Nie lekcewa STANW ZAPALNYCH OCZU

Masz zaczerwienione oczy? A moe obudzia si z bolc powiek i zaropiaym kcikiem oka? Nie wpadaj w panik, ale i nie bagatelizuj tych objaww. Leczenie jest zazwyczaj bardzo proste, ale jego brak moe ci nawet pozbawi wzroku.

Szanuj wzrok. To najwaniejszy zmys w organizmie czowieka. Za pomoc oczu - z czego na co dzie nie zdajemy sobie sprawy - dostarczana jest nam najwiksza ilo informacji ze wiata zewntrznego.

Zapalenia oczu mog wystpowa pod rn postaci. Wyszczeglni naley zapalenie rogwki, siatkwki, tczwki, twardwki, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenia drg zowych i - bodaj nagminne - zapalenie spojwek.


Zacznijmy od zapalenia spojwek

Spojwka to bardzo cienka, bogato unaczyniona, bona luzowa, ktra pokrywa wewntrzn powierzchni powiek i przedni powierzchni gaki ocznej. Peni przede wszystkim rol ochronn, niezwykle istotn w przypadku delikatnego narzdu.

Zapalenie spojwek jest jedn z najczstszych chorb okulistycznych, z jak zgaszamy si do specjalisty. Zaczyna si od zaczerwienionego i przekrwionego oka, a potem oko zaczyna swdzie, piec, zawi, ku. Czasami mamy wraenie posiadania "ciaa obcego" pod powiek. Leczenie zapalenia spojwek trwa najczciej 10-14 dni, a widoczna poprawa jest ju po 7 dniach leczenia.

Bakteryjne i wirusowe zapalenia spojwek mog trwale uszkodzi oko. Dlatego nie naley bagatelizowa nawet najbardziej banalnych objaww tego schorzenia. Wane jest te to, aby przez cay czas wystpowania zapalenia, nosi okulary przeciwsoneczne, i nie drani tym samym spojwek wiatem.

Zapaleniom wywoanym przez bakterie (gronkowce, paciorkowce) towarzyszy obrzk, wydzielina ropna, przekrwienie spojwek. Jeli lekarz stwierdzi zapalenie spojwek wywoane przez bakteri, zaleci nam leczenie polegajce na podawaniu do worka spojwkowego antybiotykw (roztworw) lub sulfonamidw, czyli rodkw odkaajcych, w postaci maci lub kropli.

Dodatkowo moemy wspomaga leczenie stosujc krople, tzw. sztuczne zy, czyli preparaty, ktre w swoim skadzie zawieraj wod, oraz substancje o duej lepkoci. Ich zadaniem jest wizanie wody i zatrzymywanie jej na powierzchni oka. Waciwoci fizyczne tych lekw sprawiaj, e na powierzchni rogwki i spojwki tworzy si jednolita warstwa, ktra chroni przed wysychaniem i jednoczenie wyrwnuje nierwnoci i ubytki nabonka rogwki. Pamitajmy jednak, eby nie bra adnych lekw i preparatw na wasn rk. Zawsze konsultujmy z lekarzem nawet te leki, ktre moemy kupi bez recepty w aptece.

Kiedy wirus dopada spojwk

Wirusowe zapalenie spojwek u dorosych (tzw. nagminne zapalenie spojwek) wywoane jest najczciej adenowirusem. Pocztkowo wirus atakuje jedno oko, ale ju po kilku dniach pojawia si w drugim. Zapalenie spojwek wywoane wirusem objawia si silnym swdzeniem, odczuciem ciaa obcego pod powiek, zaczerwienieniem oczu, zawieniem.

W przypadku zapalenia wirusowego nie ma leczenia swoistego, co nie oznacza, e nie musimy uda si do lekarza. Leczenie polega na miejscowym podawaniu rodkw odkaajcych w celu uniknicia nadkaenia bakteryjnego. Choroba ma przebieg kilkutygodniowy i jest wysoce zakana, zwaszcza na pocztku. Istotn spraw jest zachowanie bardzo cisych zasad higieny, czyli czstego mycia rk, nieuywania wsplnego myda, rcznikw, pocieli, co pozwoli na zminimalizowanie szans na zaraenie domownikw.

Wirusowe zapalenie spojwek bardzo czsto wystpuje u dzieci. Jeli zaobserwujemy nawet najdrobniejsze zmiany w oku dziecka, niezwocznie naley uda si do pediatry, a najlepiej do okulisty, ktry postawi odpowiedni diagnoz i poda stosowne leki. Chocia to infekcja wirusowa, zapalenie czsto leczy si antybiotykami, by zapobiec nadkaeniom bakteryjnym i nawrotom. Istotne jest te dobranie bezpiecznych rodkw agodzcych przykre objawy.

Pamitajmy, e w duych skupiskach dzieci, takich jak przedszkole, czy szkoa, wirusowe zapalenie spojwek rozprzestrzenia si byskawicznie, std konieczno "wyeliminowania" chorego dziecka. Po skoczonej kuracji niezbdna jest wizyta kontrolna u okulisty.

Infekcja czy alergia?

Jeli przekrwione oczy, ich swdzenie oraz zawienie pojawiaj si coraz czciej, nawet bez innych objaww (np. kataru), naley sprawdzi, czy przyczyn dolegliwoci nie jest alergia. W przypadku dzieci warto skonsultowa si z pediatr, a dorosych z internist. Lekarz rodzinny powinien wstpnie oceni czy objawy s spowodowane uczuleniem, czasem przepisa leki (gwnie dziaajce doranie) i skierowa do alergologa, by ostatecznie rozwia wtpliwoci. Alergolog poza przeprowadzeniem wywiadu lekarskiego zapewne zleci badania. Dla potwierdzenia rozpoznania alergii stosuje si rne rodzaje bada. Jednym ze sposobw diagnostyki jest oznaczenie we krwi stenia swoistych przeciwcia tzw. immunoglobulin klasy E (IgE).

Alergiczne zapalenie spojwek moe by spowodowane bezporednim dziaaniem alergenu na bon luzow oka, lub towarzyszy innym alergiom. Bywa objawem kataru siennego lub caorocznego, alergicznego, nieytu nosa. Czsto zapalenia alergiczne wystpuj w ostrej postaci i objawiaj si silnym zawieniem oczu. Oczy swdz, piek, a tym samym prowokuj do ich tarcia. Tarcie oka, ktre daje krtkotrwa ulg, moe by przyczyn dodatkowych zakae, np. bakteryjnych. Reakcj luzwki oka na alergen jest byskawiczny stan zapalny, ktry charakteryzuje si swdzeniem i blem. Swdzenie oczu podczas alergicznego zapalenie spojwek, jest jednym z najbardziej uciliwych objaww choroby. W wypadku alergicznego zapalenia spojwek, lekarz zaleci nam rodki odczulajce i antyhistaminowe.

Konsultacja alergologiczna nie wyklucza wizyty u okulisty, zwaszcza w przypadku dzieci. To ten specjalista jest w stanie precyzyjnie obejrze i oceni stan oczu, a przede wszystkim wykluczy nieprawidowoci w gbszych strukturach oka. Za alergi przemawiaj midzy innymi zmiany skry powiek, cienie pod oczami o lekko fioletowym zabarwieniu, zarowione biaka. Wyrane objawy to jednak za mao, by dobra optymaln terapi, a take rozstrzygn, czy alergia nie zagrozia powanie narzdowi wzroku.

Stan zapalny oczu: nie do koca wiadomo...

Za pieczeniem, zawieniem i swdzeniem oczu niekoniecznie musi kry si atak mikrobw czy alergia. Przyczyn tzw. prostego zapalenia spojwek mog by czynniki rnej natury:

  • chemiczne - dym, pary, gazy o dziaaniu dranicym;
  • fizyczne - wiato, wiatr, py, kurz, mechaniczne dranienie na skutek nieprawidowego wzrostu rzs lub zego ustawienia brzegw powiek;
  • niewyrwnanie korekcj wady wzroku, ale take za silne i za sabe szka korekcyjne, lub ich niewaciwy rozstaw;
  • przewleky brak snu;
  • zesp tzw. suchego oka (niedobr ez);
  • oglne nerwowe wyczerpanie.

Leczenie samego niepowikanego zapalenia prostego praktycznie nie jest konieczne. Trzeba przede wszystkim z pomoc okulisty odkry jego przyczyn i zaj si ni.

Pamitajmy, e zapale spojwek nie naley leczy domowymi sposobami, bez kontroli lekarskiej. Czsto stosujemy np. okad z rumianku, nie zdajc sobie sprawy, e moemy by na niego uczuleni i nasili objawy, zamiast je pokona. Takie samodzielne leczenie nie usunie przyczyny choroby i trzeba liczy si z jej nawrotem, niejednokrotnie nasilonym.

Zapalona rogwka

Zapalenie rogwki, pierwszego orodka optycznego oka, charakteryzuje si powstawaniem naciekw i owrzodze w jej obrbie. To skutek zakae wywoanych przez bakterie, wirusy lub grzyby. Najczstsz postaci zapalenia rogwki jest tak zwany "wrzd pezajcy", wywoany przez bakterie ropne. Zazwyczaj choroba zaczyna si od drobnego urazu rogwki, ktra z czasem ulega zakaeniu. Objawami zapalenia bakteryjnego s m.in. wiatowstrt, zawienie, bl. "Wrzd pezajcy" jest chorob bardzo gron - moe doprowadzi nawet do utraty wzroku. Konieczna jest wizyta u okulisty.

Inn postaci zapalenia rogwki jest opryszczka, wywoana przez wirus. Objawami takiego zapalenia s m.in. przekrwienie oczu, bl, zawienie. Choroba rogwki wywoana przez wirus ma skonnoci do nawrotw i nieleczona moe spowodowa trwae zmiany w rogwce.

Jeli lekarz stwierdzi zapalenie rogwki leczenie bdzie polegao na przyjmowaniu antybiotykw, lekw przeciwzapalnych, i lekw przeciwwirusowych. Czasem wskazane jest zasanianie oka opatrunkiem na kilka dni i noszenie ciemnych okularw, w celu uniknicia reakcji oka na ostre wiato. W ostrym stanie choroby nie naley czyta i oglda telewizji.

Atak na siatkwk

Siatkwka zbudowana jest z czci wiatoczuej oraz z czci lepej. Zadaniem siatkwki jest odbieranie impulsw wietlnych i przeksztacanie ich w impulsy nerwowe. rdem schorze siatkwki s stany zapalne, urazy mechaniczne oraz choroby naczy krwiononych siatkwki.

Brak blu w przebiegu zapalenia siatkwki skutkuje tym, e chorzy czsto przychodz za pno do lekarza. W efekcie zbliznowacenia po zapaleniu siatkwki mog nieodwracalnie uszkodzi wzrok.

Objawem zapalenia siatkwki jest jej zmtnienie, ktrego przyczyn jest wypywajca ciecz (surowica, krew). Pojawiaj si zaburzenia wzroku. Zatem, jeli wystpi jakiekolwiek zaburzenia widzenia lub zmiany w zewntrznym wygldzie oka, koniecznie udaj si do okulisty, ktry przepisze rodki przeciwzapalne. Nie zapominaj o kontrolnych wizytach profilaktycznych. Trzeba take pamita, e zapalenie siatkwki jest przede wszystkim objawem choroby pierwotnej, ktra koniecznie wymaga leczenia.

Problem z tczwk

Tczwka to nieprzezroczysta tkanka stanowica przedni cz bony naczyniwkowej. Na samym rodku tczwki znajduje si renica. Tczwka posiada du liczb mini, dziki czemu reaguje na wiato, czyli jest wiatoczua. Gdy wiato jest ostre, wtedy renica kurczy si, a kiedy wiato si zmniejsza, wwczas renica si poszerza.

Zapalenie tczwki wywouje zakaenie wirusowe lub bakteryjne, a take odczyny alergiczne. Objawami zapalenia s: zawienie, bl oka nasilajcy si wieczorem i w nocy, wiatowstrt, zaburzenia ostroci widzenia. Oko ma kolor sinoczerwony, a tczwka zmienia si na kolor brunatny lub lekko zielony. Leczenie polega na zaywaniu lekw w kroplach rozszerzajcych renic oka, lekw przeciwzapalnych w kroplach lub/i w tabletkach, ktre przepisze nam okulista. Wane jest take do zakoczenia leczenia noszenie ciemnych okularw, oraz nie ogldanie telewizji i unikanie czstego czytania.

Twardwka te choruje

Twardwka to gruba, biaa warstwa ochronna, nadajca ksztat gace ocznej, otaczajca wntrze oka ze wszystkich stron, oprcz miejsca wyjcia nerwu wzrokowego i czci przedniej, gdzie przechodzi w rogwk. Barwa twardwki zmienia si z wiekiem. U dzieci jest niebieskawa, u dorosych szarawa, a w wieku starczym tawa z powodu odkadania si w niej zogw tuszczu.

Przyczynami zapale twardwki s zakaenie grzybicze, bakteryjne lub alergia. Czsto wystpuj u osb z problemami reumatycznymi. Objawami zapalenia s m.in. silne przekrwienie twardwki, guzkowate nacieki bolesne przy ucisku i oglne ble oka.

Leczenie polega na podawaniu miejscowym i oglnym antybiotykw, ktre przepisze nam lekarz okulista.

Zapalenie nerwu wzrokowego

Zapalenie nerwu wzrokowego wystpuje najczciej podczas przebiegu chorb zakanych, reumatycznych, neurologicznych, cukrzycy. W chorobie zachodzi znaczne osabienie ostroci widzenia, mroczki w polu widzenia, ble oczodou podczas ruchw gakami ocznymi. Choroba wymaga natychmiastowego leczenia, w przeciwnym razie moe prowadzi do nieodwracalnego osabienia wzroku lub jego utraty. Leczenie polega na kuracji sterydowej pod kontrol lekarza okulisty.

Zapalone drogi zowe: od masau do szpitala

W zapaleniu drg zowych stany zapalne obejmuj kanaliki zowe lub woreczek zowy, do ktrych przenikaj bakterie lub grzyby. Objawami zapalenia s m.in. obrzk oka, zaczerwienienie skry w kciku wewntrznym oka, bl. Czsto przez otwr zowy wydobywa si ropa. Pamitajmy, eby nie wyjmowa ropy z kcika oka palcem. Do tego celu naley uywa chusteczki higienicznej, a najlepiej jaowego gazika nasczonego roztworem soli fizjologicznej. Wany jest te kierunek przemywania oczu: zawsze od zewntrznej strony oka do wewntrznej.

W stadium pocztkowym choroby mona sprbowa udroni drogi zowe przez masa okolicy worka zowego. Masa wykonuje si opuszk palca, uciskajc miejsce woreczka zowego i delikatnie cigajc palec ku doowi. W ten sposb w woreczku zowym wytwarza si wzmoone cinienie, dziki czemu pyn znajdujcy si w nim moe przerwa bonk zamykajc ujcie nosowe. Zabieg naley powtarza 3-4 razy dziennie. Podczas wizyty u okulisty, ktry stwierdzi zapalenie drg zowych, moemy poprosi go, aby pokaza nam, jak naley prawidowo wykona taki masa.

W stadiach zaawansowanych trzeba udroni drogi zowe przez pukanie lub sondowanie. Jest to zabieg wymagajcy duego dowiadczenia i powinien by wykonywany wycznie w szpitalu lub w klinice okulistycznej.

Przedstawione informacje nie zastpi wizyty u okulisty. Pamitajmy, e nawet najdrobniejsza zmiana w oku, jego bl lub zaczerwienienie powinny skania nas do konsultacji z lekarzem. Nieleczone stany zapalne oczu mog doprowadzi do zmniejszenia ostroci widzenia, a w najgorszych przypadkach nawet do utraty wzroku