Spokojnie, to tylko winka?

Najwicej zachorowa w Polsce przypada na okres zimowy i wczesn wiosn. winka przyczynia si do mskiej niepodnoci. Powikana czasem wywouje zapalenie opon mzgowych, zapalenie trzustki, bd niedosuch. Moe zaatakowa w kadym wieku. Ma szans na masowy powrt, jeli zrezygnujemy ze szczepie profilaktycznych.
Statystyki nie pozostawiaj wtpliwoci. 95% osb, ktre zostay zaszczepione w dziecistwie przeciw wince, a dokadniej wirusowemu, nagminnemu zapaleniu linianek (ewentualnie: zapaleniu przyusznic), nie zachoruje na t chorob. Pozostae 5% wprawdzie infekcji nie uniknie, ale choroba bdzie miaa przebieg wyranie agodniejszy ni u chorych, ktrzy nie przeszli szczepienia profilaktycznego.

Docz do serwisu Zdrowie na Facebooku!

Coraz czciej jednak Polacy unikaj nawet obowizkowych szczepie, gdy ich strach karmi si plotkami na temat poszczepiennych powika. Faktem jest, e te wystpuj, ale stanowi mniejsze zagroenie, ni sama choroba. W przypadku popularnej szczepionki MMR (przeciw wince, ale zarazem odrze i ryczce) najczstsze objawy niepodane wystpuj miejscowo (zaczerwienienie, bl w miejscu podania szczepionki, obrzk), czasem s uoglnione (np. gorczka lub stan podgorczkowy, nudnoci, wymioty, powikszenie wzw chonnych, zapalenie ucha rodkowego, dolegliwoci przypominajce przezibienie: ble gowy, ble garda, zawroty gowy, kaszel, katar i inne). Powaniejsze (plamica czy zapalenie nerwu wzrokowego) zdarzaj si naprawd sporadycznie i zwykle nie powoduj przewlekych problemw zdrowotnych.

Problemy z podnoci (take u kobiet: winka czasem sprzyja zapaleniu jajnika), zapalenie opon mzgowych, zapalenie trzustki, a nawet czciowa utrata suchu, z pewnoci nios za sob groniejsze konsekwencje. Std apel lekarzy, by szczepi nie tylko dzieci zgodnie z obowizkowym kalendarzem szczepie (w 13-14. miesicu ycia i dawka przypominajca w 10. roku ycia, a jeli nie bya wwczas podana, to jak najszybciej, przed ukoczeniem 19 lat), ale i dorosych, ktrzy winki nie przeszli w dziecistwie i nie zostali zaszczepieni. O tym, czy potrzebne jest ci szczepienie, zawsze powinien decydowa lekarz pierwszego kontaktu. Pamitaj, e w przypadku szczepionki skojarzonej znaczenie ma nie tylko to, czy chorowae na wink, ale i pozostae choroby, przeciwko ktrym ona chroni. W przypadku modych kobiet zasadnicze znaczenie ma np. ryczka. Wirus, ktry j wywouje, jest szczeglnie grony dla kobiet w ciy i ich nienarodzonych dzieci. Zatem, w przypadku braku ochrony (nabytej podczas choroby lub szczepienia) najpierw trzeba pomyle o szczepionce, potem o dziecku.

Przeciwwskazaniem do szczepienia przeciw wince jest chociaby niedawno przebyta infekcja. Dlatego przed szczepieniem lekarz zawsze bada pacjenta i przeprowadza z nim szczegowy wywiad, by oceni, czy stan zdrowia pozwala na bezpieczne zaaplikowanie zastrzyku. Zakada si, e po ostrej infekcji zazwyczaj ze szczepieniem trzeba wstrzyma si co najmniej dwa tygodnie.

Kiedy na profilaktyk ju za pno...

winka jest chorob wirusow, spowodowan przez paramyksowirus MuV, ktrej charakterystycznym objawem jest powikszenie linianek, zwaszcza przyusznych. Wirus winki przenosi si gwnie drog kropelkow w okresie wylgania. Nie ochroni nas zatem przed zakaeniem unikanie osb, ktre naszym zdaniem mog mie wink. Wtedy, gdy zakaaj, jeszcze o chorobie po prostu nie wiedz. Okres wylgania jest nie tylko bezobjawowy, ale przede wszystkim do dugi: trwa od kilkunastu do dwudziestu kilku dni. Znacznie duszy, ni czas leczenia winki niepowikanej, ktry zajmuje maksymalnie 10 dni.

Na wink choruj zazwyczaj dzieci midzy 5., a 10. rokiem ycia. Osoby, ktre przeszy nagminne zapalenie linianek w dziecistwie, maj organizm wyposaony w trwa odporno na wirusa winki. Osoby, ktre nie choroway, mog zachorowa w kadej chwili. Najwiksz szans maj zim i wczesn wiosn: wtedy stwierdza si najwicej przypadkw zachorowa. winka moe przebiega bezobjawowo (prawdopodobnie dzieje si tak w ok. 40% przypadkw zakae). Zazwyczaj jednak daje si chorym solidnie we znaki.

Skd wiadomo, e to ona?

Przed ostatecznym "wykluciem" choroby objawy s podobne do tych kojarzonych z przezibieniem. Chory czuje si rozbity, osabiony, miewa niezbyt wysok gorczk, bol go minie, zwaszcza w okolicach szyi, i gowa. Kiedy jednak pojawia si bl i obrzk jednej ze linianek przyusznych (dolegliwoci obejmuj zwykle przestrze bezporednio przed i pod uszami) mona miao stawia na atak paramyksowirusa MuV. Obrzk czsto narasta bardzo szybko i gwatownie. Zaatakowane miejsce jest bardzo wraliwe na dotyk i bolesne. Gorczka moe sign na tym etapie choroby nawet 40 st. C.

Chocia u wikszoci chorych zajte s tylko linianki przyuszne, to jednak czsto wystpuje rwnie obrzk linianek poduchwowych, lub podjzykowych. Zmiany te ustpuj powoli, zwykle przez tydzie, cho czasem i duej. W tym czasie chorzy maj trudnoci z szerokim otwieraniem ust i gryzieniem. Pojawia si te uczucie suchoci w ustach, wraliwo na pokarmy kwane i ostre. Zdarzaj si trudnoci z poykaniem.

agodzimy dolegliwoci

Chocia leczenie winki jest jedynie objawowe, a po wyranych sygnaach atwo domyli si, e to wanie ona, nie bawmy si w lekarza i nie stawiajmy diagnozy samodzielnie. Do niego naley rozpoznanie (nie tylko linianki mog puchn w okolicy uszu), a take przekazanie szczegowych wskazwek co do leczenia i uwiadomienie, jak rozpozna ewentualne powikania.

Nie unikniesz zwolnienia lekarskiego. Trzeba pozosta w domu, odpoczywa. Konieczne jest unikanie przecigw, nagych zmian temperatur, bo obrzknite okolice trzeba starannie chroni przed zawianiem. Czasem zaleca si owinicie szyi szalikiem. To na pewno nie zaszkodzi.

Duo pij, a jeli chcesz unikn przykrych dolegliwoci przy poykaniu, daruj sobie prby przeknicia ziemniaka, czy kawaka kotleta. Przez jaki czas najatwiej bdzie ci spoywa pokarmy o papkowatej konsystencji.

Czytaj take:

Ppasiec, czyli ospa wietrzna reaktywacja

Powikszone wzy chonne? Nie panikuj, dziaaj!

Baha dolegliwo czy objaw choroby?

Mononukleoza zakana