Nadwzroczno - dopki starczy akomodacji

Nadwzroczno to podstpna wada, gdy standardowe badanie ostroci wzroku czasami wykazuje, e jest on sokoli.
Z bliska widzisz niewyranie. Masz kopot z czytaniem. Ale wystarczy, e odsuniesz gazet od oczu, ju widzisz dobrze - to typowy objawy nadwzrocznoci. Dlatego osoby, ktre na ni cierpi nazywa si potocznie dalekowidzami. Jednak katalog dolegliwoci, jakie powoduje ta wada wzroku jest duo szerszy: ble gowy, oczu, zmczenie wzroku, podranienia spojwki, trudnoci z koncentracj. Zdarza si, e nadwzroczno daje objawy pozornie niezwizane z oczami - wymioty, napadowe migreny, mdoci. Nieskorygowana nadwzroczno sprzyja rozwojowi dysleksji. Wbrew pozorom nadwzroczno wcale nie jest wad typow dla ludzi starszych. Cierpi na ni ok. poowy populacji - z tym, e u ludzi modszych czsto pozostaje niewykryta. U dzieci nadwzroczno najczciej jest diagnozowana w skrajnych przypadkach - gdy pojawia si zez.



Nadwzroczno: od przedszkolaka do staruszka

Do 3 roku ycia wystpuje nadwzroczno fizjologiczna, ktra jest zupenie naturalna. A to dlatego, e istot wady jest zbyt maa gaka oczna. U przedszkolaka powinna ona osign ju rozmiar, ktry umoliwia prawidowe widzenie. Promienie wiata wpadajce do oka, powinny zaama si na soczewce (cz oka, ktra odpowiada za optyk) i na siatkwce (ktra jest rodzajem wiatoczuej bony) utworzy obraz widzianego przedmiotu. W przypadku nadwzrocznoci promienie wietlne wpadajce do oka ogniskuj si za siatkwk, a nie na niej. Przyczyn nadwzrocznoci moe by te zakrzywiona rogwka czyli zewntrzna warstwa gaki ocznej.

W oku istnieje mechanizm akomodacji, tzn. zwikszania mocy optycznej oka przez zmian mocy soczewki. Tak, jak regulujemy ostro np. w aparacie fotograficznym czy w mikroskopie, tak samo minie oka, umocowane wok soczewki, zmieniajce jej krzywizn Gdy zostaj one skurczone, soczewka staje si bardziej wypuka zmieniajc przez to jej ogniskow. Oko pozbawione zdolnoci akomodacji nadal peni swoje funkcje, ale zdolno widzenia jest upoledzona.

W przypadku nadwzrocznoci ten mechanizm jest wykorzystywany do redukowania wady. Dzieci maj zdolno akomodacji nawet do 14 dioptrii (czyli jednostek okrelajcych refrakcyjne wady wzroku, popularnie zwanych "plusami" i "minusami") dlatego wada moe zosta u nich niezauwaona. Czasami tylko nadmierny wysiek akomodacyjny prowadzi do powstania zeza zbienego. Paradoksalnie, modzi dalekowidze mog albo widzie dobrze albo uskara si na pozorn krtkowzroczno! Z wiekiem maleje elastyczno mini akomodacyjnych, a soczewka twardniejc, traci zdolno do zaokrglania si. Wtedy wada ujawnia si.

Nadwzroczno rodzaje i diagnoza: atropina prawd ci powie

Specjalici dziel nadwzroczno na objawow i bezobjawow - w zalenoci od tego, czy akomodacja jest jeszcze w stanie wyrwna ubytki widzenia. Wyrniamy te trzy stopnie nadwzrocznoci: nisk do +2.00 dioptrii, umiarkowan od 2.25 do +5.00 dioptrii i wysok - ponad +5.00 dioptrii. Oprcz zwykej nadwzrocznoci - ktra zwykle jest rezultatem dziedzicznych skonnoci - istnieje take patologiczna, spowodowana uszkodzeniem wzroku w wyniku choroby lub urazu oraz tzw. nadwzroczno starcza (prezbiopia). Ta ostatnia to naturalny proces fizjologiczny, ktry spowodowany jest twardnieniem soczewki. Rozpoczyna si ju po 40 roku ycia.

Nadwzroczno jest diagnozowana przez lekarzy okulistw. Dzieci i modzie wymagaj cakowitego, farmakologicznego zniesienia zdolnoci akomodacji - oczywicie tylko na czas badania. W tym celu lekarz ordynuje najczciej podawanie do oczu przez 3 - 4 dni 3 x dziennie po 1 kropli 1% roztworu atropiny, ktra "paraliuje" minie akomodacyjne. Dziki temu mona ustali rzeczywist warto wady. W przypadku dorosych albo nie jest to konieczne, albo wystarczy podanie atropiny lub zblionego dziaaniem preparatu w dniu badania. Aby wykry nadwzroczno konieczne jest badanie ostroci wzroku, take przez soczewk dodatni, badanie widzenia obuocznego, ustalenie amplitudy akomodacji, a take zdolnoci widzenia przestrzennego. Do bada su specjalne testy w wersji dostosowanej do wieku pacjenta. Okulista kontroluje take dno oka i cinienie w gace ocznej.

Nadwzroczno: plusy, minusy i implanty

W przypadkach niewielkiej i redniej nadwzrocznoci, zwaszcza u dzieci, gdy nie wystpuj adne dolegliwoci, lekarz moe zaleci jedynie kontrol. Jeli jednak nadwzroczno przeszkadza w codziennym funkcjonowaniu lub pojawi si zez czy inne zaburzenie - zaordynuje korekcj wady wzroku przy pomocy szkie. Jeli otrzymamy takie zalecenie - nie powinnimy go lekceway. W przeciwnym wypadku wada moe si pogbia.

Nadwzroczno mona korygowa zarwno szkami kontaktowymi, jak i za pomoc okularw. Dla dalekowidzw przeznaczone s soczewki sferyczne plusowe, wypuke, ktre s grubsze w centrum, a ciesze na obwodzie. Soczewki takie skracaj ogniskow soczewki oka i przez to przybliaj punkt przecicia promieni. U osb starszych nadwzroczno czsto wystpuje obok krtkowzrocznoci. Wtedy stosuje si jedne okulary korekcyjne do bliy, drugie do dali lub nowoczeniejsze okulary dwuogniskowe lub progresywne. Na rynku s te dostpne soczewki kontaktowe korygujce widzenie do dali i do bliy jednoczenie.

Czasami dalekowidzom wszczepia si elastyczne implanty soczewkowe, podobne do stosowanych przy operacjach zamy. Implant w razie potrzeby mona wymieni na silniejszy albo sabszy. Cakowicie nadwzrocznoci mona si pozby poprzez zabieg laserowy. Tzw. chirurgia refrakcyjna oferuje kilka metod (PRK, LASIK) modelowania rogwki, tak by widziany obraz ogniskowa si na siatkwce.

Wicej o oczach:

Gimnastyka oczu

Zdrowe oczy do pnej staroci? Wiele zaley od diety

Oko - jak to dziaa?

Tajemnica widzenia - same oczy nie wystarcz

Domowe sposoby na ZMCZONE OCZY