zwan inaczej korekcyjn lub szkoln, gdy kat zaamywania promieni nie jest dostosowany do dugoci gaki ocznej. Krtkowzroczno soczewkow, zazwyczaj wystpujc w starszym wieku w przebiegu zamy lub cukrzycy. Oraz degeneracyjn, nazywan zoliw, w ktrej dochodzi do znacznego wyduenia gaki ocznej w jej tylnym odcinku i rozwoju rozlegych zmian zwyrodnieniowych. Choroba moe zacz si ju w wieku niemowlcym i pogbia z wiekiem. Z czasem gaka oczna nabiera ksztatu cylindrycznego. W czasie jej wyduania dochodzi do uszkodzenia naczyniwki i siatkwki, co skutkuje znacznym pogorszeniem ostroci wzroku. Krtkowzroczno degeneracyjna i soczewkowa mog prowadzi nawet do utraty wzroku - na szczcie s to rzadkie przypadki.

Geny czy komputery?

Wszystko wskazuje na to, e krtkowzroczno jest przynajmniej czciowo uwarunkowana genetycznie. Jednak mechanizm dziedziczenia - mimo bardzo intensywnych bada - nie zosta dotd poznany. O ile czynnik genetyczny wydaje si by decydujcy w przypadku krtkowzrocznoci degeneracyjnej, to w przypadku zwykej - dziedziczymy raczej tylko skonnoci. Lekarze podkrelaj, ze do rozwoju i powikszania wady przyczynia si dugotrwae wykonywanie czynnoci wymagajcych patrzenia z bliska, np. czytanie, patrzenie w ekran komputera, ogldanie telewizji. Zgodnie z t teori oczy ludzkie nie s przystosowane do cigego obserwowania blisko pooonych przedmiotw, do czego zmusza nas cywilizacja.

Najpierw okulista, potem optyk

Podstaw zdiagnozowania krtkowzrocznoci jest badanie ostroci wzroku. Polega ono na odczytywaniu rnej wielkoci liter (w przypadku dzieci - obrazkw) z okrelonej odlegoci. Oddzielnie jest sprawdzana ostro wzroku prawego i lewego oka. Na szybk i obiektywn ocen refrakcji oka pozwala badanie przy uyciu refraktometru komputerowego. Specjalny aparat wpuszcza do oka wizk (cakowicie bezpiecznego) promieniowania podczerwonego i analizuje jego refleksy. Warto wady zostaje podana w formie wydruku komputerowego. Recepta na szka korekcyjne dla krtkowidza wypisywana jest w dioptriach ze znakiem "-" (np. -1.25) std popularna nazwa minusy. Trzeba pamita, e wizyta w salonie optycznym nie zastpi diagnostyki okulistycznej. Wad naley regularnie (z czstotliwoci od 6. miesicy do 2. lat) kontrolowa w gabinecie lekarskim. Okulista podczas badania wykluczy inne przyczyny pogorszenia si wzroku.

LASEK i czarna jagoda

Wikszoci krtkowidzw wystarcza korekcja wady za pomoc okularw lub szkie kontaktowych. Istnieje ich wiele rodzajw, produkowanych przez rne firmy - kady znajdzie co dla siebie. Jeli jednak chcemy si pozby wady na zawsze, moliwa jest laserowa operacja refrakcyjna. Tego typu zabiegi wykonuje si powszechnie od kilkunastu lat. Promie lasera rzebi na rogwce delikatne zagbienie speniajce rol ujemnej soczewki. Jego rednica i gboko zale od stopnia wady. Istnieje kilka odmian zabiegw laserowych: PRK, LASEK, LASIK, EPI-LASIK. Mog by przeprowadzane tylko u osb dorosych z ustabilizowan wad, gdy nie hamuj jej dalszego rozwoju. Osobom z krtkowzrocznoci zaleca si te przyjmowanie suplementw: luteiny, wycigu z borwki brusznicy, beta karotenu i wit. A. Istnieje kilka systemw wicze, ktre mog zatrzyma postp, a niekiedy nawet doprowadzi do cofnicia si wady, np. metoda Batesa czy Litwinowa. Osoby z du krtkowzrocznoci, rzdu 8-10 dioptrii, powinny unika dwigania ciarw i nadmiernego wysiku fizycznego (w przypadku kobiet - naturalnych porodw), gdy grozi to odklejeniem si siatkwki.