Osteoporoza to choroba układu kostnego polegająca na utracie masy i gęstości kości. Im jej postępy są większe, tym słabsze i bardziej podatne na złamania stają się kości. W przypadku osteoporozy najbardziej zagrożone miejsca to okolice kręgosłupa, nadgarstków, kości udowej i miednicy. Mimo wielu przypadków zachorowań osteoporoza jako choroba zdefiniowana została dopiero w 1994 roku. Od tego czasu uznawana jest za jedno z najważniejszych współczesnych zagrożeń. Szacuje się, że na całym świecie choruje na nią ponad 150 mln osób.
Cicha choroba
Szczególnie narażone na nią są kobiety. Główną przyczyną ubytków tkanki kostnej u kobiet jest zmniejszenie ilości hormonów żeńskich, tzw. estrogenów, w trakcie i po menopauzie. Z badań wynika, że na osteoporozę cierpi co trzecia kobieta, która przeszła menopauzę.
Pierwsze ubytki w tkance kostnej mogą wystąpić już w wieku 35 lat. Choroba ta wraz z upływem czasu pogłębia się i często postępuje bezobjawowo aż do momentu pierwszego złamania. Dlatego też nazywa się ją cichą chorobą lub cichym złodziejem kości. Jej rozwojowi sprzyja między innymi palenie papierosów, nadużywanie alkoholu i kawy, siedzący tryb życia, dieta uboga w wapń i witaminę D. To głównie ta witamina odpowiada za jakość kośćca; zwiększa także wchłanianie wapnia nawet o 80 proc. oraz wzmacnia układ odpornościowy. Zawierają ją tłuste ryby, np. śledź, łosoś, tuńczyk.
Osteoporozie skutecznie przeciwdziała również wapń, który wpływa też na ciśnienie krwi i zapobiega rakowi okrężnicy. Znajduje się w nabiale (zwłaszcza o małej zawartości tłuszczu), soku pomarańczowym, łososiu z puszki i sardynkach (ale z ośćmi), brokułach i migdałach. Należy jednak pamiętać o tym, że dla zachowania odpowiedniego stanu kości, konieczny jest również ruch, aktywność fizyczna.
Gęstość masy
Z osteoporozą jest tak samo jak z każdą inną chorobą - im wcześniej stwierdzi się, że istnieją czynniki ryzyka albo że chorobą już się zaczęła, tym łatwiej będzie zapobiegać jej powstawaniu i ją zwalczać. Zmniejszona gęstość masy kostnej nie jest jedynym czynnikiem, który świadczy o występowaniu osteoporozy. Objawy, które mogą potwierdzać jej istnienie, to złamania w trakcie wykonywania prostych czynności, nawracające bóle pleców, utrata wzrostu nawet o kilkanaście centymetrów (tzw. zapadanie się kręgów), przygarbienie pleców.
Jak wynika z raportów International Osteoporosis Foundation przygotowanych na podstawie przeprowadzanych na całym świecie badań, ryzyko złamania spowodowanego osteoporozą wynosi 13 proc. u mężczyzn i 30-40 proc. u kobiet. W krajach Europy Zachodniej co 30 sekund ktoś doznaje złamania tego typu. U kobiet w wieku dojrzałym złamania kości występują nawet częściej niż udar, zawał serca i rak piersi. Prognozy wykazują, że w ciągu następnych 50 lat liczba złamań u kobiet i mężczyzn wzrośnie ponaddwukrotnie.
Ogólnopolski program "Zawsze zdrowa i aktywna", nad którym patronat objęła fundacja Jolanty Kwaśniewskiej, rozpoczął się w listopadzie. Pięcioletni program edukacyjny skierowany jest głównie do kobiet w wieku dojrzałym. Ma on na celu przełamywanie stereotypów i uświadomienie kobietom, jak zapobiegać schorzeniom i kiedy wykonywać odpowiednie badania.
Czytaj także:
